Właściwości farmakodynamiczne
Biosotal 40 40 mg

Sotalol, dostępny w dawkach 40 mg i 80 mg (Biosotal), jest racemiczną mieszaniną izomerów D- i L-sotalolu, wykazującą podwójny mechanizm działania jako niewybiórczy beta-adrenolityk (klasa II leków przeciwarytmicznych) oraz środek wydłużający czas trwania potencjału czynnościowego (klasa III). Farmakologicznie, sotalol wydłuża okres refrakcji w przedsionkach, komorach i dodatkowych drogach przewodzenia, co manifestuje się w EKG wydłużeniem odstępów PR, QT i QTc, bez istotnych zmian w czasie trwania zespołu QRS. Działanie beta-adrenolityczne jest dominujące przy dawkach od 25 mg, natomiast efekty klasy III ujawniają się przy dawkach powyżej 160 mg. L-izomer odpowiada za właściwości beta-adrenolityczne, podczas gdy oba izomery wykazują działanie przeciwarytmiczne klasy III.

Właściwości farmakodynamiczne sotalolu

Sotalol (dostępny w produkcje leczniczym Biosotal w dawkach 40 mg i 80 mg) jest klasyfikowany do grupy farmakoterapeutycznej niewybiórczych beta-adrenolityków o kodzie ATC: C 07 AA 07. Stanowi on racemiczną mieszaninę dwóch izomerów: D-sotalolu i I-sotalolu, które odpowiadają za różne aspekty działania leku. 1

Charakterystyka ogólna

Sotalol charakteryzuje się podwójnym mechanizmem działania, łącząc cechy:

  • niewybiórczego leku beta-adrenolitycznego (klasa II leków przeciwarytmicznych)
  • środka wydłużającego czas trwania potencjału czynnościowego (klasa III leków przeciwarytmicznych)

W przeciwieństwie do wielu innych beta-adrenolityków, sotalol nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani właściwości stabilizujących błonę komórkową. 2

Działanie elektrofizjologiczne

Główne działanie sotalolu polega na wydłużeniu okresu refrakcji w przedsionkach, komorach i dodatkowych drogach przewodzenia. Lek powoduje wydłużenie czasu trwania potencjału czynnościowego w mięśniu sercowym poprzez opóźnienie fazy repolaryzacji. 3

Te mechanizmy działania charakterystyczne dla klas II i III leków przeciwarytmicznych znajdują odzwierciedlenie w zapisie EKG w postaci:

  • wydłużenia odstępu PR
  • wydłużenia odstępu QT
  • wydłużenia odstępu QTc (odstęp QT skorygowany dla rytmu serca)
  • braku istotnych zmian czasu trwania zespołu QRS

4

Różnice w działaniu izomerów

W strukturze sotalolu występują dwa izomery, których działanie farmakologiczne jest zróżnicowane:

  • d-sotalol i l-sotalol – oba izomery mają podobne właściwości leku przeciwarytmicznego klasy III
  • l-izomer sotalolu – odpowiada wyłącznie za właściwości beta-adrenolityczne leku

5

Zależność efektu farmakologicznego od dawki

Działanie farmakologiczne sotalolu wykazuje wyraźną zależność od stosowanej dawki:

  • Małe dawki (25 mg) – dominuje działanie beta-adrenolityczne
  • Duże dawki (powyżej 160 mg) – ujawnia się działanie charakterystyczne dla klasy III leków przeciwarytmicznych

6

Działanie hemodynamiczne

Ze względu na działanie beta-adrenolityczne, sotalol wywiera istotny wpływ na parametry hemodynamiczne:

  • Powoduje zmniejszenie akcji serca (działanie chronotropowe ujemne)
  • Wywołuje ograniczone zmniejszenie siły skurczu mięśnia sercowego (działanie inotropowe ujemne)

Efekty te prowadzą do zmniejszenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen, co ma szczególne znaczenie w terapii choroby niedokrwiennej serca. Dodatkowo, u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym sotalol wywołuje stopniowe, ale znaczące zmniejszenie zarówno ciśnienia skurczowego, jak i rozkurczowego. 7

Parametr Działanie sotalolu Mechanizm Dawka wywołująca efekt
Blokada receptorów beta-adrenergicznych Niewybiórczy antagonizm Klasa II leków przeciwarytmicznych Od 25 mg
Potencjał czynnościowy Wydłużenie czasu trwania Klasa III leków przeciwarytmicznych Powyżej 160 mg
Okres refrakcji Wydłużenie w przedsionkach, komorach i dodatkowych drogach przewodzenia Klasa III leków przeciwarytmicznych Powyżej 160 mg
Akcja serca Zmniejszenie (chronotropowe ujemne) Blokada receptorów beta-adrenergicznych Od 25 mg
Siła skurczu mięśnia sercowego Ograniczone zmniejszenie (inotropowe ujemne) Blokada receptorów beta-adrenergicznych Od 25 mg
Ciśnienie tętnicze Stopniowe zmniejszenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego Blokada receptorów beta-adrenergicznych Zależne od dawki
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl