Dawkowanie i sposób podawania
Wodorowęglan sodu

Wodorowęglan sodu (NaHCO₃) jest kluczowym składnikiem stosowanym w terapii nerkozastępczej oraz leczeniu refluksu żołądkowo-przełykowego, dzięki swoim właściwościom buforującym i zdolności neutralizacji kwasów. W terapii nerkozastępczej preparaty takie jak Accusol 35 i multiBic zawierają 35 mmol/l wodorowęglanu sodu, dostępne w wariantach z różnym stężeniem potasu (0-4 mmol/l). Dawkowanie Accusol 35 w przewlekłej niewydolności nerek wynosi 7-35 ml/kg mc./godz., a w ostrej niewydolności nerek 20-35 ml/kg mc./godz., natomiast multiBic stosuje się w dawce 2000 ml/h u dorosłych z ostrym uszkodzeniem nerek, z maksymalną dawką do 75 l/dobę. Preparaty te podawane są do krążenia pozaustrojowego przez dializator lub linię krwi, a dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem ultrafiltracji i bilansu elektrolitowego. Bezpieczeństwo stosowania multiBic u dzieci nie zostało określone, a u osób starszych dawkowanie nie wymaga modyfikacji.

  1. Wprowadzenie do wodorowęglanu sodu
  2. Dawkowanie w terapii nerkozastępczej
    1. Accusol 35 i jego warianty
    2. Accusol 35 jako roztwór dializacyjny
    3. multiBic – dawkowanie w terapii nerkozastępczej
    4. Sposób podania roztworów do terapii nerkozastępczej
  3. Dawkowanie w refluksie żołądkowo-przełykowym
    1. Gaviscon Duo i inne preparaty Gaviscon
  4. Tabela dawkowania wodorowęglanu sodu w różnych preparatach
  5. Szczególne grupy pacjentów
    1. Dzieci i młodzież
    2. Osoby w podeszłym wieku
    3. Pacjenci z niewydolnością nerek
    4. Pacjenci z niewydolnością wątroby
  6. Sposób podawania
  7. Kontrola leczenia i czas terapii
    1. Kolejne rozdziały

Wprowadzenie do wodorowęglanu sodu

Wodorowęglan sodu (NaHCO₃) jest substancją aktywną występującą w wielu produktach leczniczych stosowanych w różnych schorzeniach, począwszy od zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, poprzez terapię nerkozastępczą, aż do leczenia objawów refluksu żołądkowo-przełykowego. Jego działanie opiera się głównie na właściwościach buforujących, które umożliwiają neutralizację kwasów. W zależności od wskazania klinicznego, wodorowęglan sodu występuje w różnych postaciach farmaceutycznych i stosowany jest w różnorodnych dawkach.12

Dawkowanie w terapii nerkozastępczej

W kontekście leczenia nerkozastępczego, wodorowęglan sodu jest kluczowym składnikiem roztworów stosowanych do hemodializy, hemofiltracji i hemodiafiltracji. Dawkowanie w tych przypadkach jest ściśle związane z indywidualnymi potrzebami pacjenta oraz rodzajem terapii.3

Accusol 35 i jego warianty

Preparaty z rodziny Accusol 35 zawierają wodorowęglan sodu w stężeniu 35 mmol/l w roztworze końcowym. Występują w różnych wariantach: Accusol 35 (bez potasu), Accusol 35 Potassium 2 mmol/l oraz Accusol 35 Potassium 4 mmol/l.4

Dawkowanie jako płyn substytucyjny dla pacjentów dorosłych jest ustalane indywidualnie, uwzględniając współczynnik ultrafiltracji i dostosowywane do potrzeb pacjenta w celu zapewnienia odpowiedniego bilansu płynów i elektrolitów:5

6

U osób w wieku podeszłym stosuje się takie same dawki jak u dorosłych. Powyższe zalecenia dotyczące objętości mogą być modyfikowane przez lekarza prowadzącego w zależności od stanu klinicznego pacjenta.7

Accusol 35 można podawać do krążenia pozaustrojowego zarówno w trybie przed, jak i po rozcieńczeniu płynu, zgodnie z zaleceniem lekarza.8

Accusol 35 jako roztwór dializacyjny

W przypadku stosowania preparatu Accusol 35 jako roztworu dializacyjnego, rodzaj i objętość przepisanego roztworu zależą od trybu terapii, jej częstotliwości i czasu trwania. Wyboru dokonuje lekarz w oparciu o stan kliniczny pacjenta.9

Sposób podawania:

10

multiBic – dawkowanie w terapii nerkozastępczej

Podobną rolę pełnią preparaty z rodziny multiBic, zawierające wodorowęglan sodu w stężeniu 35 mmol/l, dostępne w wariantach: bezpotasowy oraz z potasem 2, 3 lub 4 mmol/l.11

Dawkowanie multiBic w ostrym uszkodzeniu nerek u osób dorosłych o ciężarze ciała 70 kg wynosi 2000 ml/h, przy czym dawka powinna być dostosowana do wielkości ciała pacjenta i jego stanu metabolicznego.12

U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, dawka roztworu multiBic powinna wynosić co najmniej jedną trzecią ciężaru ciała na zabieg, przy stosowaniu trzech zabiegów w tygodniu, o ile nie jest wskazane klinicznie inne dawkowanie.13

W niektórych przypadkach może być konieczne zwiększenie objętości stosowanej w ciągu tygodnia lub rozdzielenie tej objętości tygodniowej na więcej niż 3 zabiegi na tydzień.14

W leczeniu ostrych zatruć dawka i czas trwania hemodializy, hemofiltracji lub hemodiafiltracji zależy od rodzaju toksyny, jej stężenia oraz ciężkości objawów klinicznych i wymaga decyzji klinicznej w zależności od stanu konkretnego pacjenta.15

Maksymalna zalecana dawka multiBic wynosi 75 l na dobę.16

Należy zaznaczyć, że dotychczas nie określono jeszcze bezpieczeństwa i skuteczności roztworu multiBic u dzieci.17

Sposób podania roztworów do terapii nerkozastępczej

Zarówno preparaty Accusol, jak i multiBic, przed podaniem wymagają odpowiedniego przygotowania. W przypadku Accusol 35, po usunięciu opakowania ochronnego należy niezwłocznie otworzyć długi spaw między komorami, aby wymieszać oba roztwory, a następnie otworzyć krótki spaw 'SafetyMoon’ w pobliżu portu dostępu, aby umożliwić podanie zmieszanego roztworu.18

W przypadku multiBic, podanie odbywa się dożylnie oraz przez hemodializę.19

Dawkowanie w refluksie żołądkowo-przełykowym

Wodorowęglan sodu występuje również jako składnik preparatów stosowanych w leczeniu objawów refluksu żołądkowo-przełykowego, takich jak Gaviscon Duo oraz Gaviscon o smaku mięty.2021

Gaviscon Duo i inne preparaty Gaviscon

Preparat Gaviscon Duo zawiera 213 mg wodorowęglanu sodu w każdej dawce 10 ml.22 Dawkowanie dla dorosłych i dzieci w wieku 12 lat i powyżej wynosi 10-20 ml (jedna lub dwie saszetki) po posiłkach i przed snem, maksymalnie 4 razy na dobę.23

Gaviscon o smaku mięty zawiera nieco więcej wodorowęglanu sodu – 267 mg w dawce 10 ml.24 Dawkowanie jest podobne: dorośli i dzieci w wieku 12 lat i powyżej powinni przyjmować 10-20 ml po posiłkach i przed snem, do 4 razy na dobę.25

Gaviscon o smaku mięty w saszetkach zawiera taką samą dawkę wodorowęglanu sodu (267 mg/10 ml) i identyczne zalecenia dotyczące dawkowania.2627

Dla wszystkich preparatów Gaviscon obowiązują następujące zalecenia:

  • Dzieci w wieku poniżej 12 lat: podawać tylko po konsultacji z lekarzem
  • Osoby w podeszłym wieku: dostosowanie dawkowania nie jest konieczne

2829

W przypadku Gaviscon o smaku mięty Saszetki, dodatkowe informacje dotyczące czasu leczenia wskazują, że jeżeli objawy nie ustępują po siedmiu dniach leczenia, należy ponownie zweryfikować stan pacjenta.30

Tabela dawkowania wodorowęglanu sodu w różnych preparatach

Produkt leczniczy Zawartość wodorowęglanu sodu Wskazanie Dawkowanie dla dorosłych Dawkowanie dla dzieci Maksymalna dawka dobowa
Accusol 35 35 mmol/l Hemofiltracja, hemodializa, hemodiafiltracja Przewlekła niewydolność nerek: 7-35 ml/kg mc./godz.
Ostra niewydolność nerek: 20-35 ml/kg mc./godz.		 Brak danych Określana indywidualnie przez lekarza
Accusol 35 Potassium 2 mmol/l 35 mmol/l Hemofiltracja, hemodializa, hemodiafiltracja Przewlekła niewydolność nerek: 7-35 ml/kg mc./godz.
Ostra niewydolność nerek: 20-35 ml/kg mc./godz.		 Brak danych Określana indywidualnie przez lekarza
Accusol 35 Potassium 4 mmol/l 35 mmol/l Hemofiltracja, hemodializa, hemodiafiltracja Przewlekła niewydolność nerek: 7-35 ml/kg mc./godz.
Ostra niewydolność nerek: 20-35 ml/kg mc./godz.		 Brak danych Określana indywidualnie przez lekarza
multiBic bezpotasowy 35 mmol/l Hemofiltracja, hemodializa, hemodiafiltracja Ostre uszkodzenie nerek: 2000 ml/h
Przewlekła choroba nerek: ≥ 1/3 ciężaru ciała na zabieg		 Brak danych 75 l/dobę
multiBic z potasem 2 mmol/l 35 mmol/l Hemofiltracja, hemodializa, hemodiafiltracja Ostre uszkodzenie nerek: 2000 ml/h
Przewlekła choroba nerek: ≥ 1/3 ciężaru ciała na zabieg		 Brak danych 75 l/dobę
multiBic z potasem 4 mmol/l 35 mmol/l Hemofiltracja, hemodializa, hemodiafiltracja Ostre uszkodzenie nerek: 2000 ml/h
Przewlekła choroba nerek: ≥ 1/3 ciężaru ciała na zabieg		 Brak danych 75 l/dobę
Gaviscon Duo 213 mg/10 ml Refluks żołądkowo-przełykowy 10-20 ml po posiłkach i przed snem <12 lat: tylko po konsultacji lekarskiej 80 ml (4 × 20 ml)
Gaviscon o smaku mięty 267 mg/10 ml Refluks żołądkowo-przełykowy 10-20 ml po posiłkach i przed snem <12 lat: tylko po konsultacji lekarskiej 80 ml (4 × 20 ml)
Gaviscon o smaku mięty Saszetki 267 mg/10 ml Refluks żołądkowo-przełykowy 10-20 ml (1-2 saszetki) po posiłkach i przed snem <12 lat: tylko po konsultacji lekarskiej 80 ml (4 × 20 ml)

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

W przypadku wszystkich produktów z rodziny Gaviscon, stosowanie u dzieci poniżej 12 lat zalecane jest wyłącznie po konsultacji z lekarzem.313233

Dla multiBic, bezpieczeństwo i skuteczność stosowania u dzieci nie zostały określone.34

Osoby w podeszłym wieku

Dla wszystkich omawianych produktów, dostosowanie dawkowania u osób w podeszłym wieku nie jest konieczne. Osoby starsze mogą przyjmować takie same dawki jak dorośli pacjenci.35363738

Pacjenci z niewydolnością nerek

W przypadku Gaviscon o smaku mięty Saszetki, u osób z niewydolnością nerek należy zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów kontrolujących zawartość soli w diecie.39

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Dla Gaviscon o smaku mięty Saszetki, dostosowanie dawkowania u osób z niewydolnością wątroby nie jest konieczne.40

Sposób podawania

Sposób podawania różni się w zależności od produktu i jego wskazania terapeutycznego:

  • Preparaty Gaviscon przeznaczone są do stosowania doustnego.414243
  • Preparaty do terapii nerkozastępczej podawane są:
    • Hemodializa: poprzez przedział dializacyjny dializatora
    • Hemofiltracja: poprzez linię krwi tętniczą lub żylną

44

Kontrola leczenia i czas terapii

W przypadku Gaviscon o smaku mięty Saszetki, jeśli objawy nie ustępują po siedmiu dniach leczenia, zaleca się ponowną weryfikację stanu pacjenta.45

W przypadku terapii nerkozastępczej, dawkowanie powinno być ściśle kontrolowane i modyfikowane przez lekarza w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Ciągła terapia nerkozastępcza z wykorzystaniem preparatów multiBic powinna być przeprowadzana pod kierunkiem lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu tą metodą.46

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl