Interakcje leku
Tenofovir Zentiva 245 mg

Tenofovir Zentiva, zawierający tenofowiru dizoproksyl, wykazuje niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych z udziałem CYP450, jednak niezalecane jest jednoczesne stosowanie z innymi produktami zawierającymi tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid, a także z adefowirem dipiwoksylu i dydanozyną. Równoczesne podawanie tenofowiru i dydanozyny może zwiększyć ekspozycję na dydanozynę o 40-60%, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, w tym zapalenia trzustki i kwasicy mleczanowej. Ze względu na głównie nerkową eliminację tenofowiru, należy unikać kojarzenia z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) oraz monitorować czynność nerek podczas stosowania z takrolimusem. Spożycie alkoholu podczas terapii może nasilać nefrotoksyczność i hepatotoksyczność, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania dotyczące interakcji leku Tenofovir Zentiva przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Na podstawie wyników doświadczeń in vitro oraz znanej drogi eliminacji tenofowiru można przyjąć, że możliwość interakcji tenofowiru z innymi produktami leczniczymi za pośrednictwem CYP450 jest mała.1

Połączenia niezalecane

Tenofovir Zentiva nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi produktami leczniczymi zawierającymi tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid tenofowiru. Również nie należy jednocześnie podawać produktu Tenofovir Zentiva oraz adefowiru dipiwoksylu.2

Równoczesne stosowanie tenofowiru dizoproksylu i dydanozyny nie jest zalecane. Jest to spowodowane faktem, że podawanie tenofowiru dizoproksylu razem z dydanozyną może prowadzić do zwiększenia ogólnoustrojowej ekspozycji na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Rzadko zgłaszano przypadki zapalenia trzustki oraz kwasicy mleczanowej, które czasami kończyły się zgonem. Dodatkowo, równoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu i dydanozyny w dawce 400 mg na dobę wiązało się z istotnym zmniejszeniem liczby limfocytów CD4, prawdopodobnie z powodu interakcji wewnątrzkomórkowej.3

Produkty lecznicze wydalane przez nerki

Ponieważ tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, jednoczesne stosowanie tenofowiru dizoproksylu z produktami leczniczymi, które osłabiają czynność nerek lub konkurują o czynne wydzielanie kanalikowe za pośrednictwem białek nośnikowych hOAT 1, hOAT 3 lub MRP 4 (np. cydofowirem), może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i/lub równocześnie stosowanych produktów leczniczych w surowicy krwi.4

Należy unikać stosowania tenofowiru dizoproksylu jednocześnie z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym lub wkrótce po ich zastosowaniu. Do tych produktów należą między innymi:

5

Ze względu na to, że takrolimus może wpływać na czynność nerek, zalecane jest ścisłe monitorowanie czynności nerek podczas jego równoczesnego stosowania z tenofowirem dizoproksylu.6

Interakcje z alkoholem

Nie przeprowadzono konkretnych badań dotyczących interakcji tenofowiru dizoproksylu z alkoholem. Jednak należy zachować ostrożność podczas spożywania alkoholu w trakcie przyjmowania leku Tenofovir Zentiva, gdyż zarówno alkohol, jak i tenofowir mogą wpływać na funkcję nerek. Dodatkowo, u pacjentów z chorobami wątroby, łączne spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko hepatotoksyczności.

Pacjenci powinni być poinformowani, że spożywanie alkoholu podczas stosowania tenofowiru dizoproksylu może teoretycznie zwiększać ryzyko działań niepożądanych związanych z nerkami. Zaleca się unikanie lub ograniczenie spożywania alkoholu podczas terapii tenofovirem, zwłaszcza u pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności nerek.

Szczegółowy opis interakcji z lekami

Tenofowir dizoproksyl, substancja czynna leku Tenofovir Zentiva, wchodzi w interakcje z wieloma innymi produktami leczniczymi, szczególnie z lekami przeciwwirusowymi. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące tych interakcji.

Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi

Podczas stosowania tenofowiru dizoproksylu z niektórymi inhibitorami proteazy wzmocnionymi rytonawirem (atazanawir, lopinawir, darunawir) obserwuje się wzrost ekspozycji na tenofowir. Zwiększona ekspozycja może nasilać działania niepożądane związane z tenofovirem, w tym zaburzenia czynności nerek. Z tego powodu zaleca się ścisłe monitorowanie czynności nerek.7

Nie zaobserwowano istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych między tenofowirem dizoproksylu a entakawirem.8

