Guzy gruczołów ślinowych – Zapobieganie i profilaktyka

Guzy gruczołów ślinowych
Zapobieganie i profilaktyka

Guzy gruczołów ślinowych, choć rzadkie, mają nie do końca poznaną etiologię, co utrudnia opracowanie skutecznych metod zapobiegania. Kluczowe czynniki ryzyka obejmują używanie wyrobów tytoniowych, które zwiększają ryzyko zarówno łagodnych, jak i złośliwych nowotworów gruczołów ślinowych, a także mogą obniżać skuteczność radioterapii i chemioterapii, wydłużać gojenie ran oraz zwiększać ryzyko infekcji. Ograniczenie spożycia alkoholu oraz unikanie infekcji wirusowych, takich jak EBV, HIV i HPV, poprzez stosowanie prezerwatyw, szczepienia (szczególnie przeciw HPV zalecane dla osób w wieku 11-12 lat oraz do 26 roku życia) i utrzymanie zdrowego układu odpornościowego, również wpływa na zmniejszenie ryzyka. Narażenie zawodowe na materiały radioaktywne, pyły (krzemionkowy, niklowy), azbest i chemikalia przemysłowe wymaga stosowania środków ochronnych i minimalizacji ekspozycji na promieniowanie jonizujące.

Profilaktyka guzów gruczołów ślinowych

Unikanie tytoniu i alkoholu
Unikanie ekspozycji na infekcje
Unikanie narażenia zawodowego
Zdrowy styl życia i dieta
Regularne kontrole lekarskie
Nadzór po leczeniu

Podsumowanie zaleceń profilaktycznych

Kolejne rozdziały

Profilaktyka guzów gruczołów ślinowych

Guzy gruczołów ślinowych to stosunkowo rzadkie nowotwory, których dokładna etiologia nie jest w pełni poznana. Z tego powodu nie istnieje pewny sposób zapobiegania tym nowotworom, jednak istnieją czynniki ryzyka, których unikanie może zmniejszyć prawdopodobieństwo ich wystąpienia.¹² Na podstawie dostępnych badań można wyróżnić kilka kluczowych strategii profilaktycznych, które mogą zmniejszyć ryzyko rozwoju guzów gruczołów ślinowych.³

Unikanie tytoniu i alkoholu

Używanie wyrobów tytoniowych, w tym tytoniu do żucia, zwiększa ryzyko nowotworów jamy ustnej i może również prowadzić do zwiększonego ryzyka guzów gruczołów ślinowych.⁴⁵ Palenie tytoniu jest związane z pewnymi rodzajami łagodnych guzów gruczołów ślinowych, a unikanie tytoniu może pomóc zmniejszyć ryzyko wystąpienia nie tylko tych nowotworów, ale również innych nowotworów głowy i szyi oraz płuc.⁶

Palenie tytoniu może również negatywnie wpływać na leczenie nowotworów przez:⁷

Zmniejszenie skuteczności radioterapii i chemioterapii
Zwiększenie skutków ubocznych leczenia
Spowolnienie gojenia ran
Zwiększenie ryzyka infekcji
Przedłużenie pobytów w szpitalu

⁷

Ograniczenie spożycia alkoholu lub całkowita abstynencja również może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka rozwoju nowotworów gruczołów ślinowych, podobnie jak innych nowotworów głowy i szyi.⁸⁹

Unikanie ekspozycji na infekcje

Niektóre infekcje wirusowe mogą być powiązane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju guzów gruczołów ślinowych. Do najważniejszych należą:⁴¹⁰

⁴¹⁰

Metody zapobiegania tym infekcjom obejmują:¹⁰¹¹

Stosowanie prezerwatyw lub innych metod barierowych podczas aktywności seksualnej
Szczepienia przeciwko HPV – zalecane dla wszystkich osób w wieku 11-12 lat oraz dla osób poniżej 26 roku życia, które wcześniej nie zostały zaszczepione
Utrzymywanie zdrowego układu odpornościowego
Praktykowanie bezpiecznego seksu

¹⁰¹¹

Unikanie narażenia zawodowego

Ekspozycja na pewne substancje w miejscu pracy może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów gruczołów ślinowych.⁴ Osoby pracujące w branżach związanych ze zwiększonym ryzykiem powinny stosować odpowiednie środki ostrożności.¹²

Do substancji potencjalnie zwiększających ryzyko należą:⁶¹¹

Materiały radioaktywne
Pył krzemionkowy
Pył ze stopów niklu
Azbest
Niektóre chemikalia przemysłowe

⁶¹¹

Aby zmniejszyć ryzyko związane z narażeniem zawodowym, zaleca się:³

Minimalizowanie ekspozycji na promieniowanie jonizujące
Stosowanie odpowiednich środków ochronnych podczas procedur medycznych związanych z promieniowaniem
Unikanie zbędnej ekspozycji na źródła promieniowania w miejscu pracy lub środowisku

Zdrowy styl życia i dieta

Badania sugerują, że strategie zapobiegawcze opracowane dla powszechnych chorób przewlekłych mogą być również skuteczne w zapobieganiu guzom gruczołów ślinowych.¹³ Do tych strategii należą:

Zwiększone spożycie owoców i warzyw
Ograniczenie spożycia pokarmów o wysokiej zawartości cholesterolu
Utrzymywanie zdrowej, zbilansowanej diety

¹³⁹

Regularne kontrole lekarskie

Chociaż nie istnieje specjalny program badań przesiewowych dla nowotworów gruczołów ślinowych, regularne kontrole stomatologiczne i lekarskie mogą pomóc w wykryciu tych nowotworów we wczesnym stadium.⁹ Zaleca się:

Regularne wizyty u dentysty
Regularne wizyty u lekarza lub pielęgniarki
Utrzymywanie dobrej higieny jamy ustnej poprzez regularne szczotkowanie zębów i nitkowanie

⁹³

Nadzór po leczeniu

Dla pacjentów z historią nowotworu gruczołów ślinowych, ze względu na możliwość nawrotu i przerzutów odległych, konieczne jest monitorowanie przez całe życie.¹² Podczas opieki kontrolnej laryngolog może przekazać pacjentom spersonalizowane informacje dotyczące ryzyka nawrotu. Monitoring może obejmować:¹²

Badania krwi
Badania obrazowe
Inne zalecenia badań w zależności od typu i stadium nowotworu oraz zastosowanych metod leczenia

¹²

Podsumowanie zaleceń profilaktycznych

Chociaż nie ma pewnego sposobu na zapobieganie nowotworom gruczołów ślinowych, następujące działania mogą pomóc w zmniejszeniu ryzyka:⁴⁵⁶

Zaprzestanie palenia i unikanie wyrobów tytoniowych
Ograniczenie spożycia alkoholu
Ochrona przed infekcjami wirusowymi (EBV, HIV, HPV)
Zabezpieczanie się przed narażeniem zawodowym na toksyczne substancje i promieniowanie
Stosowanie zdrowej diety bogatej w owoce i warzywa
Regularne kontrole stomatologiczne i lekarskie
Utrzymywanie dobrej higieny jamy ustnej

⁴⁶³⁹

Należy pamiętać, że mimo stosowania wymienionych środków profilaktycznych, całkowite zapobieganie guzom gruczołów ślinowych nie jest obecnie możliwe ze względu na niepełną wiedzę na temat przyczyn powstawania tych nowotworów.²¹⁴

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

Materiały źródłowe

#1 Salivary Gland Cancer Causes, Risk Factors, and Prevention | American Cancer Society
https://www.cancer.org/cancer/types/salivary-gland-cancer/causes-risks-prevention.html
There is no sure way to prevent salivary gland cancer. But there are things you can do that might lower your risk. […] Learn more.
#2 Salivary Gland Cancer: Symptoms, Causes & Treatment
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17965-salivary-gland-cancer
Theres no way to prevent salivary gland cancer. You can reduce your overall cancer risk by avoiding certain risk factors, like smoking and drinking too much alcohol.
#3 Salivary Gland Cancer Treatment in Delhi, India | Symptoms, Causes & Types
https://www.maxhealthcare.in/our-specialities/head-neck-oncology/conditions-treatments/salivary-gland-cancer
Prevention strategies for salivary gland cancer primarily focus on reducing exposure to known risk factors and promoting overall health and well-being. Here are some key pointers for preventing salivary gland cancer: […] Protect Against Radiation Exposure: Minimise exposure to ionising radiation whenever possible, and ensure appropriate protective measures are in place during medical procedures involving radiation. Avoid unnecessary exposure to radiation sources in the workplace or environment. […] Maintain good oral hygiene: Regular brushing, flossing, and dental checkups can help keep your mouth healthy and potentially reduce the risk of infections that might be linked to salivary gland cancer. […] Limit tobacco use: Smoking and tobacco use are significant risk factors for many cancers, including some head and neck cancers. Quitting smoking or avoiding tobacco altogether can be highly beneficial for overall health and potentially reduce the risk of salivary gland cancer.
#4 How to Prevent Salivary Gland Cancer | Salivary Gland Cancer Prevention | American Cancer Society
https://www.cancer.org/cancer/types/salivary-gland-cancer/causes-risks-prevention/prevention.html
Avoid exposure to certain infections […] Avoid tobacco […] Avoid certain workplace exposures […] Because we dont know what causes most salivary gland cancers, we dont yet know how to prevent many of them. […] Certain viral infections, such as Epstein-Barr virus (EBV), human immunodeficiency virus (HIV), and human papillomavirus (HPV), might be linked to an increased risk of salivary gland cancers. Avoiding exposure to these viruses might help lower your risk. […] Even though smoking cigarettes has been linked to certain types of benign salivary gland tumor, avoiding tobacco might also help lower your risk of other tobacco related cancers including other head and neck cancers and lung cancer, as well as many other diseases. […] For people who work in certain industries linked with an increased risk of salivary gland cancer, taking precautions to protect themselves might help lower their risk.
#5 Salivary gland cancer: Is it preventable?
https://www.medicalnewstoday.com/articles/how-to-prevent-salivary-gland-cancer
Certain factors, such as tobacco use, alcohol consumption, and exposure, may increase a persons risk of salivary gland cancer. Avoiding these factors may help prevent it. […] According to the American Cancer Society (ACS), experts need to conduct more research into the causes of most salivary gland cancers before they can determine how to help prevent them. […] Despite the limited number of salivary gland cancer studies, research has highlighted a few factors that may have links to this type of cancer. They also point toward potential ways to reduce the risk. These factors include avoiding tobacco use and avoiding exposure to certain infections and workplace chemicals. […] The use of any tobacco products, including chewing tobacco, can increase a persons risk of oral cancer. This is one reason why people believe it may also lead to an increased risk of salivary gland cancer and other types of cancer.
#6
https://www.americanoncology.com/cancer-we-treat/prevention/salivary-gland-cancer
There is no method to prevent the occurrence of salivary gland cancer. However, certain measures assist in lowering the risk of the disease. These measures include: […] Quit smoking […] Limiting the consumption of alcohol […] Avoid or limit exposure to toxic substances, such as silica dust, nickel alloy dust, or radioactive substances. […] Avoiding exposures to infections, such as HIV, human papillomavirus, and Epstein-Barr virus.
#7 Salivary Glands Cancer: Treatment | Baptist Cancer Center
https://www.baptistcancercenter.com/Cancers-We-Treat/Salivary-Glands-Cancer
If you are using tobacco products, we strongly recommend quitting. Smoking not only increases your risk for developing cancer, it can have a negative effect on cancer treatments, such as impeding the effectiveness of radiation therapy and chemotherapy, increasing the side effects of treatments, slowing wound healing, increasing the risk of infection, requiring longer hospital stays and more. […] Baptist Cancer Center has a smoking cessation program and smoking cessation support group available through our THRIVE Survivorship Program.
#8 Parotid (Salivary Gland) Tumors: Types, Symptoms, and Treatments
https://www.houstonent.com/blog/parotid-salivary-gland-tumors-types-signs-symptoms-and-treatment-options
There’s no way of preventing salivary gland cancer. But, you can decrease your risk of developing this condition by avoiding certain risk factors such as excessive alcohol consumption and smoking.
#9
http://www.bccancer.bc.ca/health-info/types-of-cancer/head-neck/salivary-glands
Using tobacco and drinking too much are the major risk factors for most other head and neck cancers. Although we do not know the causes for most salivary gland cancers, limiting your use of tobacco and alcohol may help prevent these cancers. […] Here are some things you can do to lower your risk of salivary gland cancer: […] Do not smoke: If you smoke, stop. Also, try to avoid breathing in cigarette smoke. Even if you have been using tobacco for many years, quitting will lower your cancer risk. Support is available to help you successfully quit. […] Do not drink too much alcohol: Not drinking alcohol at all will lower your cancer risk the most. […] Eat healthy, nutritious foods: […] If you work with radioactive materials, protect yourself from exposure. […] There is no screening program for this cancer. […] See your dentist and doctor or nurse practitioner regularly. Regular checkups will help find salivary gland cancers early.
#10 Salivary gland cancer: Is it preventable?
https://www.medicalnewstoday.com/articles/how-to-prevent-salivary-gland-cancer
Several types of viruses have possible links with a higher risk of salivary gland cancer. These include the Epstein-Barr virus (EBV), human papillomavirus (HPV), and HIV. […] Using condoms or other barrier methods during sexual activity may also help prevent transmission. […] HPV vaccines are available. The CDC recommends the vaccine for all people ages 11-12 years old. They also recommend anyone under the age of 26 years old who has not received the vaccination get it to help prevent HPV and the complications related to it, including some cancers. […] Exposure to certain radioactive substances in the workplace might increase a persons risk of salivary gland cancer. […] However, avoiding tobacco use and exposure to radiation and workplace substances, such as asbestos, may reduce a persons risk of developing this type of cancer.
#11 Salivary Gland Cancer Treatment in Delhi, India | Symptoms, Causes & Types
https://www.maxhealthcare.in/our-specialities/head-neck-oncology/conditions-treatments/salivary-gland-cancer
Limit Exposure to Environmental Toxins: Minimise exposure to environmental toxins and carcinogens, such as asbestos, nickel, and certain industrial chemicals, which may increase the risk of developing cancer. […] Protect Against Viral Infections: Take preventive measures to reduce the risk of viral infections associated with salivary gland cancer, such as human papillomavirus (HPV) and Epstein-Barr virus (EBV). This may include practising safe sex and maintaining a healthy immune system.
#12 Parotid Cancer – StatPearls – NCBI Bookshelf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538340/
Salivary gland cancer can be prevented by avoiding the possible risk factors namely tobacco and alcohol. For patients who work in certain industries linked with an increased risk of salivary gland cancer, taking precautions to protect themselves might help lower the risk of cancer. […] Because of the possibility of recurrence and distant metastasis, patients with a history of salivary gland, cancer must be monitored throughout their lifetime. During the follow-up care, the otolaryngologist can give patients personalized information about the risk of recurrence. Patients may have blood tests or imaging tests as part of regular follow-up care. However, testing recommendations depend on the type and stage of cancer originally diagnosed and the types of treatment given.
#13 Diet and the risk of salivary gland cancer – PubMed
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9230779/
Cancer of the major salivary glands is relatively rare, and little is known about its etiology. The only established risk factors are radiation exposure and a prior cancer. […] These findings suggest that preventive strategies developed for common chronic diseases, such as increased consumption of fruits and vegetables and limiting foods high in cholesterol, also may be effective in preventing these rare tumors.
#14 Salivary Gland Cancer Treatment & Symptoms | Goshen Health
https://goshenhealth.com/services-conditions/salivary-gland-cancer
Experts have yet to find the exact causes of salivary gland cancer. […] You can control some of these risk factors, such as protecting yourself from harmful chemicals and taking steps to prevent HPV and other infections.