Działania niepożądane
Serdecznik

Serdecznik (Leonurus cardiaca L.) jest składnikiem wielu preparatów fitoterapeutycznych o działaniu uspokajającym i tonizującym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. W preparatach łączonych z korzeniem kozłka lekarskiego, takich jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm oraz Tabletki uspokajające Labofarm, mogą pojawić się objawy ze strony układu pokarmowego, w tym nudności, mdłości oraz skurcze jamy brzusznej. Preparat Stresolek może wywoływać fotosensytyzację, zwiększając wrażliwość skóry na promieniowanie UV, co jest istotne u pacjentów eksponowanych na intensywne światło słoneczne lub korzystających z solarium. Reakcje alergiczne, o różnym nasileniu, obserwuje się w przypadku Tabletki tonizujące Labofarm, natomiast preparat Nerwobonisol może wywoływać rzadkie reakcje nadwrażliwości oraz zgagę. Częstotliwość występowania tych działań niepożądanych nie jest precyzyjnie określona, jednak zgłaszanie ich jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa terapii.

  1. Działania niepożądane substancji serdecznik
    1. Objawy żołądkowo-jelitowe
    2. Reakcje skórne i fotosensytyzacja
    3. Reakcje alergiczne
    4. Częstotliwość występowania działań niepożądanych
    5. Zestawienie działań niepożądanych serdecznika
  2. Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
    1. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania
    2. Szczególne grupy pacjentów
    3. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane substancji serdecznik

Serdecznik (Leonurus cardiaca L.) to składnik wielu preparatów leczniczych o działaniu uspokajającym i tonizującym. Pomimo jego powszechnego stosowania w fitoterapii, substancja ta może wywoływać określone działania niepożądane, które personel medyczny powinien uwzględnić podczas terapii.1

Objawy żołądkowo-jelitowe

W produktach zawierających serdecznik w połączeniu z korzeniem kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) mogą wystąpić objawy ze strony układu pokarmowego. Dotyczy to takich preparatów jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm czy Tabletki uspokajające Labofarm. Objawy te obejmują:23

  • Mdłości
  • Dolegliwości skurczowe jamy brzusznej
  • Nudności

4

Reakcje skórne i fotosensytyzacja

Istotnym działaniem niepożądanym serdecznika obecnego w preparacie Stresolek jest możliwość zwiększenia wrażliwości skóry na promieniowanie ultrafioletowe. Ten efekt fotosensytyzacji może być szczególnie istotny dla pacjentów narażonych na intensywne działanie promieni słonecznych lub korzystających z solarium.5

Reakcje alergiczne

W przypadku preparatów zawierających ziele serdecznika, takich jak Tabletki tonizujące Labofarm, mogą wystąpić reakcje alergiczne. Reakcje te mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych objawów skórnych po poważniejsze manifestacje kliniczne.6

Należy również zauważyć, że w przypadku preparatu Nerwobonisol, który również zawiera nalewkę z ziela serdecznika (Leonuri herbae tinctura), mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości na składniki produktu. W takich przypadkach zaleca się zaprzestanie stosowania leku.7

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

W przypadku większości preparatów zawierających serdecznik, częstotliwość występowania działań niepożądanych nie została precyzyjnie określona. Dla preparatu Stresolek zaznaczono, że częstotliwość dolegliwości żołądkowo-jelitowych nie jest znana.8

W przypadku preparatu Nerwobonisol, reakcje nadwrażliwości i zgaga określone są jako rzadko występujące działania niepożądane.9

Natomiast w przypadku samego ziela serdecznika stosowanego jako monopreparat, dotychczas nie stwierdzono konkretnych działań niepożądanych.10

Zestawienie działań niepożądanych serdecznika

Działanie niepożądane Opis Częstotliwość występowania Preparat
Dolegliwości żołądkowo-jelitowe Nudności, mdłości, skurcze w obrębie jamy brzusznej Nie jest znana Stresolek, Optimum Tabletki uspokajające Labofarm, Tabletki uspokajające Labofarm
Fotosensytyzacja Zwiększona wrażliwość skóry na promieniowanie UV Nie jest znana Stresolek
Reakcje alergiczne Różne manifestacje reakcji nadwrażliwości Nie jest znana Tabletki tonizujące Labofarm
Zgaga Uczucie pieczenia za mostkiem Rzadko Nerwobonisol
Reakcje nadwrażliwości Nadwrażliwość na składniki produktu Rzadko Nerwobonisol

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowaniem preparatów zawierających serdecznik, zaleca się następujące postępowanie:11

  • Zaprzestanie stosowania leku w przypadku reakcji nadwrażliwości
  • Bezzwłoczne poinformowanie lekarza lub farmaceuty o zaobserwowanych objawach niepożądanych
  • Zgłoszenie działań niepożądanych do odpowiednich organów

12

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania

Wszystkie preparaty zawierające serdecznik podlegają stałemu monitorowaniu stosunku korzyści do ryzyka związanego z ich stosowaniem. W przypadku zaobserwowania działań niepożądanych, personel medyczny powinien zgłaszać je za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.1314

Szczególne grupy pacjentów

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania preparatów zawierających serdecznik u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, ze względu na możliwość nasilenia objawów. Podobnie, pacjenci z historią reakcji alergicznych na inne zioła powinni być monitorowani pod kątem potencjalnych reakcji krzyżowych.1516

Pacjenci narażeni na intensywne działanie promieni słonecznych powinni być świadomi potencjalnego działania fotosensytyzującego preparatów zawierających serdecznik, szczególnie w przypadku preparatu Stresolek.17

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl