Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Serdecznik

Serdecznik – wpływ na płodność, ciążę i laktację

Serdecznik pospolity (Leonurus cardiaca L.) jest składnikiem wielu produktów leczniczych stosowanych w zaburzeniach nerwowych oraz wspomagająco w pracy układu sercowo-naczyniowego. Substancja ta występuje w licznych preparatach złożonych dostępnych na polskim rynku farmaceutycznym, m.in. w tabletkach uspokajających, tonizujących oraz płynach doustnych. Informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania serdecznika w okresie ciąży, karmienia piersią oraz jego wpływu na płodność powinny być szczegółowo przekazywane pacjentkom przez lekarzy przepisujących te produkty lecznicze.¹

Stosowanie serdecznika w okresie ciąży

Wszystkie preparaty zawierające ziele serdecznika są przeciwwskazane do stosowania w okresie ciąży. Charakterystyki produktów leczniczych zawierających serdecznik jednoznacznie wskazują na konieczność unikania ich stosowania u kobiet ciężarnych.^{2 3 4}

W przypadku takich preparatów jak Tabletki tonizujące Labofarm, które zawierają 100 mg ziela serdecznika w każdej tabletce, również nie zaleca się stosowania u kobiet w okresie ciąży ze względu na brak odpowiednich badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania.^{5 6}

Preparaty płynne zawierające wyciągi z ziela serdecznika, takie jak Stresolek (zawierający 20 g nalewki z ziela serdecznika w 100 g płynu) czy Nerwobonisol (zawierający 15 g nalewki z ziela serdecznika w 100 g płynu), również nie powinny być stosowane w okresie ciąży.^{7 8}

Stosowanie serdecznika w okresie karmienia piersią

Podobnie jak w przypadku ciąży, stosowanie preparatów zawierających ziele serdecznika jest przeciwwskazane również w okresie laktacji. Większość charakterystyk produktów leczniczych zawiera jednoznaczne zalecenie, aby nie stosować tych preparatów podczas karmienia piersią.^{9 10 11}

W przypadku preparatu Ziele serdecznika w postaci ziół do zaparzania, w charakterystyce produktu leczniczego zaznaczono, że bezpieczeństwo stosowania w okresie karmienia piersią nie zostało ustalone, co stanowi dodatkowe ostrzeżenie przed stosowaniem tego produktu podczas laktacji.¹²

Płynne preparaty zawierające serdecznik, takie jak Stresolek, również nie są zalecane do stosowania w okresie karmienia piersią ze względu na brak danych potwierdzających ich bezpieczeństwo w tym szczególnym okresie.¹³

Wpływ serdecznika na płodność

Wpływ ziela serdecznika na płodność nie został dotychczas wystarczająco zbadany. W charakterystykach produktów leczniczych zawierających tę substancję zaznacza się jednoznacznie brak danych na temat wpływu na płodność.^{14 15}

W przypadku preparatu Nerwobonisol, dokumentacja produktu leczniczego również wskazuje, że nie ustalono wpływu leku na płodność.¹⁶

Podobnie w przypadku preparatu Stresolek, charakterystyka produktu leczniczego informuje o braku danych dotyczących wpływu na płodność.¹⁷

Także w przypadku Tabletek tonizujących Labofarm, producent zaznacza brak danych na temat wpływu leku na płodność.¹⁸

Zestawienie przeciwwskazań produktów zawierających serdecznik

Poniższa tabela przedstawia podsumowanie informacji dotyczących stosowania produktów leczniczych zawierających ziele serdecznika w okresie ciąży, laktacji oraz ich wpływu na płodność:

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji pacjentkom

Lekarz przepisujący preparaty zawierające ziele serdecznika powinien przekazać pacjentkom następujące informacje:

• Bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania wszystkich preparatów z zielem serdecznika w okresie ciąży.^{19 20}
• Przeciwwskazanie do stosowania większości preparatów z zielem serdecznika w okresie karmienia piersią.^{21 22}
• Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie laktacji w przypadku niektórych preparatów (np. Ziele serdecznika).²³
• Brak danych dotyczących wpływu serdecznika na płodność.^{24 25}
• Konieczność odstawienia preparatów z zielem serdecznika w przypadku planowania ciąży, podejrzenia ciąży lub podczas ciąży i laktacji.²⁶

Lekarz powinien zaproponować alternatywne metody leczenia dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, które wymagają terapii o działaniu uspokajającym lub wspomagającym pracę układu sercowo-naczyniowego. W przypadku kobiet planujących ciążę, należy omówić możliwość odstawienia preparatów zawierających serdecznik z odpowiednim wyprzedzeniem.

Ocena bezpieczeństwa stosowania serdecznika w szczególnych grupach pacjentek

Z uwagi na brak wystarczających danych naukowych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania ziela serdecznika w okresie ciąży i laktacji, należy przyjąć zasadę ostrożności i unikać stosowania preparatów zawierających tę substancję u kobiet w ciąży i karmiących piersią.^{27 28}

Podobnie, z powodu braku danych dotyczących wpływu ziela serdecznika na płodność, kobiety planujące ciążę powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatów zawierających tę substancję.^{29 30}