Interakcje z lekami przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C

Kombinacja tenofowiru dizoproksylu z nowoczesnymi lekami przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C (HCV), takimi jak ledipaswir/sofosbuwir, sofosbuwir/welpataswir czy sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, wymaga szczególnej uwagi. Schematy te, zwłaszcza gdy są stosowane razem ze wzmacniaczami farmakokinetycznymi (rytonawirem lub kobicystatem), mogą zwiększać stężenie tenofowiru w osoczu, co potencjalnie zwiększa ryzyko działań niepożądanych związanych z tenofovirem, szczególnie zaburzeń czynności nerek.9

Podczas równoczesnego stosowania sofosbuwiru z efawirenzem, emtrycytabiną i tenofowirem dizoproksylu nie jest wymagane dostosowanie dawki, ponieważ nie obserwowano istotnych interakcji farmakokinetycznych.10

Inne interakcje

Podczas równoczesnego stosowania tenofowiru dizoproksylu z emtrycytabiną, lamiwudyną, indynawirem, efawirenzem, nelfinawirem, sakwinawirem (wzmocnionym rytonawirem), metadonem, rybawiryną, ryfampicyną, takrolimusem lub hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym norgestymat/etynyloestradiol nie wystąpiły znaczące klinicznie interakcje farmakokinetyczne.11

Należy pamiętać, że tenofowiru dizoproksyl powinien być przyjmowany z posiłkami, ponieważ pokarm zwiększa biodostępność tenofowiru.12

Tabela interakcji leku Tenofovir Zentiva

Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą podsumowanie najważniejszych interakcji tenofowiru dizoproksylu z innymi produktami leczniczymi, wraz z ich opisem i poziomem ważności.

Produkt leczniczy Rodzaj interakcji Wpływ na stężenia leków Zalecenia kliniczne Poziom ważności
Tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid tenofowiru zawierające produkty Farmakodynamiczna Potencjalnie nadmierna ekspozycja na tenofowir Nie stosować jednocześnie Wysoki
Adefowir dipiwoksylu Farmakodynamiczna Możliwe nakładanie się toksyczności Nie stosować jednocześnie Wysoki
Dydanozyna Farmakokinetyczna ↑ ekspozycji na dydanozynę o 40-60% Nie zaleca się równoczesnego stosowania Wysoki
Atazanawir/Rytonawir Farmakokinetyczna Atazanawir: AUC: ↓ 25%, Cmax: ↓ 28%
Tenofowir: AUC: ↑ 37%, Cmax: ↑ 34%
Nie wymagana modyfikacja dawki, ścisłe monitorowanie czynności nerek Średni
Lopinawir/Rytonawir Farmakokinetyczna Tenofowir: AUC: ↑ 32%, Cmin: ↑ 51% Nie wymagana modyfikacja dawki, ścisłe monitorowanie czynności nerek Średni
Darunawir/Rytonawir Farmakokinetyczna Tenofowir: AUC: ↑ 22%, Cmin: ↑ 37% Nie wymagana modyfikacja dawki, ścisłe monitorowanie czynności nerek Średni
Leki nefrotoksyczne (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) Farmakodynamiczna Możliwe nasilenie nefrotoksyczności Unikać jednoczesnego stosowania lub stosować z dużą ostrożnością Wysoki
Takrolimus Farmakodynamiczna Potencjalny wpływ na czynność nerek Ścisłe monitorowanie czynności nerek Średni
Ledipaswir/Sofosbuwir (z inhibitorami proteazy) Farmakokinetyczna ↑ stężenia tenofowiru w osoczu Stosować z ostrożnością, monitorować czynność nerek Średni
Sofosbuwir/Welpataswir (z inhibitorami proteazy) Farmakokinetyczna ↑ stężenia tenofowiru w osoczu Stosować z ostrożnością, monitorować czynność nerek Średni
Sofosbuwir/Welpataswir/Woksylaprewir (z inhibitorami proteazy) Farmakokinetyczna ↑ stężenia tenofowiru w osoczu Stosować z ostrożnością, monitorować czynność nerek Średni
Entekawir Farmakokinetyczna Brak znaczących interakcji Nie wymagana modyfikacja dawki Niski
Sofosbuwir (z efawirenzem, emtrycytabiną) Farmakokinetyczna Tenofowir: Cmax: ↑ 25% Nie wymagana modyfikacja dawki Niski
Alkohol Farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności Unikać lub ograniczyć spożycie Średni

Oznaczenia w tabeli: ↑ – zwiększenie, ↓ – zmniejszenie, ↔ – brak znaczącej zmiany

Poziomy ważności interakcji:

  • Wysoki – interakcja klinicznie istotna, przeciwwskazane jednoczesne stosowanie lub wymagane specjalne środki ostrożności i monitoring
  • Średni – interakcja może wymagać dostosowania dawki lub monitorowania parametrów klinicznych
  • Niski – interakcja o minimalnym znaczeniu klinicznym lub niewymagająca szczególnej interwencji
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl