Dawkowanie i sposób podawania leku Tenofovir Zentiva

Terapia produktem leczniczym Tenofovir Zentiva powinna być inicjowana przez lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu zakażeń HIV i/lub przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B. Prawidłowe dawkowanie jest kluczowym elementem skuteczności terapii i bezpieczeństwa pacjenta.¹

Dawkowanie standardowe dla dorosłych i młodzieży

W leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych oraz młodzieży w wieku od 12 do <18 lat o masie ciała ≥35 kg, zalecana dawka produktu Tenofovir Zentiva wynosi 245 mg (jedna tabletka) przyjmowana raz na dobę, doustnie, podczas posiłku. Przyjmowanie leku z posiłkiem zwiększa jego biodostępność i zapewnia optymalny efekt terapeutyczny.²

Czas trwania leczenia w przewlekłym wirusowym zapaleniu wątroby typu B

Optymalny czas trwania terapii u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B nie został jednoznacznie określony. Decyzje dotyczące zakończenia leczenia należy podejmować w zależności od statusu serologicznego i stanu klinicznego pacjenta:³

• U pacjentów z dodatnim wynikiem HBeAg bez marskości wątroby – leczenie powinno być kontynuowane przez co najmniej 12 miesięcy po potwierdzeniu serokonwersji HBe (ujemne wyniki oznaczeń HBeAg i miana DNA HBV z równoczesną obecnością przeciwciał anty-HBe potwierdzone w dwóch kolejnych próbkach surowicy pobranych w odstępach 3-6 miesięcy) lub do serokonwersji HBs, lub w przypadku utraty skuteczności terapii.⁴
• U pacjentów z ujemnym wynikiem HBeAg bez marskości wątroby – leczenie należy kontynuować co najmniej do momentu serokonwersji HBs lub wystąpienia dowodów utraty skuteczności. Można rozważyć zakończenie leczenia po osiągnięciu stabilnej supresji wirusologicznej (utrzymującej się przez co najmniej 3 lata).⁵

Po zakończeniu leczenia Tenofovir Zentiva zaleca się regularną kontrolę aktywności AlAT i miana DNA HBV w surowicy w celu wykrycia ewentualnego późnego nawrotu wirusologicznego. W przypadku długotrwałej terapii przekraczającej 2 lata, wskazana jest regularna reewaluacja celowości kontynuowania wybranego schematu leczenia.⁶

U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością wątroby przerwanie leczenia nie jest zalecane ze względu na wysokie ryzyko zaostrzenia choroby.⁷

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki produktu Tenofovir Zentiva sposób postępowania zależy od czasu, jaki upłynął od zwykłej pory przyjmowania leku:⁸

• Jeżeli od zwykłej pory przyjmowania dawki upłynęło mniej niż 12 godzin – pacjent powinien jak najszybciej przyjąć pominiętą dawkę z posiłkiem i kontynuować standardowy schemat dawkowania.
• Jeżeli od zwykłej pory przyjmowania dawki upłynęło więcej niż 12 godzin, a zbliża się czas przyjęcia następnej dawki – nie należy przyjmować pominiętej dawki, tylko kontynuować standardowy schemat dawkowania.

W przypadku wystąpienia wymiotów po przyjęciu produktu Tenofovir Zentiva:⁹

• Jeśli wymioty wystąpiły w ciągu 1 godziny od przyjęcia leku – należy przyjąć dodatkową tabletkę.
• Jeśli wymioty wystąpiły po upływie więcej niż 1 godziny od przyjęcia leku – nie jest konieczne przyjmowanie dodatkowej dawki.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Produkt Tenofovir Zentiva w dawce 245 mg w postaci tabletek powlekanych jest zalecany wyłącznie dla młodzieży w wieku od 12 do <18 lat o masie ciała ≥35 kg. U dzieci w wieku od 2 do <12 lat stosowane są zmniejszone dawki tenofowiru, jednak ze względu na to, że produkt Tenofovir Zentiva jest dostępny tylko w postaci tabletek 245 mg, nie nadaje się do stosowania w tej grupie wiekowej. W takich przypadkach należy rozważyć zastosowanie innych dostępnych postaci farmaceutycznych tenofowiru dizoproksylu.¹⁰

Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności tenofowiru dizoproksylu u dzieci poniżej 2 lat zarówno w zakażeniu HIV-1, jak i w przewlekłym wirusowym zapaleniu wątroby typu B.¹¹

Przy podjęciu decyzji o leczeniu dzieci i młodzieży, należy dokładnie rozważyć indywidualne potrzeby pacjenta, uwzględniając aktualne wytyczne leczenia oraz informacje histologiczne dostępne na początku terapii. Należy starannie rozważyć korzyści wynikające z długotrwałej supresji wirusa względem potencjalnego ryzyka związanego z długotrwałym leczeniem, w tym możliwości pojawienia się opornych szczepów wirusa zapalenia wątroby typu B oraz niepewności dotyczących długoterminowego wpływu leku na kości i nerki.¹²

U dzieci z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B oraz wyrównaną czynnością wątroby, przed rozpoczęciem leczenia aktywność AlAT w surowicy powinna być trwale zwiększona przez:¹³

• co najmniej 6 miesięcy – u pacjentów z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg
• co najmniej 12 miesięcy – u pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Obecnie brak jest wystarczających danych klinicznych, które pozwoliłyby na sformułowanie konkretnych zaleceń dawkowania dla pacjentów w wieku powyżej 65 lat. U tych pacjentów zaleca się szczególną ostrożność i ścisłe monitorowanie czynności nerek.¹⁴

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Ze względu na fakt, że tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dochodzi do zwiększenia ekspozycji na substancję czynną. Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności tenofowiru dizoproksylu u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek są ograniczone, a długoterminowe dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 50-80 ml/min) nie zostały w pełni ocenione.¹⁵

Stosowanie tenofowiru dizoproksylu u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek powinno mieć miejsce tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad potencjalnymi zagrożeniami. Zalecana jest modyfikacja dawkowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <50 ml/min, w tym u pacjentów hemodializowanych.¹⁶

Należy podkreślić, że powyższe modyfikacje dawkowania u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oparte są głównie na danych z modelowania farmakokinetycznego po podaniu pojedynczej dawki leku u pacjentów niezakażonych HIV i HBV, a nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych. Z tego powodu u tych pacjentów wymagane jest ścisłe monitorowanie odpowiedzi klinicznej na leczenie oraz czynności nerek.¹⁷

Nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <10 ml/min, którzy nie są poddawani hemodializie.¹⁸

Stosowanie tenofowiru dizoproksylu nie jest zalecane u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek.¹⁹

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki produktu Tenofovir Zentiva. Należy jednak zachować ostrożność i monitorować stan pacjenta ze względu na możliwe interakcje lekowe i potencjalne zmiany farmakokinetyki.²⁰

W przypadku przerwania stosowania produktu Tenofovir Zentiva u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B (zarówno z równoczesnym zakażeniem HIV, jak i bez niego), konieczne jest ścisłe monitorowanie w celu wykrycia ewentualnych objawów zaostrzenia zapalenia wątroby.²¹

Sposób podawania leku

Produkt Tenofovir Zentiva należy przyjmować raz na dobę, doustnie, zawsze z posiłkiem, co zapewnia optymalną biodostępność substancji czynnej.²²

W wyjątkowych przypadkach, u pacjentów mających trudności z połykaniem tabletek w całości, istnieje możliwość alternatywnego podania leku. Tabletkę Tenofovir Zentiva można rozkruszyć i wymieszać z co najmniej 100 ml wody, soku pomarańczowego lub soku winogronowego, a następnie bezpośrednio spożyć przygotowaną zawiesinę.²³