Leki w grupie
„leki zapobiegające powikłaniom kostnym”

Leki zapobiegające powikłaniom kostnym to grupa preparatów stosowanych w celu redukcji ryzyka wystąpienia zdarzeń kostnych, takich jak złamania patologiczne, ucisk rdzenia kręgowego, hiperkalcemia czy konieczność radioterapii lub zabiegów chirurgicznych kości. Działają one głównie poprzez hamowanie procesu resorpcji kości, przywracając równowagę między tworzeniem a rozkładem tkanki kostnej, co prowadzi do zwiększenia gęstości mineralnej kości i poprawy ich wytrzymałości mechanicznej.

Główne grupy leków zapobiegających powikłaniom kostnym to bisfosfoniany i inhibitory ligandu RANK (denosumab). Bisfosfoniany hamują osteoklasty poprzez indukcję ich apoptozy, podczas gdy denosumab wiąże się z ligandem RANK, zapobiegając aktywacji receptora RANK na powierzchni osteoklastów i ich prekursorów, co hamuje ich powstawanie, funkcjonowanie i przeżycie.

Do najważniejszych bisfosfonianów należą: kwas zoledronowy (Zometa, Zerlinda), kwas pamidronowy (Pamifos, Pamitor), kwas ibandronowy (Bondronat, Ibandronic Acid Accord), kwas klodronowy (Bonefos, Sindronat) i kwas alendronowy (Ostenil, Alendronat). Inhibitor ligandu RANK to denosumab, dostępny pod nazwami handlowymi Xgeva (w onkologii) i Prolia (w osteoporozie).

Największą zaletą stosowania tych leków jest skuteczne zmniejszenie ryzyka powikłań kostnych u pacjentów z przerzutami nowotworowymi do kości, szpiczakiem mnogim oraz osteoporozą. Leki te poprawiają jakość życia pacjentów, zmniejszają ból kostny i mogą wydłużać przeżycie całkowite w niektórych wskazaniach onkologicznych.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tej grupy leków obejmują ryzyko martwicy kości szczęki lub żuchwy (ONJ), atypowych złamań kości udowej, hipokalcemii oraz reakcji ostrej fazy (gorączka, ból mięśni, objawy grypopodobne). Bisfosfoniany mogą również powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe i uszkodzenie nerek, podczas gdy denosumab wiąże się z większym ryzykiem ciężkiej hipokalcemii i może prowadzić do zwiększonego ryzyka infekcji.

Ze względu na mechanizm działania, leki te można podzielić na podgrupy: bisfosfoniany zawierające azot (zoledronowy, pamidronowy, ibandronowy, alendronowy) – silniejsze, działające poprzez hamowanie szlaku mewalonowego; bisfosfoniany niezawierające azotu (klodronowy) – słabsze, działające poprzez tworzenie toksycznych analogów ATP; oraz przeciwciała monoklonalne (denosumab) – działające poprzez blokadę układu RANKL/RANK.

Lista leków w tej grupie

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl