nudności i wymioty związane z chemioterapią przeciwnowotworową
Wskazanie

Nudności i wymioty związane z chemioterapią przeciwnowotworową stanowią jedne z najczęstszych i najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia onkologicznego. Występują u około 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, a ich nasilenie zależy od zastosowanego schematu leczenia, dawki leków oraz indywidualnej wrażliwości chorego. Wyróżniamy nudności i wymioty ostre (występujące w ciągu pierwszych 24 godzin po chemioterapii), opóźnione (pojawiające się po 24 godzinach i trwające do 5 dni) oraz wyprzedzające (występujące przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii jako reakcja warunkowa).

W leczeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią stosuje się kilka grup leków. Podstawą terapii są antagoniści receptora 5-HT3, takie jak ondansetron (Zofran, Ondansetron Kabi, Ondansetron Accord), granisetron (Graniratio, Granisetron Accord) czy palonosetron (Aloxi, Akynzeo). Drugą istotną grupą są antagoniści receptora NK1, np. aprepitant (Emend) i netupitant (składnik preparatu Akynzeo). Powszechnie stosowane są również kortykosteroidy, zwłaszcza deksametazon (Dexamethasone WZF, Pabi-Dexamethason). W przypadkach opornych można zastosować olanzapinę (Zolafren, Olzapin, Zolaxa), metoklopramid (Metoclopramidum WZF) czy tietylperazynę (Torecan).

Największym wyzwaniem w leczeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią jest opanowanie objawów opóźnionych oraz wyprzedzających. Nudności opóźnione często nie reagują wystarczająco na standardowe leczenie przeciwwymiotne, a nudności wyprzedzające mają komponent psychologiczny, który wymaga odmiennego podejścia terapeutycznego. Trudność stanowi również indywidualizacja leczenia przeciwwymiotnego w zależności od potencjału emetogennego zastosowanego schematu chemioterapii oraz czynników ryzyka występujących u pacjenta, takich jak płeć żeńska, młody wiek, choroba lokomocyjna w wywiadzie czy wcześniejsze epizody wymiotów podczas chemioterapii.

Szczególnym wyzwaniem jest profilaktyka nudności i wymiotów przy stosowaniu wysoce emetogennych schematów chemioterapii, takich jak te zawierające cisplatynę w wysokich dawkach czy połączenie antracyklin z cyklofosfamidem. W takich przypadkach konieczne jest stosowanie złożonych schematów leczenia przeciwwymiotnego, obejmujących jednoczesne podawanie leków z różnych grup. Warto podkreślić, że właściwa kontrola nudności i wymiotów ma kluczowe znaczenie nie tylko dla komfortu pacjenta, ale także dla jego zdolności do kontynuowania leczenia przeciwnowotworowego zgodnie z planem, co bezpośrednio wpływa na skuteczność terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl