przeszczepienie komórek
Przeszczepienie komórek to procedura medyczna polegająca na transferze zdrowych komórek do organizmu pacjenta w celu zastąpienia, naprawy lub wspomagania funkcji uszkodzonych tkanek lub narządów. W zależności od rodzaju komórek i celu terapeutycznego, przeszczepienia mogą obejmować komórki macierzyste, komórki krwiotwórcze, keratynocyty, chondrocyty czy hepatocyty.
Najbardziej powszechnym typem jest przeszczepienie komórek krwiotwórczych (hematopoetycznych komórek macierzystych), stosowane w leczeniu chorób nowotworowych układu krwiotwórczego (białaczki, chłoniaki), niektórych wrodzonych zaburzeń immunologicznych oraz chorób metabolicznych. Źródłem komórek może być szpik kostny, krew obwodowa po mobilizacji lub krew pępowinowa.
Przeszczepienia komórek mogą być autologiczne (gdy dawcą jest sam pacjent), allogeniczne (od zgodnego immunologicznie dawcy) lub syngeniczne (od identycznego genetycznie bliźniaka). Kluczowym wyzwaniem w przeszczepieniach allogenicznych jest minimalizacja ryzyka choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD) przy jednoczesnym zachowaniu efektu przeszczep przeciwko chorobie (GvL) w przypadku nowotworów.
Współczesne badania koncentrują się na wykorzystaniu indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych (iPSC), mezenchymalnych komórek macierzystych oraz komórek modyfikowanych genetycznie, co otwiera nowe możliwości w medycynie regeneracyjnej i terapii genowej. Istotnym aspektem jest także rozwój metod kondycjonowania o zredukowanej intensywności, pozwalających na przeprowadzanie przeszczepień u pacjentów starszych lub obciążonych chorobami współistniejącymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom – Dawkowanie i sposób podawania
Immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom (Thymoglobuline) jest stosowana w różnych wskazaniach transplantologicznych i hematologicznych, z dawkowaniem dostosowanym do konkretnego celu terapii. W profilaktyce odrzucenia przeszczepu dawka wynosi 1,0–1,5 mg/kg mc./dobę, podawana przez 2–9 dni (nerka, trzustka, wątroba) lub 2–5 dni (serce), z sumaryczną dawką odpowiednio 2,0–13,5 mg/kg mc. i 2,0–7,5 mg/kg mc. W leczeniu ostrego odrzucenia stosuje się 1,5 mg/kg mc./dobę przez 3–14 dni (4,5–21 mg/kg mc. sumarycznie). Profilaktyka ostrej i przewlekłej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi wymaga 2,5 mg/kg mc./dobę od dnia –4 do –1, z dawką całkowitą 7,5–10 mg/kg mc. W terapii ostrej, sterydoopornej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi dawka wynosi 2–5 mg/kg mc./dobę przez 5 dni (10–25 mg/kg mc. sumarycznie). W niedokrwistości aplastycznej zaleca się 2,5–3,5 mg/kg mc./dobę przez 5 dni (12,5–17,5 mg/kg mc. sumarycznie), choć brak jest kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających tę terapię. Schemat dawkowania u dzieci nie różni się od stosowanego u dorosłych.
choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, immunoglobulina królicza przeciw tymocytom, infuzja dożylna, kortykosteroid dożylny, krew obwodowa, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, macierzyste komórki krwiotwórcze, niedokrwistość aplastyczna, odrzucanie przeszczepu, odrzucenie przeszczepu, populacja pediatryczna, przeszczepienie komórek, roztwór glukozy, sól fizjologiczna, sterydooporna choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, szpik kostny, Thymoglobuline - Leksykon substancji czynnych
Pleryksafor – Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa pleryksaforu został oceniony w badaniach klinicznych fazy II i III u pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym oraz szpiczakiem mnogim, obejmujących łącznie 543 pacjentów leczonych dawką 0,24 mg/kg mc. podskórnie przez 1-7 dni (mediana 2 dni) w skojarzeniu z G-CSF (10 μg/kg mc. przez 4 dni przed pleryksaforem i przed aferezą). W trakcie 12-miesięcznej obserwacji po przeszczepieniu komórek nie stwierdzono istotnych różnic w częstości działań niepożądanych pomiędzy grupami leczonymi pleryksaforem i placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane związane z pleryksaforem to reakcje w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności – bardzo często; wymioty, ból brzucha – często) oraz zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy – często). Rzadziej obserwowano reakcje alergiczne (pokrzywka, obrzęk okołogałkowy, duszność), splenomegalię i pęknięcie śledziony (częstość nieznana), a także incydenty zawału mięśnia sercowego, które jednak nie wykazywały związku czasowego z podaniem leku. W dniu aferezy u 7% pacjentów leczonych pleryksaforem stwierdzono leukocytozę ≥100 x 10^9/l bez objawów leukostazy.
autologiczne przeszczepienie komórek, choroba nowotworowa, hiperleukocytoza, leukocytoza, leukostaza, macierzyste komórki krwiotwórcze, niedociśnienie ortostatyczne, parestezja, pleryksafor z G-CSF, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, przeszczepienie komórek, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, reakcja wazowagalna, splenomegalia, terapia ablacyjna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawał mięśnia sercowego