Działania niepożądane
Clemastinum WZF 1 mg/10 ml

Klemastyna w postaci syropu (1 mg/10 ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, typowych dla leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak uspokojenie, senność, zaburzenia koordynacji ruchowej oraz zawroty głowy, wynikające z blokady receptorów H1 w OUN. Rzadziej mogą wystąpić splątanie, niepokój, drżenia, bezsenność, zaburzenia widzenia, szumy uszne czy nawet drgawki. W układzie pokarmowym dominują bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty, biegunka lub zaparcia oraz suchość jamy ustnej. Działania niepożądane ze strony układu oddechowego obejmują zwiększenie gęstości wydzieliny, uczucie zatkanego nosa, świszczący oddech i suchość błon śluzowych. Klemastyna może również wpływać na układ sercowo-naczyniowy, powodując hipotonię, kołatanie serca, tachykardię i skurcze dodatkowe. Rzadkie, ale poważne reakcje hematologiczne to trombocytopenia, agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna.

Działania niepożądane leku CLEMASTINUM WZF (1 mg/10 ml, syrop)

CLEMASTINUM WZF w postaci syropu (1 mg/10 ml) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Produkt zawiera klemastynę w postaci fumaranu, która podobnie jak inne leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym różne układy organizmu.1

Zaburzenia układu nerwowego

W obrębie układu nerwowego najczęściej obserwuje się efekt uspokajający, senność, zaburzenia koordynacji ruchowej oraz zawroty głowy. Te objawy wynikają z działania klemastyny na receptory histaminowe H1 w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do hamowania przekaźnictwa histaminergicznego w mózgu.2

Do rzadziej występujących objawów neurologicznych należą:

  • Zmęczenie – uczucie wyczerpania i braku energii
  • Splątanie – zaburzenia świadomości, dezorientacja
  • Niepokój i nadmierne pobudzenie – występujące szczególnie u dzieci
  • Osłabienie – uogólnione osłabienie mięśniowe
  • Ból głowy i zawroty głowy pochodzenia błędnikowego – zaburzenia równowagi
  • Drżenia – mimowolne drżenie kończyn lub całego ciała
  • Bezsenność – paradoksalny efekt obserwowany u niektórych pacjentów
  • Zaburzenia widzenia – niewyraźne lub podwójne widzenie
  • Szumy uszne – subiektywne wrażenie słyszenia dźwięków
  • Drgawki – sporadycznie mogą wystąpić napady drgawkowe

3

Zaburzenia żołądka i jelit

Klemastyna może wywierać wpływ na przewód pokarmowy, powodując różnorodne dolegliwości. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są: bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty, a także biegunka lub zaparcia. Objawy te są związane z wpływem leku na receptory muskarynowe i histaminowe w przewodzie pokarmowym.4

Dodatkowo u pacjentów może wystąpić brak łaknienia oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej, co jest wynikiem działania antycholinergicznego klemastyny.5

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

W obrębie układu oddechowego klemastyna najczęściej powoduje zwiększenie gęstości wydzieliny w drogach oddechowych, co może prowadzić do uczucia zatkanego nosa i trudności w odkrztuszaniu wydzieliny.6

Inne możliwe działania niepożądane w obrębie układu oddechowego to:

  • Uczucie ucisku w klatce piersiowej – dyskomfort lub ucisk w okolicy mostka
  • Świszczący oddech – charakterystyczny świst podczas oddychania
  • Suchość błony śluzowej nosa i gardła – spowodowana działaniem antycholinergicznym
  • Uczucie zatkanego nosa – paradoksalna reakcja na lek przeciwhistaminowy

7

Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe

Klemastyna może wpływać na układ sercowo-naczyniowy, powodując:

  • Obniżenie ciśnienia tętniczego – szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku
  • Kołatanie serca – subiektywne odczuwanie nieprawidłowej pracy serca
  • Tachykardia – przyspieszenie rytmu serca
  • Skurcze dodatkowe – zaburzenia rytmu serca

8

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W rzadkich przypadkach klemastyna może powodować poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak:

  • Trombocytopenia – zmniejszenie liczby płytek krwi
  • Agranulocytoza – drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów
  • Niedokrwistość hemolityczna – rozpad krwinek czerwonych

9

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Działanie antycholinergiczne klemastyny może prowadzić do zaburzeń w oddawaniu moczu, w tym:

  • Trudności w oddawaniu moczu – dysuria
  • Zatrzymanie moczu – całkowita niemożność mikcji

10

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Mogą wystąpić reakcje skórne, takie jak:

  • Pokrzywka – swędząca wysypka z bąblami
  • Wysypka – różnego typu zmiany skórne

11

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Inne działania niepożądane obejmują:

  • Nadmierna potliwość – wzmożone pocenie się
  • Dreszcze – uczucie zimna z drżeniem mięśniowym
  • Nadwrażliwość na światło – fotosensytyzacja

12

Szczególne grupy ryzyka

U pacjentów w wieku powyżej 60 lat istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia wybranych działań niepożądanych, takich jak:

  • Obniżenie ciśnienia tętniczego
  • Senność
  • Zmęczenie
  • Zawroty głowy

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku u tych pacjentów, rozważając modyfikację dawkowania lub wybór alternatywnego leku przeciwhistaminowego.13

Tabela działań niepożądanych leku CLEMASTINUM WZF (1 mg/10 ml, syrop)

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstotliwość występowania Opis
Układ nerwowy Uspokojenie Bardzo często Obniżona aktywność psychomotoryczna, sedacja
Senność Bardzo często Nadmierna potrzeba snu, trudności z utrzymaniem czuwania
Zaburzenia koordynacji Często Upośledzenie koordynacji ruchowej
Zawroty głowy Często Uczucie wirowania lub niestabilności
Ból głowy Niezbyt często Ból różnej lokalizacji i nasilenia w obrębie głowy
Niepokój/pobudzenie Niezbyt często Szczególnie u dzieci, jako paradoksalny efekt działania leku
Splątanie Niezbyt często Zaburzenia orientacji, świadomości
Zaburzenia widzenia Niezbyt często Niewyraźne widzenie, podwójne widzenie
Szumy uszne Rzadko Subiektywne wrażenie słyszenia dźwięków
Drgawki Rzadko Napady drgawkowe
Układ pokarmowy Bóle brzucha Często Dyskomfort, ból w jamie brzusznej
Zgaga Często Uczucie pieczenia za mostkiem
Nudności Często Nieprzyjemne uczucie w żołądku z tendencją do wymiotów
Wymioty Niezbyt często Gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta
Zaparcia/biegunka Niezbyt często Zaburzenia rytmu wypróżnień
Suchość jamy ustnej Często Zmniejszenie wydzielania śliny, uczucie suchości
Układ oddechowy Zwiększenie gęstości wydzieliny Często Zagęszczenie śluzu w drogach oddechowych
Suchość błony śluzowej nosa i gardła Niezbyt często Efekt antycholinergiczny
Uczucie ucisku w klatce piersiowej Rzadko Subiektywne odczucie ściśnięcia w klatce piersiowej
Świszczący oddech Rzadko Dźwięczny świst podczas oddychania
Układ sercowo-naczyniowy Obniżenie ciśnienia tętniczego Niezbyt często Hipotensja, szczególnie u pacjentów starszych
Kołatanie serca Niezbyt często Subiektywne odczuwanie bicia serca
Tachykardia Niezbyt często Przyspieszenie rytmu serca
Skurcze dodatkowe Rzadko Dodatkowe, przedwczesne skurcze serca
Układ krwiotwórczy Trombocytopenia Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi
Agranulocytoza Bardzo rzadko Drastyczny spadek liczby granulocytów
Niedokrwistość hemolityczna Bardzo rzadko Niedokrwistość spowodowana rozpadem erytrocytów
Układ moczowy Trudności w oddawaniu moczu Niezbyt często Dysuria, utrudniony odpływ moczu
Zatrzymanie moczu Rzadko Całkowita niemożność oddania moczu
Skóra Pokrzywka Niezbyt często Swędząca wysypka z bąblami
Wysypka Niezbyt często Różnego typu zmiany skórne
Zaburzenia ogólne Nadmierna potliwość Niezbyt często Wzmożone pocenie się
Dreszcze Rzadko Uczucie zimna z drżeniem mięśniowym
Nadwrażliwość na światło Rzadko Reakcja fotosensytyzacji

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu konieczne jest monitorowanie występujących działań niepożądanych. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.14

Zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów i optymalizacji farmakoterapii.15

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl