Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Bluszcz

Wpływ bluszczu na płodność, ciążę i laktację – informacje istotne dla lekarzy

Substancje zawarte w wyciągach z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) występują w kilku preparatach leczniczych dostępnych na rynku, stosowanych głównie w stanach skurczowych oskrzeli. Ze względu na specyfikę grup pacjentów, istotne jest szczegółowe omówienie wpływu tych substancji na reprodukcję, płodność, przebieg ciąży oraz laktację.^{1 2}

Stosowanie wyciągu z liści bluszczu w okresie ciąży

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania suchego wyciągu z liści bluszczu u kobiet w ciąży są znacząco ograniczone lub całkowicie niedostępne. W przypadku preparatu Mucoplant na kaszel bluszcz forte (33 mg/dawkę), badania na zwierzętach dotyczące toksycznego wpływu na reprodukcję uznano za niewystarczające do wiarygodnej oceny bezpieczeństwa.³

W odniesieniu do preparatu Prospan (35 mg/5 ml), chociaż nie udokumentowano dotychczas szkodliwych skutków stosowania podczas ciąży, nadal brakuje kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo.⁴

Zalecenia dla lekarzy odnośnie przepisywania preparatów z bluszczem w ciąży

Ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa, preparaty zawierające wyciąg z liści bluszczu, takie jak Mucoplant na kaszel bluszcz forte, nie są zalecane do stosowania u kobiet w okresie ciąży.⁵

W przypadku Prospanu, decyzja o zastosowaniu preparatu powinna być podejmowana po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. Lek może być użyty wyłącznie wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przewyższa potencjalne zagrożenie dla płodu.⁶

Stosowanie wyciągu z liści bluszczu w okresie laktacji

Dotychczasowe badania nie dostarczyły wystarczających informacji na temat przenikania składników aktywnych lub metabolitów suchego wyciągu z liści bluszczu do mleka kobiecego. W dokumentacji preparatu Mucoplant na kaszel bluszcz forte wyraźnie zaznaczono, że nie wiadomo, czy składniki lub metabolity suchego wyciągu z liści bluszczu przenikają do mleka kobiecego.⁷

W przypadku preparatu Prospan, choć nie odnotowano szkodliwych skutków stosowania podczas karmienia piersią, brak jest kontrolowanych badań potwierdzających całkowite bezpieczeństwo w tym okresie.⁸

Zalecenia dla lekarzy odnośnie przepisywania preparatów z bluszczem w okresie laktacji

Ze względu na brak wiarygodnych danych dotyczących bezpieczeństwa oraz niemożność wykluczenia potencjalnego ryzyka dla noworodków i niemowląt, preparat Mucoplant na kaszel bluszcz forte nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią.⁹

W przypadku Prospanu, podobnie jak w okresie ciąży, decyzja o zastosowaniu preparatu powinna opierać się na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Lek może być przepisany wyłącznie wtedy, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przewyższa potencjalne zagrożenie dla karmionego piersią dziecka.¹⁰

Wpływ wyciągu z liści bluszczu na płodność

Stan wiedzy na temat potencjalnego wpływu suchego wyciągu z liści bluszczu na płodność zarówno kobiet, jak i mężczyzn, jest bardzo ograniczony. W charakterystyce produktu leczniczego Mucoplant na kaszel bluszcz forte jednoznacznie stwierdzono brak danych dotyczących wpływu suchego wyciągu z liści bluszczu na płodność.¹¹

Również w dokumentacji preparatu Prospan nie przedstawiono informacji dotyczących potencjalnego wpływu na płodność, co świadczy o niedostatecznym zbadaniu tego aspektu stosowania wyciągów z liści bluszczu.¹²

Kluczowe informacje do przekazania pacjentkom w wieku rozrodczym

Lekarz przepisujący preparaty zawierające wyciąg z liści bluszczu powinien przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym, kobietom planującym ciążę, kobietom ciężarnym lub karmiącym piersią następujące informacje:^{13 14}

• Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągów z bluszczu w ciąży są bardzo ograniczone
• Preparat Mucoplant na kaszel bluszcz forte nie jest zalecany w okresie ciąży
• Preparat Prospan może być stosowany w okresie ciąży tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu
• Preparat Mucoplant na kaszel bluszcz forte nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią
• Brak jest wystarczających informacji dotyczących przenikania składników wyciągu z bluszczu do mleka kobiecego
• Nie ma wystarczających danych dotyczących wpływu wyciągu z bluszczu na płodność

^{15 16}

Rozważanie alternatywnych opcji terapeutycznych

W przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią, szczególnie w kontekście preparatu Mucoplant na kaszel bluszcz forte, który jest przeciwwskazany w tych grupach pacjentek, lekarz powinien rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne o lepiej poznanym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży i laktacji.¹⁷

W przypadku preparatu Prospan, decyzja o zastosowaniu powinna być zawsze poprzedzona wnikliwą analizą stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem aktualnego stanu zdrowia pacjentki, zaawansowania ciąży, dostępnych alternatyw terapeutycznych oraz nasilenia objawów, które miałyby być leczone.¹⁸

Monitorowanie pacjentek otrzymujących preparaty z wyciągiem z bluszczu

W wyjątkowych przypadkach, gdy zdecydowano o podaniu preparatu z wyciągiem z bluszczu kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią (dotyczy to głównie preparatu Prospan i wyłącznie gdy spodziewane korzyści przewyższają ryzyko), zaleca się szczególnie uważne monitorowanie pacjentki i ewentualnie dziecka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.¹⁹