Działania niepożądane
Imatinib Fresenius Kabi 100 mg

Ocena działań niepożądanych imatynibu u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami, takimi jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) i nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST), jest utrudniona ze względu na nakładanie się objawów choroby podstawowej i terapii wielolekowej. W badaniach klinicznych odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), zmęczenie, bóle mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, kurcze) oraz wysypkę skórną. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołoczodołowe i kończyn dolnych, były powszechne, zwykle łagodne i ustępowały po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki. Mielosupresja była częstsza u pacjentów z CML, natomiast krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza dominowały u chorych na GIST, z ciężkimi przypadkami krwawień (stopień 3-4 CTC) u 5% pacjentów z GIST, co mogło prowadzić do zgonu.

Pobierz ChPL PDF Imatinib Fresenius Kabi – Tabletki powlekane – 100 mg
  1. Działania niepożądane leku Imatinib Fresenius Kabi
    1. Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych
    2. Najczęstsze działania niepożądane
    3. Specyficzne działania niepożądane w zależności od wskazania
    4. Zatrzymanie płynów i związane z tym powikłania
    5. Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
  2. Szczegółowa tabela działań niepożądanych podczas leczenia imatynibem
  3. Uwagi dodatkowe dotyczące działań niepożądanych
    1. Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. guzowaty włókniakomięsak skóry
  2. ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia
  3. przewlekła białaczka eozynofilowa z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα
  4. przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia
  5. zaawansowany zespół hipereozynofilowy z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα
  6. zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne związane z rearanżacją genu receptora płytkopochodnego czynnika wzrostu
Substancja czynna
  1. imatynib
Kategoria leku
  1. inhibitory kinazy tyrozynowej
  2. leki przeciwnowotworowe

Działania niepożądane leku Imatinib Fresenius Kabi

Ocena działań niepożądanych związanych ze stosowaniem imatynibu jest często utrudniona u pacjentów w zaawansowanym stadium nowotworów złośliwych, ze względu na nakładanie się objawów choroby podstawowej, jej progresji oraz efektów jednoczesnego stosowania wielu produktów leczniczych. Niemniej jednak, dokładna analiza profilu bezpieczeństwa jest niezbędna dla zapewnienia optymalnej opieki nad pacjentem.1

Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych

W badaniach klinicznych dotyczących przewlekłej białaczki szpikowej (CML) odsetek pacjentów, u których konieczne było przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych, wynosił:

  • 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną chorobą
  • 4% u pacjentów w późnym okresie fazy przewlekłej po niepowodzeniu terapii interferonem
  • 4% u pacjentów w fazie akceleracji choroby po niepowodzeniu terapii interferonem
  • 5% u pacjentów z przełomem blastycznym po niepowodzeniu terapii interferonem

W przypadku pacjentów z GIST (nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego), leczenie przerwano u 4% osób z powodu wystąpienia działań niepożądanych związanych z lekiem.2

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych (≥10%) działań niepożądanych związanych ze stosowaniem imatynibu w obu głównych wskazaniach (CML i GIST) należały:

Powszechnie obserwowano również powierzchowne obrzęki, głównie wokół oczu i obrzęki kończyn dolnych. Zazwyczaj nie miały one ciężkiego charakteru i ustępowały po zastosowaniu diuretyków, innych środków wspomagających lub zmniejszeniu dawki imatynibu.3

Specyficzne działania niepożądane w zależności od wskazania

Pomimo znacznego podobieństwa profilu bezpieczeństwa we wszystkich wskazaniach, istnieją pewne różnice w występowaniu niektórych działań niepożądanych:

Mielosupresja występowała znacznie częściej u pacjentów z CML niż u pacjentów z GIST, co prawdopodobnie wynika z charakteru choroby podstawowej.4

Krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza obserwowano częściej u pacjentów z GIST. W badaniu z udziałem pacjentów z nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi GIST u 7 pacjentów (5%) wystąpiły objawy niepożądane w stopniu 3 lub 4 według CTC w postaci:

  • krwawienia z przewodu pokarmowego (3 pacjentów)
  • krwawienia wewnątrz guza (3 pacjentów)
  • obu rodzajów krwawień (1 pacjent)

Umiejscowienie guza w przewodzie pokarmowym mogło być przyczyną krwawienia z przewodu pokarmowego. Krwawienia te mogą mieć ciężki przebieg i w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu.5

Zatrzymanie płynów i związane z tym powikłania

Różnorodne działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów w organizmie, takie jak:

można ogólnie określić jako „zatrzymanie płynów”. Działania te najczęściej ustępują po tymczasowym odstawieniu imatynibu oraz podaniu diuretyków i innych środków pomocniczych. Jednakże niektóre z tych objawów mogą mieć ciężki przebieg lub stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia. Opisano kilka przypadków zgonów pacjentów w przełomie blastycznym, spowodowanych wysiękiem opłucnowym, zastoinową niewydolnością serca i niewydolnością nerek.6

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży nie stwierdzono szczególnych danych dotyczących bezpieczeństwa. Profil działań niepożądanych był zasadniczo zbliżony do profilu obserwowanego u dorosłych pacjentów.7

U pacjentów z Ph+ ALL otrzymujących imatynib w skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach obserwowano przemijające uszkodzenie wątroby w postaci podwyższonej aktywności aminotransferaz i hiperbilirubinemii. Dane dotyczące bezpieczeństwa u dzieci z Ph+ ALL są bardzo ograniczone, jednak nie odnotowano żadnych nowych kwestii związanych z bezpieczeństwem.8

Szczegółowa tabela działań niepożądanych podczas leczenia imatynibem

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych imatynibu wraz z częstością ich występowania i wpływem na poszczególne układy narządów. Uwzględniono działania niepożądane występujące częściej niż w pojedynczych przypadkach.9

Układ narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze – – Zakażenia wirusem Herpes zoster, Herpes simplex, zapalenie nosogardła, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie tkanki łącznej, zakażenie górnych dróg oddechowych, grypa, zakażenie układu moczowego, zapalenie żołądka i jelit, posocznica Zakażenia grzybicze Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone – – – Zespół rozpadu guza Krwawienie z guza i (lub) martwica guza
Zaburzenia układu immunologicznego – – – – Wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość Pancytopenia, neutropenia z gorączką Trombocytoza, limfopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, eozynofilia, powiększenie węzłów chłonnych Niedokrwistość hemolityczna, mikroangiopatia zakrzepowa –
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania – Jadłowstręt Hipokaliemia, zwiększony apetyt, hipofosfatemia, zmniejszony apetyt, odwodnienie, dna moczanowa, hiperurykemia, hiperkalcemia, hiperglikemia, hiponatremia Hiperkaliemia, hipomagnezemia –
Zaburzenia psychiczne – Bezsenność Depresja, osłabienie popędu płciowego, lęk Stan splątania –
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Zawroty głowy, parestezja, zaburzenia smaku, niedoczulica Migrena, senność, omdlenia, neuropatia obwodowa, zaburzenia pamięci, rwa kulszowa, zespół niespokojnych nóg, drżenie, krwotok mózgowy – Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, drgawki, zapalenie nerwu wzrokowego, obrzęk mózgu
Zaburzenia oka – – Obrzęk powiek, nasilone łzawienie, krwotok spojówkowy, zapalenie spojówek, suchość oka, nieostre widzenie, podrażnienie oka, ból oka, obrzęk oczodołu, krwotok twardówki, krwotok z siatkówki, zapalenie powiek, obrzęk plamki Zaćma, jaskra, tarcza zastoinowa Krwotok do ciała szklistego
Zaburzenia ucha i błędnika – – Zawroty głowy, szum uszny, utrata słuchu – –
Zaburzenia serca – – Kołatanie serca, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc Arytmia, migotanie przedsionków, zatrzymanie serca, zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wysięk osierdziowy Zapalenie osierdzia, tamponada serca
Zaburzenia naczyniowe – Zaczerwienie twarzy, krwotok Nadciśnienie, krwiak, krwiak podtwardówkowy, zimne palce nóg i rąk, niedociśnienie, zespół Raynauda – Zakrzepica i (lub) zator
Zaburzenia układu oddechowego – Duszności, krwawienie z nosa, kaszel Wysięk opłucnowy, ból gardła i krtani, zapalenie gardła Ból związany z zapaleniem opłucnej, zwłóknienie płuc, nadciśnienie płucne, krwotok płucny Ostra niewydolność oddechowa, choroba śródmiąższowa płuc
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, biegunka, wymioty, niestrawność, ból brzucha Wzdęcia, rozdęcie brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcie, suchość jamy ustnej, zapalenie żołądka – Zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie jamy ustnej, krwotok z przewodu pokarmowego, odbijanie się, smołowate stolce, zapalenie przełyku, wodobrzusze, wrzód żołądka, krwawe wymioty, zapalenie warg, dysfagia, zapalenie trzustki Zapalenie okrężnicy, niedrożność jelita, stan zapalny jelita grubego, niedrożność jelit, perforacja przewodu pokarmowego, zapalenie uchyłka, poszerzenie naczyń okolicy przedodźwiernikowej żołądka (tzw. żołądek arbuzowaty – GAVE)
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych – Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Hiperbilirubinemia, zapalenie wątroby, żółtaczka Niewydolność wątroby, martwica wątroby –
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Obrzęk okołooczodołowy, zapalenie skóry i (lub) wypryski i (lub) wysypka Świąd, obrzęk twarzy, sucha skóra, rumień, łysienie, poty nocne, reakcja nadwrażliwości na światło Wysypka krostkowa, siniaki, nasilone pocenie, pokrzywka, wylew krwawy podskórny, wzmożona tendencja do występowania siniaków, skąpe owłosienie, odbarwienie skóry, złuszczające zapalenie skóry, łamliwość paznokci, zapalenie mieszków włosowych, wybroczyny, łuszczyca, plamica, nadmierna pigmentacja skóry, wysypki pęcherzowe Ostra dermatoza z gorączką i neutrofilią (zespół Sweeta), przebarwienia paznokci, obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzykowa, rumień wielopostaciowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) Zespół ręka-stopa, rogowacenie liszajowate, liszaj płaski, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS)
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Skurcze mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe w tym bóle mięśni, bóle stawów i bóle kości Obrzęk stawów Sztywność stawów i mięśni Osłabienie mięśni, zapalenie stawów, rabdomioliza i (lub) miopatia Martwica jałowa i (lub) martwica stawu biodrowego, opóźnienie wzrostu u dzieci
Zaburzenia nerek i dróg moczowych – – Ból nerki, krwiomocz, ostra niewydolność nerek, częste oddawanie moczu – Przewlekła niewydolność nerek
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi – – Ginekomastia, zaburzenia erekcji, krwotok miesiączkowy, nieregularna menstruacja, zaburzenia seksualne, ból brodawek sutkowych, powiększenie piersi, obrzęk moszny Krwotoczne ciałko żółte i (lub) krwotoczna torbiel jajnika –
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zatrzymanie płynów i obrzęk, uczucie zmęczenia Osłabienie, gorączka, obrzęk tkanki podskórnej, dreszcze, zesztywnienie mięśni Ból klatki piersiowej, złe samopoczucie – –
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała Zmniejszenie masy ciała Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi Zwiększenie aktywności amylazy we krwi –

