Działania niepożądane leku Zomikos

Kwas zoledronowy, substancja czynna leku Zomikos (4 mg/5 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazuje szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania produktu u pacjentów onkologicznych. Profil bezpieczeństwa kwasu zoledronowego został szczegółowo zbadany w ramach badań klinicznych oraz na podstawie zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu leku do obrotu ¹.

Profil bezpieczeństwa kwasu zoledronowego

W ciągu trzech dni po podaniu kwasu zoledronowego często obserwuje się reakcję ostrej fazy. Charakteryzuje się ona takimi objawami jak ból kości, gorączka, uczucie zmęczenia, bóle stawów, bóle mięśni, dreszcze i zapalenie stawów z obrzękiem. Objawy te zwykle ustępują w ciągu kilku dni od podania leku ².

Wśród najważniejszych zidentyfikowanych działań niepożądanych kwasu zoledronowego stosowanego w zarejestrowanych wskazaniach znajdują się: zaburzenia czynności nerek, martwica kości szczęki, reakcja ostrej fazy, hipokalcemia, migotanie przedsionków, anafilaksja oraz choroba śródmiąższowa płuc ³.

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane kwasu zoledronowego zostały sklasyfikowane zgodnie z częstością występowania według następującej skali: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych) ⁴.

Wybrane istotne działania niepożądane

Zaburzenia czynności nerek: Stosowanie kwasu zoledronowego wiązało się z raportowaniem zaburzeń czynności nerek. Analiza danych z badań rejestracyjnych wykazała, że częstość występowania zaburzeń czynności nerek podejrzewanych o związek z kwasem zoledronowym różniła się w zależności od rodzaju nowotworu: szpiczak mnogi (3,2%), rak prostaty (3,1%), rak piersi (4,3%), nowotwory płuc i inne nowotwory lite (3,2%). Czynnikami zwiększającymi ryzyko pogorszenia czynności nerek są: odwodnienie, współistniejące zaburzenia czynności nerek, wielokrotne cykle leczenia kwasem zoledronowym lub innymi bisfosfonianami, jednoczesne stosowanie nefrotoksycznych produktów leczniczych oraz skrócenie czasu infuzji. U pacjentów, którzy otrzymali początkową dawkę lub pojedynczą dawkę 4 mg kwasu zoledronowego, odnotowano przypadki pogorszenia czynności nerek, progresji do niewydolności nerek, a nawet konieczności dializowania ⁵.

Martwica kości szczęki: Raportowano przypadki martwicy kości, szczególnie kości szczęki, przede wszystkim u pacjentów z rozpoznaniem choroby nowotworowej, leczonych lekami hamującymi resorpcję kości, takimi jak kwas zoledronowy. Wielu z tych pacjentów otrzymywało równocześnie chemioterapię oraz kortykosteroidy i wykazywało oznaki miejscowego zakażenia, w tym zapalenia szpiku. Większość zgłoszeń dotyczyła pacjentów onkologicznych po ekstrakcji zębów lub innych zabiegach stomatologicznych ⁶.

Migotanie przedsionków: W randomizowanym, podwójnie ślepym badaniu trwającym 3 lata, porównującym skuteczność i bezpieczeństwo stosowania kwasu zoledronowego w dawce 5 mg raz na rok z placebo w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej, całkowita częstość występowania migotania przedsionków wyniosła 2,5% (96 spośród 3 862) w grupie kwasu zoledronowego i 1,9% (75 spośród 3 852) w grupie placebo. Częstość ciężkich działań niepożądanych w postaci migotania przedsionków wyniosła odpowiednio 1,3% (51 spośród 3 862) i 0,6% (22 spośród 3 852). Tej dysproporcji nie zaobserwowano w innych badaniach z kwasem zoledronowym, w tym badaniach z kwasem zoledronowym 4 mg podawanym co 3-4 tygodnie pacjentom onkologicznym. Mechanizm odpowiedzialny za zwiększoną częstość występowania migotania przedsionków w tym jednym badaniu klinicznym pozostaje niewyjaśniony ⁷.

Reakcja ostrej fazy: Ten zespół objawów obejmuje gorączkę, bóle mięśni, ból głowy, bóle kończyn, nudności, wymioty, biegunkę, bóle stawów oraz zapalenie stawów z obrzękiem. Czas wystąpienia reakcji ostrej fazy wynosi ≤3 dni po infuzji kwasu zoledronowego. Reakcję tę określa się również jako objawy „grypopodobne” lub objawy „po podaniu dawki” ⁸.

Nietypowe złamania kości udowej: W okresie po wprowadzeniu kwasu zoledronowego do obrotu rzadko zgłaszano nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej, co jest działaniem niepożądanym charakterystycznym dla klasy bisfosfonianów ⁹.

Działania niepożądane związane z hipokalcemią: Hipokalcemia jest istotnym zidentyfikowanym ryzykiem związanym ze stosowaniem kwasu zoledronowego. Przegląd przypadków zgłaszanych podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu leku do obrotu dostarczył dowodów na istnienie związku między leczeniem kwasem zoledronowym, zgłaszanymi zdarzeniami hipokalcemii a wtórnym rozwojem arytmii serca. Ponadto, wykazano związek między hipokalcemią a wtórnymi zdarzeniami neurologicznymi, takimi jak drgawki, niedoczulica i tężyczka ¹⁰.

Tabela działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa kwasu zoledronowego

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Zomikos do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych ¹¹.

Przy stosowaniu leku Zomikos należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie funkcji nerek, stężenia wapnia w surowicy oraz stanu uzębienia pacjenta, szczególnie przed planowanymi zabiegami stomatologicznymi. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie reagowanie na potencjalne działania niepożądane ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów onkologicznych leczonych kwasem zoledronowym ¹².