Przedawkowanie
Bluszcz

Przedawkowanie substancji bluszcz – wprowadzenie

Bluszcz pospolity (Hedera helix L.) jako substancja lecznicza występuje w postaci suchego wyciągu z liści bluszczu i jest składnikiem aktywnym wielu preparatów stosowanych w leczeniu kaszlu. Przedawkowanie preparatów zawierających wyciąg z bluszczu może prowadzić do wystąpienia szeregu objawów niepożądanych, których intensywność zależy od przyjętej dawki.^{1 2}

Objawy przedawkowania bluszczu

Przedawkowanie preparatów zawierających wyciąg z liści bluszczu powoduje przede wszystkim dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Obserwuje się głównie nudności, wymioty oraz biegunkę. Mogą również wystąpić objawy pobudzenia układu nerwowego.^{3 4}

Przypadki kliniczne przedawkowania

W dokumentacji klinicznej odnotowano przypadek 4-letniego dziecka, u którego wystąpiły zachowania agresywne i biegunka po przypadkowym przyjęciu wyciągu z bluszczu odpowiadającego 1,8 g substancji roślinnej. Ilość ta odpowiadała 45 ml syropu Mucoplant na kaszel bluszcz forte (9 saszetek).⁵

W przypadku preparatu Prospan odnotowano, że spożycie więcej niż potrójnej dawki dobowej może skutkować wystąpieniem objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty i biegunki.⁶

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania preparatów zawierających wyciąg z bluszczu ma charakter objawowy. Nie istnieje specyficzne antidotum dla tej substancji.^{7 8}

W zależności od nasilenia objawów należy zastosować odpowiednie leczenie wspomagające, ukierunkowane na łagodzenie występujących dolegliwości – przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe oraz w razie potrzeby uspokajające przy objawach pobudzenia.

Tabela objawów przedawkowania substancji bluszcz

Dawki produktów a ryzyko przedawkowania

Produkty lecznicze zawierające wyciąg z liści bluszczu dostępne są w różnych dawkach i postaciach. Mucoplant na kaszel bluszcz forte zawiera 33 mg wyciągu suchego z liści bluszczu w jednej saszetce (5 ml).⁹ Z kolei Prospan zawiera 35 mg wyciągu z liści bluszczu w 5 ml syropu.¹⁰

Przekroczenie zalecanego dawkowania syropu może prowadzić do wystąpienia poważnych objawów niepożądanych, szczególnie przy dawkach przekraczających trzykrotność dawki terapeutycznej.¹¹

Znaczenie kliniczne przedawkowania

Chociaż objawy przedawkowania bluszczu mogą być nieprzyjemne i uciążliwe dla pacjenta, zazwyczaj nie stanowią bezpośredniego zagrożenia życia. Najpoważniejsze konsekwencje mogą dotyczyć odwodnienia spowodowanego przedłużającą się biegunką i wymiotami, szczególnie u pacjentów pediatrycznych, osób starszych lub pacjentów z chorobami współistniejącymi.

W opisanym przypadku klinicznym przedawkowania u 4-letniego dziecka, oprócz biegunki zaobserwowano również objawy neuropsychiatryczne w postaci zachowań agresywnych, co wskazuje na potencjalny wpływ wysokich dawek wyciągu z bluszczu na ośrodkowy układ nerwowy.¹²