10

Uwagi dodatkowe dotyczące działań niepożądanych

Należy zwrócić uwagę na następujące istotne kwestie dotyczące profilu bezpieczeństwa imatynibu:11

  1. Zapalenie płuc zgłaszano najczęściej u pacjentów z CML po transformacji oraz u pacjentów z GIST.
  2. Ból głowy występował najczęściej u pacjentów z GIST.
  3. Zdarzenia niepożądane ze strony serca, w tym zastoinowa niewydolność serca, były częściej obserwowane u pacjentów z CML po transformacji niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.
  4. Zaczerwienienia twarzy występowały najczęściej u pacjentów z GIST, a krwawienia (krwiak, krwotok) były najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji.
  5. Wysięk opłucnowy zgłaszano częściej u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.
  6. Ból brzucha i krwotok z przewodu pokarmowego były najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST.
  7. Zgłoszono kilka przypadków niewydolności wątroby i martwicy wątroby zakończonych zgonem.
  8. Bóle mięśniowo-szkieletowe występujące podczas stosowania imatynibu lub po zaprzestaniu jego stosowania obserwowano po wprowadzeniu leku do obrotu.
  9. Bóle mięśniowo-szkieletowe i związane z nimi działania niepożądane występowały częściej u pacjentów z CML w porównaniu z pacjentami z GIST.
  10. Przypadki zgonów były zgłaszane u pacjentów z chorobą zaawansowaną, ciężkimi zakażeniami, ciężką neutropenią i innymi poważnymi chorobami współistniejącymi.

Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych

Niektóre działania niepożądane zostały zidentyfikowane i zgłoszone w związku ze stosowaniem imatynibu dopiero w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Obejmują one doniesienia spontaniczne oraz poważne działania niepożądane zgłaszane podczas trwających badań, programów rozszerzonego dostępu, badań farmakologii klinicznej i badań eksploracyjnych w niezarejestrowanych wskazaniach. Ponieważ działania te zgłaszano w populacji o nieokreślonej liczebności, nie zawsze możliwe jest wiarygodne oszacowanie częstości ich występowania lub ustalenie związku przyczynowo-skutkowego z narażeniem na imatynib.12

Należy podkreślić, że właściwe monitorowanie pacjentów i szybkie rozpoznawanie działań niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania imatynibu. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych konieczna może być modyfikacja dawki lub czasowe przerwanie leczenia.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl