Działania niepożądane
Ovixan 1 mg/g
Mometazonu furoinian w kremie o stężeniu 1 mg/g (Ovixan) może wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane, których ryzyko wzrasta przy częstym stosowaniu, na dużych powierzchniach skóry, długotrwałym leczeniu, aplikacji w fałdach skóry oraz pod opatrunkiem okluzyjnym. U dzieci i młodzieży, ze względu na większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała, obserwuje się zwiększone ryzyko zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespołu Cushinga, zaburzeń wzrostu oraz nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, objawiającego się uwypukleniem ciemiączka, bólami głowy i obustronną tarczą zastoinową. Działania niepożądane obejmują m.in. zakażenia wtórne, zapalenie mieszków włosowych, parestezje, pieczenie, teleangiektazje, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, odbarwienia, nadmierne owłosienie, rozstępy, suchość i świąd skóry oraz reakcje w miejscu podania.
Działania niepożądane leku Ovixan
Mometazonu furoinian, substancja czynna leku Ovixan w postaci kremu o stężeniu 1 mg/g, podobnie jak inne miejscowe glikokortykosteroidy, może wywoływać szereg działań niepożądanych, zarówno miejscowych jak i ogólnoustrojowych. Poniższe zestawienie obejmuje szczegółową charakterystykę potencjalnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku, wraz z oceną ich częstości występowania.1
Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia działań niepożądanych
Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że ryzyko wystąpienia niepożądanych działań ogólnoustrojowych i miejscowych ulega zwiększeniu w określonych sytuacjach klinicznych, takich jak:2
- Częste stosowanie leku
- Stosowanie leku na duże powierzchnie skóry
- Długotrwałe leczenie
- Aplikacja w fałdach skóry
- Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym
Szczególne uwagi dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży występuje zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze względu na większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała w porównaniu z dorosłymi pacjentami. W tej grupie wiekowej należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia:3
- Zahamowania czynności osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej – prowadzi do zmniejszonej zdolności produkcji kortyzolu endogennego, co może skutkować niewydolnością nadnerczy, szczególnie w sytuacjach stresu fizjologicznego
- Zespołu Cushinga – charakteryzującego się szeregiem objawów wynikających z nadmiaru glikokortykosteroidów w organizmie
- Zaburzeń wzrostu i rozwoju – przy długotrwałym leczeniu
Dodatkowo u dzieci leczonych miejscowymi glikokortykosteroidami zgłaszano przypadki nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, którego objawami mogą być:4
- Uwypuklone ciemiączko
- Bóle głowy
- Obustronna tarcza zastoinowa (obrzęk tarczy nerwu wzrokowego widoczny podczas badania dna oka)
Klasyfikacja działań niepożądanych wg układów i narządów
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem mometazonu furoinianu w postaci kremu, sklasyfikowane według układów i narządów zgodnie z MedDRA oraz częstością występowania.5
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie wtórne, czyraczność | Częstość nieznana | Wtórne infekcje skórne, będące efektem immunosupresyjnego działania miejscowych kortykosteroidów |
| Zapalenie mieszków włosowych | Bardzo rzadko | Infekcja obejmująca mieszki włosowe | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Parestezje | Częstość nieznana | Nieprawidłowe odczucia skórne, takie jak mrowienie, drętwienie |
| Pieczenie | Bardzo rzadko | Uczucie palenia w miejscu aplikacji | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Częstość nieznana | Zaburzenia widzenia wynikające z potencjalnego wchłaniania ogólnoustrojowego |
| Zaburzenia naczyniowe | Teleangiektazje | Bardzo rzadko | Trwałe rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych widoczne jako czerwone linie na skórze |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, zapalenie skóry wokół ust, odbarwienia, nadmierne owłosienie, rozstępy, maceracja skóry, potówki, reakcje trądzikowate, miejscowy zanik skóry, podrażnienie, zapalenie skóry (skóra twarzy) podobne do trądziku różowatego grudkowatego, kruchość naczyń włosowatych (krwawe wybroczyny), suchość skóry, nadwrażliwość (mometazon) | Częstość nieznana | Szeroki zakres zmian skórnych, od reakcji alergicznych po zaburzenia struktury skóry i jej pigmentacji |
| Świąd | Bardzo rzadko | Uczucie swędzenia skóry | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Pieczenie w miejscu podania, reakcje w miejscu podania | Częstość nieznana | Miejscowe reakcje w miejscu aplikacji leku |
Dodatkowe działania niepożądane zaobserwowane przy stosowaniu kortykosteroidów
W rzadkich przypadkach zgłaszano odbarwienia lub nadmierną pigmentację skóry w związku ze stosowaniem innych produktów zawierających kortyzon. Istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia podobnych objawów podczas stosowania mometazonu furoinianu.6
Ryzyko działań ogólnoustrojowych
Choć Ovixan jest stosowany miejscowo, należy pamiętać, że możliwe jest wystąpienie działań niepożądanych charakterystycznych dla ogólnoustrojowego stosowania glikokortykosteroidów, włącznie z zahamowaniem czynności nadnerczy.7 Zahamowanie czynności nadnerczy charakteryzuje się:
- Obniżoną produkcją endogennych glikokortykosteroidów
- Zmniejszoną odpowiedzią organizmu na stres
- Potencjalną niewydolnością nadnerczy w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania na kortyzol
Powikłania długotrwałego stosowania
Długotrwałe stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów, w tym mometazonu furoinianu, może prowadzić do szeregu niekorzystnych zmian strukturalnych w skórze, takich jak:8
- Miejscowy zanik skóry – ścieńczenie skóry prowadzące do zwiększonej przezierności naczyń i widocznych wybroczyn
- Rozstępy – linijne ubytki w tkance łącznej skóry, powstające na skutek przewlekłego stosowania silnych kortykosteroidów
- Teleangiektazje – trwałe rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych
- Zaburzenia pigmentacji – zarówno odbarwienia jak i nadmierna pigmentacja skóry
- Zaburzenia owłosienia – nadmierne owłosienie w miejscach aplikacji (hipertrychoza)
Monitorowanie leczenia
Ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu preparatów kortykosteroidowych, konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów, zwłaszcza z grup podwyższonego ryzyka (dzieci, pacjenci stosujący lek na duże powierzchnie ciała).9
Każdy przypadek wystąpienia działania niepożądanego powinien być zgłaszany do odpowiednich organów monitorujących bezpieczeństwo farmakoterapii, co pozwala na ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego Ovixan.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania