Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zalanzo 30 mg

Przedkliniczne badania lansoprazolu, substancji czynnej produktu leczniczego ZALANZO, wykazały ogólnie korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych czy reprodukcyjnych. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych, co potwierdza możliwość bezpiecznego stosowania lansoprazolu w warunkach klinicznych. W badaniach na szczurach zaobserwowano zmiany zależne od dawki, takie jak rozrost komórek enterochromaffinopodobnych (ECL) żołądka, rozwój rakowiaka z komórek ECL, metaplazję jelitową, rozrost komórek Leydiga oraz łagodne nowotwory tych komórek. Po 18 miesiącach leczenia odnotowano także atrofię siatkówki, jednak efekt ten nie został potwierdzony u innych gatunków (małpy, psy, myszy).

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania lansoprazolu, zawartego w produkcie leczniczym ZALANZO, dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania tej substancji przed wprowadzeniem jej do użytku klinicznego. Dane te obejmują wyniki badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz ocenę potencjalnego działania rakotwórczego i wpływu na reprodukcję.1

Standardowe badania bezpieczeństwa przedklinicznego

Konwencjonalne badania przedkliniczne obejmujące ocenę farmakologicznego bezpieczeństwa stosowania lansoprazolu, toksyczności po podaniu wielokrotnym, potencjalnej genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję nie wykazały szczególnych zagrożeń dla człowieka. Jest to istotna informacja wskazująca na ogólnie dobry profil bezpieczeństwa substancji aktywnej przed jej zastosowaniem w warunkach klinicznych.2

Badania rakotwórczości na szczurach

W ramach przedklinicznych badań bezpieczeństwa przeprowadzono dwa badania oceniające potencjalne działanie rakotwórcze lansoprazolu u szczurów. Wyniki tych badań wykazały następujące zmiany zależne od dawki:3

  • Rozrost komórek ECL (enterochromaffinopodobnych) żołądka
  • Rozwój rakowiaka wywodzącego się z komórek ECL

Zmiany te wynikały z mechanizmu działania lansoprazolu, a konkretnie zmniejszenia wydzielania kwasu żołądkowego i wtórnej hipergastrynemii. Ponadto u szczurów zaobserwowano:4

  • Metaplazję jelitową – zmianę charakteru błony śluzowej
  • Rozrost komórek Leydiga (komórek śródmiąższowych jądra)
  • Łagodne nowotwory wywodzące się z komórek Leydiga

Warto również odnotować, że po 18 miesiącach leczenia lansoprazolem u szczurów obserwowano atrofię siatkówki. Jest to istotna obserwacja, choć należy podkreślić, że efektu tego nie potwierdzono w badaniach prowadzonych na innych gatunkach zwierząt laboratoryjnych (małpach, psach ani myszach).5

Badania rakotwórczości na myszach

Przeprowadzono również badania rakotwórczości lansoprazolu na myszach. W tych badaniach zaobserwowano następujące zmiany zależne od dawki:6

  • Rozrost komórek ECL żołądka
  • Nowotwory wątroby
  • Gruczolaki sieci jądra

Znaczenie kliniczne obserwacji

Pomimo zidentyfikowania powyższych zmian w badaniach przedklinicznych, ich znaczenie kliniczne dla ludzi stosujących lansoprazol nie zostało jednoznacznie określone. Autorzy charakterystyki produktu leczniczego wskazują, że znaczenie kliniczne opisanych zjawisk pozostaje nieznane, co sugeruje potrzebę ostrożnej interpretacji wyników badań przedklinicznych w kontekście terapii u ludzi.7

Należy podkreślić, że zmiany obserwowane w badaniach na gryzoniach, szczególnie związane z komórkami ECL i hipergastrynemią, są znanym efektem długotrwałego hamowania wydzielania kwasu żołądkowego i występują również w przypadku innych inhibitorów pompy protonowej. Różnice gatunkowe w odpowiedzi na lansoprazol, widoczne w braku potwierdzenia niektórych efektów u innych gatunków poza gryzoniami, mogą sugerować mniejsze znaczenie tych obserwacji dla ludzi.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl