tarcza zastoinowa

Tarcza zastoinowa (łac. papilloedema) to patologiczny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego widoczny w badaniu dna oka, będący objawem zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego. Stan ten powstaje na skutek utrudnionego przepływu krwi żylnej z oka, co prowadzi do zastoju w żyłach siatkówki i obrzęku tarczy nerwu wzrokowego.

Najczęstszymi przyczynami tarczy zastoinowej są: guzy wewnątrzczaszkowe, wodogłowie, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, urazy czaszki, krwawienie podpajęczynówkowe oraz idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe. W obrazie oftalmoskopowym obserwuje się zatarcie granic tarczy, wypełnienie fizjologicznego zagłębienia, poszerzenie i krętość naczyń żylnych oraz możliwe wybroczyny na tarczy i wokół niej.

Tarcza zastoinowa początkowo może przebiegać bezobjawowo. W miarę rozwoju pacjenci mogą zgłaszać zaburzenia widzenia, w tym przemijające zaciemnienia (tzw. blackouts), a w zaawansowanych przypadkach ubytki w polu widzenia i obniżenie ostrości wzroku. Diagnostyka obejmuje badanie oftalmoskopowe, optyczną koherentną tomografię (OCT) oraz badania obrazowe mózgowia (TK, MRI).

Leczenie tarczy zastoinowej skupia się na eliminacji przyczyny podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego. Brak odpowiedniego postępowania może prowadzić do nieodwracalnej utraty widzenia wskutek atrofii nerwu wzrokowego. Rokowanie zależy od przyczyny, czasu trwania patologii oraz szybkości wdrożenia właściwego leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl