Interakcje leku
Bosutinib Zentiva 500 mg
Bosutynib wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzym CYP3A. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol, zwiększają stężenie bosutynibu w osoczu nawet 5,2-krotnie (Cmax) i 8,6-krotnie (AUC), natomiast inhibitory o średniej sile działania, np. aprepitant, podnoszą te wartości odpowiednio 1,5- i 2-krotnie. W przypadku jednoczesnego stosowania z tymi inhibitorami zaleca się unikanie kojarzenia lub rozważenie przerwania leczenia bosutynibem bądź zmniejszenia dawki. Silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna, obniżają ekspozycję na bosutynib do 14% (Cmax) i 6% (AUC) wartości wyjściowej, co może znacząco obniżyć skuteczność terapii, a zwiększenie dawki bosutynibu prawdopodobnie nie zrekompensuje tego efektu. Ponadto, bosutynib wykazuje zależną od pH rozpuszczalność, a stosowanie inhibitorów pompy protonowej (np. lanzoprazolu) zmniejsza Cmax i AUC bosutynibu odpowiednio do 54% i 74%, co wymaga rozdzielenia czasowego podawania leków lub stosowania krótkodziałających środków zobojętniających.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ innych produktów leczniczych na bosutynib
- Inhibitory CYP3A
- Induktory CYP3A
- Inhibitory pompy protonowej
- Wpływ bosutynibu na inne produkty lecznicze
- Substancje transportowane przez białka transportowe
- Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT
- Interakcje bosutynibu z alkoholem
- Tabela interakcji z bosutynibem
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Profil farmakokinetyczny bosutynibu sprawia, że lek ten wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, w szczególności z tymi, które wpływają na aktywność enzymu CYP3A. Istotne jest, aby lekarz przepisujący Bosutinib Zentiva znał wszystkie potencjalne interakcje, które mogą wpłynąć na skuteczność terapii lub zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.1
Wpływ innych produktów leczniczych na bosutynib
Inhibitory CYP3A
Jednoczesne stosowanie bosutynibu z inhibitorami CYP3A może prowadzić do znaczącego zwiększenia stężenia leku w osoczu, co może zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Należy unikać podawania bosutynibu równocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A oraz inhibitorami o średniej sile działania.2
Podczas badania klinicznego wykazano, że ketokonazol (silny inhibitor CYP3A) powoduje 5,2-krotne zwiększenie wartości Cmax bosutynibu oraz 8,6-krotne zwiększenie wartości AUC bosutynibu w osoczu w porównaniu z podaniem samego bosutynibu.3
Podobnie aprepitant (inhibitor CYP3A o średniej sile działania) powoduje 1,5-krotne zwiększenie wartości Cmax oraz 2,0-krotne zwiększenie wartości AUC bosutynibu.4
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania bosutynibu z łagodnymi inhibitorami CYP3A, należy zachować szczególną ostrożność. Jeśli konieczne jest podanie inhibitora CYP3A silnie działającego lub o średniej sile działania podczas terapii bosutynibem, należy rozważyć przerwanie leczenia bosutynibem lub zmniejszenie jego dawki.5
Induktory CYP3A
Równoczesne stosowanie bosutynibu z silnymi induktorami CYP3A lub induktorami o średniej sile działania prowadzi do istotnego zmniejszenia stężenia leku w osoczu, co może negatywnie wpłynąć na skuteczność terapii.6
Badania kliniczne wykazały, że ryfampicyna (silny induktor CYP3A) zmniejsza ekspozycję na bosutynib (Cmax i AUC) odpowiednio do 14% i 6% w stosunku do wartości uzyskanych po podaniu samego bosutynibu. Z tego powodu mało prawdopodobne jest, aby zwiększenie dawki bosutynibu mogło wystarczająco zrekompensować zmniejszenie ekspozycji podczas jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A.7
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu bosutynibu z łagodnymi induktorami CYP3A.8
Inhibitory pompy protonowej
Bosutynib wykazuje zależną od pH rozpuszczalność w wodzie, co może prowadzić do zmniejszenia jego wchłaniania przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających pH soku żołądkowego. Badania kliniczne wykazały, że współpodawanie lanzoprazolu z bosutynibem powoduje zmniejszenie Cmax i AUC bosutynibu odpowiednio do 54% i 74%.9
Przy konieczności jednoczesnego stosowania leków zmniejszających kwaśność soku żołądkowego zaleca się:10
- stosowanie krótko działających produktów zobojętniających zamiast inhibitorów pompy protonowej
- rozdzielenie w czasie podania bosutynibu i produktów zobojętniających (np. bosutynib przyjmować rano, a środki zobojętniające wieczorem)
Wpływ bosutynibu na inne produkty lecznicze
Badania in vitro i in vivo wykazały, że bosutynib ma ograniczony potencjał wpływania na farmakokinetykę innych leków. Jednakże należy uwzględnić pewne istotne interakcje:11
Substancje transportowane przez białka transportowe
Badania wykazały, że bosutynib nie powoduje istotnego klinicznie hamowania glikoproteiny P (P-gp), co potwierdzono w badaniu z eteksylanem dabigatranu (substrat P-gp).12
Jednakże bosutynib może hamować:13
- białko BCRP (białko oporności raka piersi) w przewodzie pokarmowym
- OCT1 (nośnik kationów organicznych)
Ponadto wykazano, że bosutynib ma słabą zdolność hamowania:14
- BCRP układowo
- OATP1B1 i OATP1B3 (polipeptydy transportujące aniony organiczne)
- OAT1 i OAT3 (nośniki anionów organicznych)
- OCT2 (nośnik kationów organicznych)
Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT
Należy zachować ostrożność podczas stosowania bosutynibu u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu:15
- przeciwarytmicznych produktów leczniczych: amiodaron, dyzopiramid, prokainamid, chinidyna, sotalol
- innych produktów leczniczych mogących wydłużyć odstęp QT: chlorochina, halofantryna, klarytromycyna, domperidon, haloperydol, metadon, moksyfloksacyna
Interakcje bosutynibu z alkoholem
Nie ma szczegółowych danych dotyczących bezpośrednich interakcji między bosutynibem a alkoholem. Jednakże należy wziąć pod uwagę, że:
- Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które często towarzyszą terapii bosutynibem (np. nudności, wymioty, biegunka)
- Przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować enzymy CYP3A, co potencjalnie może zmniejszać skuteczność bosutynibu
- Ponieważ bosutynib jest metabolizowany głównie przez wątrobę, jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo obciążać funkcję wątroby
- Alkohol może zwiększać ryzyko krwawień u pacjentów z małopłytkowością, która może wystąpić podczas terapii bosutynibem
Z powyższych względów zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu podczas leczenia bosutynibem, a najlepiej całkowitą abstynencję, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub innymi czynnikami ryzyka.
Tabela interakcji z bosutynibem
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Rodzaj interakcji | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Silne inhibitory CYP3A | Itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon, mibefradyl, indynawir, lopinawir/rytonawir, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, boceprewir, telaprewir, produkty zawierające grejpfruty | ↑ Stężenie bosutynibu w osoczu (5,2-8,6 razy) | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania. Rozważyć przerwanie leczenia bosutynibem lub zmniejszenie dawki. |
| Inhibitory CYP3A o średniej sile działania | Flukonazol, cyprofloksacyna, erytromycyna, diltiazem, werapamil, amprenawir, atazanawir, darunawir/rytonawir, fosamprenawir, aprepitant, kryzotynib, imatynib | ↑ Stężenie bosutynibu w osoczu (1,5-2,0 razy) | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania. Rozważyć przerwanie leczenia bosutynibem lub zmniejszenie dawki. |
| Łagodne inhibitory CYP3A | – | ↑ Stężenie bosutynibu w osoczu (nieznacznie) | Średni | Zachować szczególną ostrożność. |
| Silne induktory CYP3A | Karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca zwyczajnego | ↓ Stężenie bosutynibu w osoczu (do 14-6% wartości wyjściowej) | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania. Zwiększenie dawki bosutynibu prawdopodobnie nie zrekompensuje spadku ekspozycji. |
| Induktory CYP3A o średniej sile działania | Bozentan, efawirenz, etrawiryna, modafinil, nafcylina | ↓ Stężenie bosutynibu w osoczu | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania. |
| Łagodne induktory CYP3A | – | ↓ Stężenie bosutynibu w osoczu (nieznacznie) | Średni | Zachować szczególną ostrożność. |
| Inhibitory pompy protonowej | Lanzoprazol, omeprazol, pantoprazol, rabeprazol, esomeprazol | ↓ Wchłanianie bosutynibu (do 54-74% wartości wyjściowej) | Wysoki | Stosować z ostrożnością. Rozważyć krótkodziałające leki zobojętniające zamiast IPP. Rozdzielić w czasie podawanie (np. bosutynib rano, środki zobojętniające wieczorem). |
| Leki przeciwarytmiczne | Amiodaron, dyzopiramid, prokainamid, chinidyna, sotalol | Możliwe addytywne działanie wydłużające odstęp QT | Wysoki | Zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT. |
| Inne leki wydłużające odstęp QT | Chlorochina, halofantryna, klarytromycyna, domperidon, haloperydol, metadon, moksyfloksacyna | Możliwe addytywne działanie wydłużające odstęp QT | Wysoki | Zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT. |
| Substancje będące substratami P-gp | Np. eteksylan dabigatranu | Brak istotnych klinicznie interakcji | Niski | Nie jest wymagana szczególna ostrożność. |
| Substancje będące substratami BCRP w przewodzie pokarmowym | – | Możliwe zwiększenie ekspozycji tych substancji | Średni | Monitorować pod kątem działań niepożądanych tych substancji. |
| Substancje będące substratami OCT1 | – | Możliwe zwiększenie ekspozycji tych substancji | Średni | Monitorować pod kątem działań niepożądanych tych substancji. |
| Alkohol | Napoje alkoholowe | Możliwe nasilenie działań niepożądanych; przewlekłe spożycie może indukować CYP3A | Średni | Zaleca się ostrożność lub abstynencję. |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania