Specjalne ostrzeżenia
Bosutinib Zentiva
Stosowanie bosutynibu wiąże się z ryzykiem hepatotoksyczności, manifestującej się podwyższeniem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), które najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii (>80% przypadków). Monitorowanie czynności wątroby powinno odbywać się przed rozpoczęciem leczenia, następnie co miesiąc przez pierwsze 3 miesiące, a później według wskazań klinicznych. W przypadku wzrostu aminotransferaz lub współistniejącego podwyższenia bilirubiny konieczne jest tymczasowe wstrzymanie bosutynibu, zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii. Bosutynib może również powodować mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), wymagającą monitorowania morfologii krwi co tydzień przez pierwszy miesiąc, a następnie co miesiąc. Ponadto, lek predysponuje do biegunek, wymiotów, zatrzymania płynów (wysięk osierdziowy, opłucnowy, obrzęki), podwyższenia lipazy oraz ryzyka zakażeń bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych i pierwotniakowych, co wymaga odpowiedniego nadzoru i interwencji terapeutycznych.
- Zaburzenia czynności wątroby
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Mielosupresja
- Zatrzymanie płynów
- Aktywność lipazy w surowicy
- Zakażenia
- Potencjał proarytmiczny
- Zaburzenia czynności nerek
- Pacjenci pochodzenia azjatyckiego
- Ciężkie reakcje skórne
- Zespół rozpadu guza
- Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
- Nadwrażliwość na światło
- Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A
- Wpływ pożywienia
- Zawartość sodu w diecie
Zaburzenia czynności wątroby
Stosowanie bosutynibu wiąże się z ryzykiem zwiększenia aktywności aminotransferaz w surowicy, zarówno aminotransferazy alaninowej (AlAT), jak i asparaginianowej (AspAT). Istotnym jest, że podwyższenie tych parametrów występuje najczęściej we wczesnej fazie terapii – ponad 80% przypadków podwyższenia aktywności aminotransferaz obserwuje się w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia.1
Monitorowanie funkcji wątroby
U pacjentów otrzymujących Bosutinib Zentiva należy przeprowadzić testy czynnościowe wątroby:
- przed rozpoczęciem leczenia – aby ustalić wartości wyjściowe
- raz w miesiącu przez pierwsze 3 miesiące terapii
- później zgodnie ze wskazaniami klinicznymi
2
W przypadku stwierdzenia podwyższonej aktywności aminotransferaz, konieczne jest wdrożenie odpowiednich działań: tymczasowe wstrzymanie podawania leku, rozważenie zmniejszenia dawki po normalizacji parametrów (powrót do stopnia 1. nasilenia lub wartości wyjściowych) lub całkowite przerwanie leczenia bosutynibem. Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki, gdy zwiększonej aktywności aminotransferaz towarzyszy podwyższone stężenie bilirubiny, co może być wczesnym objawem polekowego uszkodzenia wątroby i wymaga natychmiastowej interwencji terapeutycznej.3
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Biegunka i wymioty
Leczenie bosutynibem wiąże się z istotnym ryzykiem wystąpienia biegunki i wymiotów. U pacjentów z niedawno przebytymi lub trwającymi istotnymi klinicznie zaburzeniami żołądka i jelit produkt należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności, po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.4
W przypadku wystąpienia biegunki lub wymiotów, należy zastosować standardowe postępowanie terapeutyczne:
- Podanie leków przeciwbiegunkowych
- Podanie leków przeciwwymiotnych
- Odpowiednie nawodnienie pacjenta
5
W uzasadnionych przypadkach można rozważyć tymczasowe wstrzymanie podawania bosutynibu, zmniejszenie dawki lub całkowite przerwanie leczenia. Należy pamiętać, że popularny lek przeciwwymiotny – domperidon – może powodować wydłużenie odstępu QTc i wywoływać groźne zaburzenia rytmu serca (arytmie typu „torsades de pointes”). Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania bosutynibu z domperidonem. Jeśli jest to absolutnie konieczne z powodu nieskuteczności innych leków przeciwwymiotnych, należy dokonać indywidualnej oceny korzyści i ryzyka oraz monitorować pacjenta pod kątem wydłużenia odstępu QTc.6
Mielosupresja
Terapia bosutynibem może prowadzić do wystąpienia mielosupresji, która objawia się jako niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość. Aby monitorować te parametry, należy wykonywać pełną morfologię krwi:
- co tydzień przez pierwszy miesiąc leczenia
- następnie co miesiąc
- lub częściej, jeśli istnieją ku temu wskazania kliniczne
7
W przypadku wykrycia mielosupresji postępowanie terapeutyczne może obejmować:
- Tymczasowe wstrzymanie podawania bosutynibu
- Zmniejszenie dawki leku
- W ciężkich przypadkach – całkowite przerwanie leczenia bosutynibem
8
Zatrzymanie płynów
Podczas leczenia bosutynibem istnieje ryzyko zatrzymania płynów w organizmie, które może manifestować się jako:
- Wysięk osierdziowy
- Wysięk opłucnowy
- Obrzęk płuc
- Obrzęki obwodowe
9
Pacjenci przyjmujący bosutynib powinni być regularnie monitorowani pod kątem objawów zatrzymania płynów. W przypadku ich wystąpienia należy wdrożyć standardowe leczenie, a w razie potrzeby tymczasowo wstrzymać podawanie leku, zmniejszyć dawkę lub rozważyć przerwanie terapii bosutynibem.10
Aktywność lipazy w surowicy
U pacjentów leczonych bosutynibem zaobserwowano podwyższenie aktywności lipazy w surowicy. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z przebytym zapaleniem trzustki w wywiadzie. Jeśli podwyższonym wartościom lipazy towarzyszą objawy brzuszne, należy:
- Przerwać podawanie bosutynibu
- Wykonać odpowiednie badania diagnostyczne w celu wykluczenia zapalenia trzustki
11
Zakażenia
Bosutynib może predysponować pacjentów do różnych typów zakażeń:
- Bakteryjnych
- Grzybiczych
- Wirusowych
- Pierwotniakowych
Dlatego konieczna jest systematyczna ocena stanu klinicznego pacjenta oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania w przypadku podejrzenia lub rozpoznania zakażenia.12
Potencjał proarytmiczny
W trakcie terapii bosutynibem obserwowano wydłużenie odstępu QTc w automatycznym odczycie EKG, bez towarzyszących zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować podczas podawania leku u pacjentów:
- Z wydłużeniem QTc w wywiadzie lub predysponowanych do tego stanu
- Z niekontrolowaną lub istotną klinicznie chorobą serca, w tym:
- Niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego
- Zastoinową niewydolnością serca
- Niestabilną dusznicą bolesną
- Istotną klinicznie bradykardią
- Przyjmujących produkty lecznicze wydłużające odstęp QTc:
- Leki przeciwarytmiczne
- Inne substancje mogące wydłużać QTc
13
Współistniejąca hipokaliemia lub hipomagnezemia mogą dodatkowo nasilać ryzyko zaburzeń rytmu. Zaleca się monitorowanie wpływu na odstęp QTc poprzez wykonanie wyjściowego EKG przed rozpoczęciem leczenia bosutynibem oraz w przypadkach wskazanych klinicznie. Przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać ewentualną hipokaliemię lub hipomagnezemię, a następnie regularnie kontrolować stężenie tych elektrolitów w trakcie leczenia.14
Zaburzenia czynności nerek
Terapia bosutynibem może prowadzić do istotnego klinicznie pogorszenia czynności nerek u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML). W badaniach klinicznych obserwowano stopniowe zmniejszanie się w czasie szacunkowej wartości wskaźnika przesączania kłębuszkowego (eGFR) u pacjentów leczonych bosutynibem.15
Dane dotyczące zmniejszenia eGFR
| Populacja pacjentów | Dawka bosutynibu | Mediana zmniejszenia eGFR po 1 roku | Mediana zmniejszenia eGFR po 5 latach | Mediana zmniejszenia eGFR po 10 latach |
|---|---|---|---|---|
| Nowo rozpoznana CML w fazie CP | 400 mg | 11,1 mL/min/1,73 m² | 14,1 mL/min/1,73 m² | – |
| Nieleczona wcześniej CML | 500 mg | 9,2 mL/min/1,73 m² | 12,0 mL/min/1,73 m² | 16,6 mL/min/1,73 m² |
| Leczona wcześniej CML w fazie CP lub zaawansowana postać CML | 500 mg | 7,6 mL/min/1,73 m² | 12,3 mL/min/1,73 m² | 15,9 mL/min/1,73 m² |
| CML Ph+ wcześniej leczona co najmniej jednym TKI | 500 mg | 9,2 mL/min/1,73 m² | 14,5 mL/min/1,73 m² (po 4 latach) | – |
16
Zalecenia dotyczące monitorowania czynności nerek
Konieczna jest ocena czynności nerek przed rozpoczęciem leczenia bosutynibem oraz staranne monitorowanie jej w trakcie terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów:
- Z zaburzeniami czynności nerek w wywiadzie
- Z czynnikami ryzyka zaburzeń czynności nerek
- Stosujących jednocześnie potencjalnie nefrotoksyczne leki, takie jak:
- Diuretyki
- Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I)
- Antagoniści receptora angiotensyny (ARB)
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
17
W badaniach wykazano zwiększoną ekspozycję na bosutynib u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Dlatego u takich pacjentów zaleca się zmniejszenie dawki leku. Z badań dotyczących CML wykluczono pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy >1,5 x GGN (górna granica normy). 1,5 x GGN zostali wykluczeni z badań dotyczących CML. W oparciu o analizę farmakokinetyki populacyjnej u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek w momencie rozpoczęcia leczenia w trakcie badań zaobserwowano zwiększanie się ekspozycji (AUC).”>18
Istnieją bardzo ograniczone dane kliniczne (n=3) dotyczące pacjentów z CML z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek otrzymujących zwiększoną dawkę 600 mg bosutynibu.19
Pacjenci pochodzenia azjatyckiego
Analizy farmakokinetyki populacyjnej wykazały, że u pacjentów pochodzenia azjatyckiego występuje mniejszy klirens bosutynibu, co skutkuje większą ekspozycją na lek. W związku z tym pacjentów tych należy ściśle monitorować pod kątem działań niepożądanych, szczególnie w przypadku zwiększenia dawki.20
Ciężkie reakcje skórne
Bosutynib może wywołać ciężkie reakcje skórne, w tym:
W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji skórnej w trakcie leczenia, bosutynib należy całkowicie odstawić.21
Zespół rozpadu guza
Z uwagi na możliwość wystąpienia zespołu rozpadu guza podczas terapii bosutynibem, przed rozpoczęciem leczenia należy:
- Skorygować klinicznie istotne odwodnienie
- Wyleczyć podwyższone stężenie kwasu moczowego
22
Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
U pacjentów będących przewlekłymi nosicielami wirusa zapalenia wątroby typu B może dojść do reaktywacji infekcji po zastosowaniu inhibitorów kinazy tyrozynowej BCR-ABL, w tym bosutynibu. Niektóre przypadki prowadziły do ostrej niewydolności wątroby lub piorunującego zapalenia wątroby, konieczności przeszczepienia wątroby, a nawet zgonu pacjenta.23
Badania diagnostyczne i postępowanie
Przed rozpoczęciem terapii bosutynibem należy wykonać u pacjentów badania w kierunku zakażenia HBV. W przypadku pozytywnego wyniku badania serologicznego (również u pacjentów z aktywną chorobą) oraz u pacjentów, u których wynik badania w kierunku HBV stał się dodatni w trakcie leczenia, konieczna jest konsultacja ze specjalistą ds. chorób wątroby i leczenia HBV.24
Nosiciele wirusa HBV wymagający leczenia bosutynibem powinni być poddawani ścisłej obserwacji pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych aktywnego zakażenia wirusem HBV w trakcie całego okresu leczenia oraz przez kilka miesięcy po jego zakończeniu.25
Nadwrażliwość na światło
W związku z ryzykiem nadwrażliwości na światło związanej z leczeniem bosutynibem, pacjenci powinni:
- Unikać narażenia na bezpośrednie działanie promieni słonecznych
- Unikać promieniowania ultrafioletowego (UV) lub minimalizować taką ekspozycję
- Stosować odpowiednie środki ochronne:
- Nosić odzież ochronną
- Używać filtrów przeciwsłonecznych o wysokim współczynniku ochrony (SPF)
26
Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A
Inhibitory CYP3A
Należy unikać jednoczesnego stosowania bosutynibu z inhibitorami CYP3A silnie działającymi lub o średniej sile działania, ponieważ prowadzi to do zwiększenia stężenia bosutynibu w osoczu. Jeśli to możliwe, zaleca się wybór produktu leczniczego, który nie hamuje lub ma minimalny potencjał hamujący CYP3A.27
Jeśli podczas leczenia bosutynibem konieczne jest podanie inhibitora CYP3A silnie działającego lub o średniej sile działania, należy rozważyć przerwanie terapii bosutynibem lub zmniejszenie jego dawki.28
Induktory CYP3A
Należy unikać jednoczesnego stosowania bosutynibu z induktorami CYP3A silnie działającymi lub o średniej sile działania, ponieważ prowadzi to do zmniejszenia stężenia bosutynibu w osoczu i może skutkować zmniejszeniem skuteczności leczenia.29
Wpływ pożywienia
Podczas terapii bosutynibem należy unikać spożywania:
- Produktów zawierających grejpfruty
- Soku grejpfrutowego
- Innych pokarmów hamujących CYP3A
Produkty te mogą wpływać na metabolizm leku i zmieniać jego stężenie w osoczu.30
Zawartość sodu w diecie
Bosutinib Zentiva zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na każdą tabletkę o mocy 100 mg, 400 mg lub 500 mg. Dlatego produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”, co jest istotną informacją dla pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.31
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania