Właściwości farmakodynamiczne
Bakterie Salmonella typhi

Bakterie Salmonella typhi, stosowane jako składnik aktywny w szczepionkach przeciw durowi brzusznemu (np. Ty-Szczepionka durowa, TyT-Szczepionka durowo-tężcowa), występują w postaci inaktywowanej formaldehydem w podwyższonej temperaturze, co zapewnia zachowanie właściwości antygenowych przy całkowitej utracie patogenności. Dawka bakteryjna w pojedynczej iniekcji (0,5 ml) mieści się w zakresie od 5×10⁸ do 1×10⁹ komórek. Preparaty te klasyfikowane są jako szczepionki inaktywowane, pełnokomórkowe, z kodem ATC J07AP02, a w przypadku szczepionki łączonej z toksoidem tężcowym – J07AP02 + J07AM01. Podanie szczepionki indukuje ochronną odpowiedź immunologiczną, obejmującą serokonwersję oraz wytworzenie mechanizmów pamięci immunologicznej, co zapewnia długotrwałą ochronę przed zakażeniem Salmonella typhi.

Właściwości farmakodynamiczne bakterii Salmonella typhi

Bakterie Salmonella typhi stanowią główny składnik aktywny szczepionek przeciw durowi brzusznemu. Ich działanie farmakodynamiczne opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej organizmu po podaniu inaktywowanych komórek bakteryjnych. W preparatach takich jak Ty-Szczepionka durowa oraz TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, bakterie Salmonella typhi występują w postaci inaktywowanej, w ilości nie mniejszej niż 5×10⁸ i nie większej niż 1×10⁹ w pojedynczej dawce (0,5 ml).12

Mechanizm działania immunologicznego

Bakterie Salmonella typhi zawarte w szczepionkach przeciw durowi brzusznemu są poddawane procesowi inaktywacji za pomocą formaldehydu w podwyższonej temperaturze. Proces ten powoduje, że bakterie zachowują swoje właściwości antygenowe charakterystyczne dla żywych komórek, natomiast zostają całkowicie pozbawione patogenności. Dzięki temu możliwe jest wywołanie pożądanej reakcji immunologicznej bez ryzyka wystąpienia choroby.34

Podanie inaktywowanych bakterii Salmonella typhi prowadzi do indukcji ochronnej odpowiedzi układu odpornościowego, która charakteryzuje się dwoma kluczowymi elementami:5

67

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Preparaty zawierające inaktywowane bakterie Salmonella typhi klasyfikowane są jako szczepionki przeciw durowi brzusznemu, inaktywowane, pełnokomórkowe. Zgodnie z systemem klasyfikacji ATC (Anatomical Therapeutic Chemical Classification System) szczepionki te posiadają kod ATC: J07AP02.8 W przypadku preparatu TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, który zawiera dodatkowo toksoid tężcowy, klasyfikacja farmakoterapeutyczna obejmuje kody J07AP02 + J07AM01, co oznacza połączenie szczepionki przeciw durowi brzusznemu z komponentem przeciwtężcowym.9

Efekt terapeutyczny

Głównym efektem terapeutycznym bakterii Salmonella typhi w preparatach szczepionkowych jest wywołanie lub wzmocnienie odporności przeciwko durowi brzusznemu. W preparacie Ty-Szczepionka durowa, bakterie te stanowią jedyny składnik aktywny odpowiedzialny za indukcję odporności.10 W przypadku TyT-Szczepionki durowo-tężcowej, bakterie Salmonella typhi odpowiadają za komponent przeciwdurowy, natomiast toksoid tężcowy zapewnia ochronę przed tężcem.11

Forma farmaceutyczna

Bakterie Salmonella typhi w analizowanych produktach leczniczych występują w postaci zawiesiny do wstrzykiwań. Charakterystyczną cechą fizyczną tej zawiesiny jest jej biała, prawie biała lub białoszara barwa oraz jednorodna konsystencja.1213

Cecha Właściwości bakterii Salmonella typhi w preparatach szczepionkowych
Postać Inaktywowana (zabita formaldehydem w podwyższonej temperaturze)
Dawka w preparatach Nie mniej niż 5×10⁸ i nie więcej niż 1×10⁹ bakterii/0,5 ml
Forma farmaceutyczna Zawiesina do wstrzykiwań (biała lub prawie biała lub białoszara, jednorodna)
Główny efekt farmakodynamiczny Indukcja ochronnej odpowiedzi immunologicznej przeciwko durowi brzusznemu
Mechanizmy immunologiczne Stymulacja swoistych przeciwciał (serokonwersja), wytworzenie mechanizmów pamięci immunologicznej
Klasyfikacja ATC J07AP02 (szczepionka przeciw durowi brzusznemu, inaktywowana, pełnokomórkowa)

Podsumowując, bakterie Salmonella typhi w inaktywowanej postaci stanowią kluczowy składnik szczepionek przeciw durowi brzusznemu, wywołując specyficzną odpowiedź immunologiczną organizmu. Zachowują one swoje właściwości antygenowe przy jednoczesnym braku patogenności, co pozwala na bezpieczną i skuteczną profilaktykę duru brzusznego poprzez stymulację wytwarzania swoistych przeciwciał oraz mechanizmów pamięci immunologicznej.1415

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl