Interakcje leku
Tenofovir Zentiva 245 mg
Tenofovir Zentiva, zawierający tenofowiru dizoproksyl, wykazuje niskie ryzyko interakcji farmakokinetycznych z udziałem CYP450, jednak niezalecane jest jednoczesne stosowanie z innymi produktami zawierającymi tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid, a także z adefowirem dipiwoksylu i dydanozyną. Równoczesne podawanie tenofowiru i dydanozyny może zwiększyć ekspozycję na dydanozynę o 40-60%, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, w tym zapalenia trzustki i kwasicy mleczanowej. Ze względu na głównie nerkową eliminację tenofowiru, należy unikać kojarzenia z lekami nefrotoksycznymi (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) oraz monitorować czynność nerek podczas stosowania z takrolimusem. Spożycie alkoholu podczas terapii może nasilać nefrotoksyczność i hepatotoksyczność, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Badania dotyczące interakcji leku Tenofovir Zentiva przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Na podstawie wyników doświadczeń in vitro oraz znanej drogi eliminacji tenofowiru można przyjąć, że możliwość interakcji tenofowiru z innymi produktami leczniczymi za pośrednictwem CYP450 jest mała.1
Połączenia niezalecane
Tenofovir Zentiva nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi produktami leczniczymi zawierającymi tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid tenofowiru. Również nie należy jednocześnie podawać produktu Tenofovir Zentiva oraz adefowiru dipiwoksylu.2
Równoczesne stosowanie tenofowiru dizoproksylu i dydanozyny nie jest zalecane. Jest to spowodowane faktem, że podawanie tenofowiru dizoproksylu razem z dydanozyną może prowadzić do zwiększenia ogólnoustrojowej ekspozycji na dydanozynę o 40-60%, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Rzadko zgłaszano przypadki zapalenia trzustki oraz kwasicy mleczanowej, które czasami kończyły się zgonem. Dodatkowo, równoczesne podawanie tenofowiru dizoproksylu i dydanozyny w dawce 400 mg na dobę wiązało się z istotnym zmniejszeniem liczby limfocytów CD4, prawdopodobnie z powodu interakcji wewnątrzkomórkowej.3
Produkty lecznicze wydalane przez nerki
Ponieważ tenofowir jest wydalany głównie przez nerki, jednoczesne stosowanie tenofowiru dizoproksylu z produktami leczniczymi, które osłabiają czynność nerek lub konkurują o czynne wydzielanie kanalikowe za pośrednictwem białek nośnikowych hOAT 1, hOAT 3 lub MRP 4 (np. cydofowirem), może prowadzić do zwiększenia stężenia tenofowiru i/lub równocześnie stosowanych produktów leczniczych w surowicy krwi.4
Należy unikać stosowania tenofowiru dizoproksylu jednocześnie z produktami leczniczymi o działaniu nefrotoksycznym lub wkrótce po ich zastosowaniu. Do tych produktów należą między innymi:
- aminoglikozydy
- amfoterycyna B
- foskarnet
- gancyklowir
- pentamidyna
- wankomycyna
- cydofowir
- interleukina-2
5
Ze względu na to, że takrolimus może wpływać na czynność nerek, zalecane jest ścisłe monitorowanie czynności nerek podczas jego równoczesnego stosowania z tenofowirem dizoproksylu.6
Interakcje z alkoholem
Nie przeprowadzono konkretnych badań dotyczących interakcji tenofowiru dizoproksylu z alkoholem. Jednak należy zachować ostrożność podczas spożywania alkoholu w trakcie przyjmowania leku Tenofovir Zentiva, gdyż zarówno alkohol, jak i tenofowir mogą wpływać na funkcję nerek. Dodatkowo, u pacjentów z chorobami wątroby, łączne spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko hepatotoksyczności.
Pacjenci powinni być poinformowani, że spożywanie alkoholu podczas stosowania tenofowiru dizoproksylu może teoretycznie zwiększać ryzyko działań niepożądanych związanych z nerkami. Zaleca się unikanie lub ograniczenie spożywania alkoholu podczas terapii tenofovirem, zwłaszcza u pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności nerek.
Szczegółowy opis interakcji z lekami
Tenofowir dizoproksyl, substancja czynna leku Tenofovir Zentiva, wchodzi w interakcje z wieloma innymi produktami leczniczymi, szczególnie z lekami przeciwwirusowymi. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące tych interakcji.
Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi
Podczas stosowania tenofowiru dizoproksylu z niektórymi inhibitorami proteazy wzmocnionymi rytonawirem (atazanawir, lopinawir, darunawir) obserwuje się wzrost ekspozycji na tenofowir. Zwiększona ekspozycja może nasilać działania niepożądane związane z tenofovirem, w tym zaburzenia czynności nerek. Z tego powodu zaleca się ścisłe monitorowanie czynności nerek.7
Nie zaobserwowano istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych między tenofowirem dizoproksylu a entakawirem.8
Interakcje z lekami przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C
Kombinacja tenofowiru dizoproksylu z nowoczesnymi lekami przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C (HCV), takimi jak ledipaswir/sofosbuwir, sofosbuwir/welpataswir czy sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, wymaga szczególnej uwagi. Schematy te, zwłaszcza gdy są stosowane razem ze wzmacniaczami farmakokinetycznymi (rytonawirem lub kobicystatem), mogą zwiększać stężenie tenofowiru w osoczu, co potencjalnie zwiększa ryzyko działań niepożądanych związanych z tenofovirem, szczególnie zaburzeń czynności nerek.9
Podczas równoczesnego stosowania sofosbuwiru z efawirenzem, emtrycytabiną i tenofowirem dizoproksylu nie jest wymagane dostosowanie dawki, ponieważ nie obserwowano istotnych interakcji farmakokinetycznych.10
Inne interakcje
Podczas równoczesnego stosowania tenofowiru dizoproksylu z emtrycytabiną, lamiwudyną, indynawirem, efawirenzem, nelfinawirem, sakwinawirem (wzmocnionym rytonawirem), metadonem, rybawiryną, ryfampicyną, takrolimusem lub hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym norgestymat/etynyloestradiol nie wystąpiły znaczące klinicznie interakcje farmakokinetyczne.11
Należy pamiętać, że tenofowiru dizoproksyl powinien być przyjmowany z posiłkami, ponieważ pokarm zwiększa biodostępność tenofowiru.12
Tabela interakcji leku Tenofovir Zentiva
Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą podsumowanie najważniejszych interakcji tenofowiru dizoproksylu z innymi produktami leczniczymi, wraz z ich opisem i poziomem ważności.
| Produkt leczniczy | Rodzaj interakcji | Wpływ na stężenia leków | Zalecenia kliniczne | Poziom ważności |
|---|---|---|---|---|
| Tenofowiru dizoproksyl lub alafenamid tenofowiru zawierające produkty | Farmakodynamiczna | Potencjalnie nadmierna ekspozycja na tenofowir | Nie stosować jednocześnie | Wysoki |
| Adefowir dipiwoksylu | Farmakodynamiczna | Możliwe nakładanie się toksyczności | Nie stosować jednocześnie | Wysoki |
| Dydanozyna | Farmakokinetyczna | ↑ ekspozycji na dydanozynę o 40-60% | Nie zaleca się równoczesnego stosowania | Wysoki |
| Atazanawir/Rytonawir | Farmakokinetyczna | Atazanawir: AUC: ↓ 25%, Cmax: ↓ 28% Tenofowir: AUC: ↑ 37%, Cmax: ↑ 34% |
Nie wymagana modyfikacja dawki, ścisłe monitorowanie czynności nerek | Średni |
| Lopinawir/Rytonawir | Farmakokinetyczna | Tenofowir: AUC: ↑ 32%, Cmin: ↑ 51% | Nie wymagana modyfikacja dawki, ścisłe monitorowanie czynności nerek | Średni |
| Darunawir/Rytonawir | Farmakokinetyczna | Tenofowir: AUC: ↑ 22%, Cmin: ↑ 37% | Nie wymagana modyfikacja dawki, ścisłe monitorowanie czynności nerek | Średni |
| Leki nefrotoksyczne (aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, pentamidyna, wankomycyna, cydofowir, interleukina-2) | Farmakodynamiczna | Możliwe nasilenie nefrotoksyczności | Unikać jednoczesnego stosowania lub stosować z dużą ostrożnością | Wysoki |
| Takrolimus | Farmakodynamiczna | Potencjalny wpływ na czynność nerek | Ścisłe monitorowanie czynności nerek | Średni |
| Ledipaswir/Sofosbuwir (z inhibitorami proteazy) | Farmakokinetyczna | ↑ stężenia tenofowiru w osoczu | Stosować z ostrożnością, monitorować czynność nerek | Średni |
| Sofosbuwir/Welpataswir (z inhibitorami proteazy) | Farmakokinetyczna | ↑ stężenia tenofowiru w osoczu | Stosować z ostrożnością, monitorować czynność nerek | Średni |
| Sofosbuwir/Welpataswir/Woksylaprewir (z inhibitorami proteazy) | Farmakokinetyczna | ↑ stężenia tenofowiru w osoczu | Stosować z ostrożnością, monitorować czynność nerek | Średni |
| Entekawir | Farmakokinetyczna | Brak znaczących interakcji | Nie wymagana modyfikacja dawki | Niski |
| Sofosbuwir (z efawirenzem, emtrycytabiną) | Farmakokinetyczna | Tenofowir: Cmax: ↑ 25% | Nie wymagana modyfikacja dawki | Niski |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności | Unikać lub ograniczyć spożycie | Średni |
Oznaczenia w tabeli: ↑ – zwiększenie, ↓ – zmniejszenie, ↔ – brak znaczącej zmiany
Poziomy ważności interakcji:
- Wysoki – interakcja klinicznie istotna, przeciwwskazane jednoczesne stosowanie lub wymagane specjalne środki ostrożności i monitoring
- Średni – interakcja może wymagać dostosowania dawki lub monitorowania parametrów klinicznych
- Niski – interakcja o minimalnym znaczeniu klinicznym lub niewymagająca szczególnej interwencji
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania