Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Rutyna

Rutyna, jako składnik flawonoidowy standaryzowanych wyciągów z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), wykazuje niski potencjał toksyczny w badaniach przedklinicznych, zarówno w modelach toksyczności ostrej, jak i przewlekłej. Preparaty takie jak Depremin i Hyperis zawierają od 36,72 mg do 91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę na tabletkę powlekaną 612 mg. Test AMES wykazał słabo pozytywny wynik mutagenności, prawdopodobnie związany z obecnością kwercetyny, jednak dalsze badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne rutyny. Wyniki dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne, co wskazuje na konieczność ostrożności u kobiet w ciąży oraz potrzebę dalszych badań. Do tej pory brak jest danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego rutyny, co stanowi obszar wymagający dalszej analizy.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania rutyny

Rutyna, będąca składnikiem flawonoidowym standaryzowanych wyciągów z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), podlega szczegółowej ocenie bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Wyciągi zawierające rutynę występują m.in. w preparatach Depremin i Hyperis w ilości 36,72 mg – 91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę w tabletce powlekanej 612 mg.1 2

Toksyczność ostra i przewlekła

Przeprowadzone badania toksykologiczne nad wyciągami zawierającymi rutynę nie wykazały oznak działania toksycznego zarówno w modelach toksyczności ostrej, jak i po podaniu wielokrotnym. Ocena profilu bezpieczeństwa wyciągów standaryzowanych na zawartość rutyny potwierdza ich niski potencjał toksyczny w warunkach przedklinicznych.3 4

Potencjał mutagenny i genotoksyczny

W badaniach potencjału mutagennego wyciągów zawierających rutynę zaobserwowano słabo pozytywny wynik testu AMES na szczepach Salmonella typhimurium TA98 i TA100 (zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej). Warto podkreślić, że ten wynik może być związany z obecnością kwercetyny w wyciągu etanolowym, a nie z samą rutyną. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, wynik ten nie ma znaczenia dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi.5 6

W dalszych, bardziej zaawansowanych badaniach genotoksyczności przeprowadzonych in vitro oraz in vivo nie zaobserwowano żadnych oznak działania mutagennego wyciągów zawierających rutynę, co potwierdza ich bezpieczeństwo w kontekście potencjału uszkodzenia materiału genetycznego.7 8

Toksyczność reprodukcyjna

Przeprowadzone badania dotyczące toksyczności reprodukcyjnej w odniesieniu do wyciągów zawierających rutynę dostarczyły niejednoznacznych wyników. Brak spójnych danych w tym zakresie wskazuje na potrzebę ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży oraz dalszych badań w celu pełnej oceny bezpieczeństwa stosowania rutyny w kontekście reprodukcyjnym.9 10

Potencjał kancerogenny

Do chwili obecnej nie opublikowano badań oceniających potencjalne działanie rakotwórcze rutyny ani wyciągów zawierających tę substancję. Ten obszar wymaga dalszych badań w celu pełnej charakterystyki profilu bezpieczeństwa rutyny w kontekście długotrwałego stosowania.11 12

Fototoksyczność

Szczególną uwagę w badaniach przedklinicznych wyciągów zawierających rutynę poświęcono potencjalnemu działaniu fototoksycznemu. W badaniach nad wyciągami z ziela dziurawca, po doustnym podawaniu dawki 1800 mg/dobę przez okres 15 dni, zaobserwowano istotne zwiększenie wrażliwości skóry na promieniowanie UVA. Jednocześnie odnotowano znaczne zmniejszenie minimalnej dawki promieniowania potrzebnej do wywołania pigmentacji skóry.13 14

Co istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa klinicznego, w zalecanych dawkach terapeutycznych wyciągów zawierających rutynę nie odnotowano oznak fototoksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania preparatów w standardowych schematach dawkowania.15 16

Parametr bezpieczeństwa Wyniki badań przedklinicznych Znaczenie kliniczne
Toksyczność ostra i przewlekła Brak oznak działania toksycznego Potwierdzony niski potencjał toksyczny
Mutagenność (test AMES) Słabo pozytywny (przypisywany kwercetynie) Bez znaczenia dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi
Pozostałe testy genotoksyczności Brak działania mutagennego in vitro i in vivo Potwierdzenie bezpieczeństwa genetycznego
Toksyczność reprodukcyjna Niejednoznaczne wyniki Wymagana ostrożność u kobiet w ciąży
Działanie rakotwórcze Brak opublikowanych badań Wymaga dalszych badań
Fototoksyczność przy dawce 1800 mg/dobę Zwiększona wrażliwość na UVA, zmniejszona minimalna dawka dla pigmentacji Potencjalne ryzyko przy wysokich dawkach
Fototoksyczność przy dawkach terapeutycznych Brak oznak fototoksyczności Bezpieczeństwo stosowania w zalecanych dawkach
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl