Właściwości farmakodynamiczne
Aprepitant Viatris 80 mg/125 mg

Właściwości farmakodynamiczne aprepitantu – wprowadzenie

Aprepitant należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwwymiotne i przeciw nudnościom, kod ATC: A04AD12. To selektywny antagonista o wysokim powinowactwie do ludzkich receptorów neurokininowych 1 (NK1) substancji P. Jego działanie farmakodynamiczne ukierunkowane jest na blokowanie tych receptorów, co przekłada się na skuteczne hamowanie nudności i wymiotów, szczególnie w kontekście chemioterapii onkologicznej.¹

Badania kliniczne potwierdzające skuteczność u dorosłych

Skuteczność w chemioterapii o wysokim ryzyku wymiotów

Skuteczność aprepitantu w kontekście chemioterapii o wysokim ryzyku wymiotów została potwierdzona w dwóch randomizowanych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, obejmujących łącznie 1094 dorosłych pacjentów. Uczestnicy otrzymywali chemioterapię zawierającą cisplatynę w dawce ≥ 70 mg/m² powierzchni ciała. W badaniach porównywano schemat leczenia aprepitantem w skojarzeniu z ondansetronem i deksametazonem z leczeniem standardowym (placebo plus ondansetron dożylnie plus deksametazon).²

Głównym parametrem oceny skuteczności była odpowiedź całkowita, definiowana jako brak wymiotów i niestosowanie leków „w razie potrzeby”. Analiza obejmowała ocenę w okresie całkowitym (0-120 godzin), fazie ostrej (0-24 godziny) oraz fazie opóźnionej (25-120 godzin).³

Wyniki wykazały istotną przewagę schematu zawierającego aprepitant nad leczeniem standardowym. W analizie łącznej w okresie całkowitym (0-120 godzin) odpowiedź całkowitą uzyskano u 67,7% pacjentów w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu z 47,8% w grupie otrzymującej leczenie standardowe, co daje różnicę 19,9% (95% CI: 14,0; 25,8).⁴

Znaczące korzyści z zastosowania aprepitantu obserwowano również w zakresie braku wymiotów (niezależnie od stosowania leków „w razie potrzeby”). W całkowitym okresie obserwacji (0-120 godzin) brak wymiotów odnotowano u 71,9% pacjentów leczonych aprepitantem w porównaniu z 49,7% w grupie standardowej, co daje różnicę 22,2% (95% CI: 16,4; 28,0).⁵

Podczas 851 dorosłych pacjentów przyjmujących dodatkowe cykle chemioterapii (do pięciu cykli), skuteczność działania aprepitantu utrzymywała się we wszystkich cyklach, co świadczy o trwałości efektu terapeutycznego.⁶

Skuteczność w chemioterapii o umiarkowanym ryzyku wymiotów

Skuteczność aprepitantu w kontekście chemioterapii o umiarkowanym ryzyku wymiotów potwierdzono w badaniu z randomizacją, z podwójnie ślepą próbą, obejmującym 866 dorosłych pacjentów (864 kobiety, 2 mężczyzn). Pacjenci otrzymywali chemioterapię zawierającą cyklofosfamid w dawce 750-1500 mg/m² lub cyklofosfamid w dawce 500-1500 mg/m² w połączeniu z doksorubicyną (≤ 60 mg/m²) lub epirubicyną (≤ 100 mg/m²).⁷

W badaniu tym w okresie całkowitym (0-120 godzin) odpowiedź całkowitą uzyskano u 50,8% pacjentów w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu z 42,5% w grupie otrzymującej leczenie standardowe, co daje różnicę 8,3% (95% CI: 1,6; 15,0).⁸

W kolejnym wieloośrodkowym badaniu klinicznym z randomizacją i podwójnie ślepą próbą porównano schemat leczenia aprepitantem z leczeniem standardowym u 848 dorosłych pacjentów (652 kobiet, 196 mężczyzn) poddanych chemioterapii zawierającej różne cytostatyki o umiarkowanym ryzyku wymiotów, w tym oksaliplatynę, karboplatynę, epirubicynę, idarubicynę, ifosfamid, irynotekan, daunorubicynę, doksorubicynę, cyklofosfamid dożylnie (<1500 mg/m²) lub cytarabinę dożylnie (>1 g/m²).⁹

Pacjenci leczeni byli z powodu różnych typów nowotworów, w tym: 52% stanowiły nowotwory piersi, 21% nowotwory przewodu pokarmowego (w tym rak okrężnicy i odbytnicy), 13% nowotwory płuc i 6% nowotwory ginekologiczne.¹⁰

W tym badaniu w okresie całkowitym (0-120 godzin) odpowiedź całkowitą uzyskano u 68,7% pacjentów w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu z 56,3% w grupie otrzymującej leczenie standardowe, co daje różnicę 12,4% (95% CI: 5,9; 18,9).¹¹

Korzyść z leczenia skojarzonego zawierającego aprepitant obserwowana była przede wszystkim u pacjentów ze słabą kontrolą objawów podczas standardowego schematu leczenia, szczególnie u kobiet. Pomimo tego, wyniki były liczbowo lepsze niezależnie od wieku, rodzaju nowotworu czy płci pacjenta.¹²

Skuteczność aprepitantu u dzieci i młodzieży

Skuteczność aprepitantu w populacji pediatrycznej oceniono w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą i grupą kontrolną otrzymującą aktywne leczenie, obejmującym 302 pacjentów z grupy dzieci i młodzieży (w wieku od 6 miesięcy do 17 lat) otrzymujących chemioterapię o umiarkowanym lub wysokim ryzyku wymiotów.¹³

Schematy dawkowania w populacji pediatrycznej

W badaniu zastosowano zróżnicowane schematy dawkowania w zależności od wieku pacjentów:

• Młodzież w wieku 12-17 lat (n=47): aprepitant w postaci kapsułek 125 mg doustnie w 1. dniu oraz 80 mg na dobę w 2. i 3. dniu, w skojarzeniu z ondansetronem w 1. dniu¹⁴
• Dzieci w wieku 6 miesięcy do poniżej 12 lat (n=105): aprepitant w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej 3,0 mg/kg mc. (do 125 mg) doustnie w 1. dniu oraz 2,0 mg/kg mc. (do 80 mg) doustnie w 2. i 3. dniu, w skojarzeniu z ondansetronem w 1. dniu¹⁵

Dożylne podanie deksametazonu było dozwolone jako część leczenia przeciwwymiotnego, przy czym u pacjentów przyjmujących aprepitant stosowano zmniejszoną dawkę (50%) deksametazonu. Wśród badanych pacjentów 29% w grupie leczonej aprepitantem oraz 28% w grupie kontrolnej otrzymywało deksametazon jako część schematu leczenia w Cyklu 1.¹⁶

Wyniki badania w populacji pediatrycznej

Działanie przeciwwymiotne produktu leczniczego aprepitant oceniano w okresie 5 dni (120 godzin) po rozpoczęciu chemioterapii w 1. dniu. Pierwszorzędowym punktem końcowym była całkowita odpowiedź w fazie opóźnionej (25 do 120 godzin po rozpoczęciu chemioterapii).¹⁷

Wyniki wykazały istotną przewagę schematu zawierającego aprepitant. W fazie opóźnionej całkowitą odpowiedź uzyskano u 50,7% pacjentów w grupie leczonej aprepitantem w porównaniu z 26,0% w grupie kontrolnej. Podobne korzyści obserwowano w odniesieniu do innych punktów końcowych, w tym całkowitej odpowiedzi w fazie ostrej (66,4% vs 52,0%) oraz braku wymiotów w fazie całkowitej (46,7% vs 21,3%).¹⁸

Przypuszczalny czas do wystąpienia pierwszych wymiotów od rozpoczęcia chemioterapii był znacząco dłuższy w grupie leczonej aprepitantem (przypuszczalny średni czas: 94,5 godziny) w porównaniu z grupą kontrolną (przypuszczalny średni czas: 26,0 godzin).¹⁹

Analiza skuteczności w podgrupach wykazała, że korzyści ze stosowania aprepitantu utrzymywały się niezależnie od kategorii wiekowej, płci, stosowania deksametazonu oraz ryzyka działania wymiotnego chemioterapii.²⁰