Właściwości farmakokinetyczne
Ovulastan Forte 0,15 mg + 0,03 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Ovulastan Forte (0,15 mg dezogestrelu + 0,03 mg etynyloestradiolu)

Preparat Ovulastan Forte w postaci tabletek zawiera dwie substancje czynne: dezogestrel (0,15 mg) oraz etynyloestradiol (0,03 mg), których właściwości farmakokinetyczne wykazują określone cechy charakterystyczne w zakresie wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę farmakokinetyki obu składników aktywnych.¹

Farmakokinetyka dezogestrelu

Wchłanianie dezogestrelu

Po podaniu doustnym produktu Ovulastan Forte, dezogestrel charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. W organizmie ulega następnie przekształceniu do metabolitu aktywnego – 3-keto-dezogestrelu. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane stosunkowo szybko, po około 1,5 godziny od przyjęcia tabletki. Parametr bezwzględnej dostępności biologicznej dla aktywnego metabolitu 3-keto-dezogestrelu mieści się w przedziale 62-81%.²

Dystrybucja dezogestrelu

Aktywny metabolit dezogestrelu (3-keto-dezogestrel) wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący 95,5-99%. Wiąże się on głównie z albuminą oraz z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG). Istotnym aspektem dystrybucji jest fakt, że etynyloestradiol, drugi składnik aktywny preparatu, indukuje wzrost poziomu globuliny wiążącej hormony płciowe. Efekt ten wpływa zarówno na ilość wiązań, jak i na dystrybucję 3-keto-dezogestrelu w białkach osocza. W wyniku tego mechanizmu, stężenie aktywnego metabolitu dezogestrelu stopniowo zwiększa się w trakcie terapii, aż do osiągnięcia stanu stacjonarnego, co następuje w okresie od 3 do 13 dni.³

Biotransformacja dezogestrelu

Metabolizm dezogestrelu przebiega w kilku etapach. Faza I metabolizmu obejmuje proces hydroksylacji katalizowanej przez enzymy z grupy cytochromu P-450, po którym następuje dehydrogenacja przy atomie węgla C3, prowadząca do powstania aktywnego metabolitu 3-keto-dezogestrelu. W kolejnym etapie metabolicznym, aktywny metabolit ulega redukcji, a powstałe produkty rozkładu podlegają procesom sprzęgania, w wyniku czego tworzą się siarczany i glukuroniany. Na podstawie badań na modelach zwierzęcych wykazano, że krążenie wewnątrzwątrobowe nie ma istotnego znaczenia dla działania gestagennego dezogestrelu.⁴

Wydalanie dezogestrelu

Aktywny metabolit dezogestrelu (3-keto-dezogestrel) charakteryzuje się okresem półtrwania w fazie eliminacji (t½) wynoszącym około 31 godzin, z przedziałem zmienności od 24 do 38 godzin. Klirens osoczowy dla tego związku mieści się w zakresie od 5,0 do 9,5 l/godzinę. Dezogestrel i jego metabolity są wydalane z organizmu zarówno w postaci sprzężonej, jak i w formie niezmienionej. Eliminacja następuje poprzez wydalanie z moczem oraz z kałem, przy czym stosunek ilościowy tych dróg wynosi 1,5:1 (mocz:kał).⁵

Stan stacjonarny dezogestrelu

Po osiągnięciu stanu stacjonarnego, stężenie 3-keto-dezogestrelu w surowicy ulega istotnemu zwiększeniu, osiągając wartość dwu- do trzykrotnie wyższą w porównaniu ze stężeniem początkowym.⁶

Farmakokinetyka etynyloestradiolu

Wchłanianie etynyloestradiolu

Etynyloestradiol po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane po około 1,5 godziny od przyjęcia preparatu. Bezwzględna dostępność biologiczna etynyloestradiolu wynosi około 60%, co wynika z występowania zjawiska sprzęgania przedsystemowego oraz efektu pierwszego przejścia. Należy zaznaczyć, że parametry farmakokinetyczne, takie jak pole pod krzywą stężenie-czas (AUC) oraz maksymalne stężenie w osoczu (Cmax), mogą nieznacznie wzrastać wraz z czasem stosowania leku.⁷

Dystrybucja etynyloestradiolu

Etynyloestradiol wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący 98,8%. Wiąże się on prawie wyłącznie z albuminami osocza.⁸

Biotransformacja etynyloestradiolu

Metabolizm etynyloestradiolu charakteryzuje się złożonym przebiegiem. Już przed wniknięciem do krążenia ogólnoustrojowego, etynyloestradiol podlega procesowi sprzęgania, który zachodzi zarówno w błonie śluzowej jelita cienkiego, jak i w wątrobie. Powstałe w ten sposób koniugaty etynyloestradiolu mogą ulegać hydrolizie za pośrednictwem flory bakteryjnej jelita, co prowadzi do uwolnienia etynyloestradiolu, który następnie może zostać ponownie wchłonięty. Proces ten przyczynia się do powstania krążenia wewnątrzwątrobowego substancji.

Główny szlak metaboliczny etynyloestradiolu obejmuje hydroksylację katalizowaną przez enzymy z grupy cytochromu P-450. W wyniku tego procesu powstają główne metabolity: 2-OH-EE (2-hydroksyetynyloestradiol) oraz 2-metoksy-EE (2-metoksyetynyloestradiol). Metabolit 2-OH-EE podlega dalszym przemianom metabolicznym, w wyniku których powstają chemicznie reaktywne pochodne.⁹

Wydalanie etynyloestradiolu

Etynyloestradiol charakteryzuje się okresem półtrwania w fazie eliminacji (t½) wynoszącym około 29 godzin, z przedziałem zmienności od 26 do 33 godzin. Klirens osoczowy dla tego związku mieści się w zakresie od 10 do 30 l/godzinę. Koniugaty etynyloestradiolu oraz ich metabolity są wydalane z organizmu zarówno z moczem, jak i z kałem, przy czym stosunek ilościowy tych dróg wynosi 1:1.¹⁰

Stan stacjonarny etynyloestradiolu

Stan stacjonarny dla etynyloestradiolu jest osiągany po 3-4 dniach regularnego stosowania leku. W stanie stacjonarnym stężenie etynyloestradiolu w surowicy jest o około 30-40% wyższe w porównaniu ze stężeniem uzyskiwanym po podaniu pojedynczej dawki preparatu.¹¹