Działania niepożądane
Pleryksafor

Działania niepożądane pleryksaforu

Profil bezpieczeństwa pleryksaforu został dobrze scharakteryzowany w badaniach klinicznych obejmujących pacjentów z rozpoznaniem chłoniaka i szpiczaka mnogiego. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF pochodzą z dwóch badań III fazy (301 pacjentów) z grupą kontrolną otrzymującą placebo i 10 badań II fazy (242 pacjentów) bez grupy kontrolnej. W tych badaniach pacjenci otrzymywali pleryksafor we wstrzyknięciach podskórnych w dobowej dawce 0,24 mg/kg mc., a okres narażenia na substancję wynosił od 1 do 7 kolejnych dni (mediana = 2 dni).¹

W badaniach III fazy u pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym i szpiczakiem mnogim łącznie 301 pacjentów było w grupie otrzymującej pleryksafor i G-CSF, a 292 pacjentów było w grupie otrzymującej placebo i G-CSF. Pacjenci otrzymywali G-CSF w dawce 10 μg/kg mc. codziennie rano przez 4 dni przed podaniem pierwszej dawki pleryksaforu i codziennie rano przed aferezą.²

Przez 12 miesięcy obserwacji pacjentów po przeszczepieniu komórek nie obserwowano istotnych różnic pod względem częstości występowania działań niepożądanych w grupach pacjentów otrzymujących chemioterapię lub terapię ablacyjną jako przygotowanie do zabiegu przeszczepienia komórek.³

Najczęstsze działania niepożądane

Działania niepożądane występujące częściej w grupie otrzymującej pleryksafor i G-CSF niż w grupie otrzymującej placebo i G-CSF to przede wszystkim reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), oraz zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy). Te działania niepożądane zostały uznane za związane z leczeniem u ≥1% pacjentów otrzymujących pleryksafor podczas mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych i aferezy oraz przed chemioterapią lub leczeniem ablacyjnym podczas przygotowania do przeszczepienia komórek.⁴

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane pleryksaforu z uwzględnieniem podziału na układ narządów i częstość występowania. Częstość występowania podano zgodnie ze schematem: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁵

⁶

Szczegółowy opis ważnych działań niepożądanych

Reakcje alergiczne

Częstość występowania reakcji alergicznych została wyznaczona na podstawie działań niepożądanych, które wystąpiły podczas badań onkologicznych (obejmujących 679 pacjentów). Działania te obejmowały co najmniej jedno z następujących: pokrzywka (n=2), obrzęk okołogałkowy (n=2), duszność (n=1) lub niedotlenienie (n=1). Działania miały na ogół łagodne lub umiarkowane nasilenie i występowały w ciągu około 30 minut od podania pleryksaforu.⁷

Zawał mięśnia sercowego

W badaniach klinicznych zawał mięśnia sercowego wystąpił u 7 z 679 pacjentów z chorobą nowotworową, którzy otrzymali pleryksafor i G-CSF w celu mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych. Wszystkie zdarzenia wystąpiły po upływie co najmniej 14 dni od podania ostatniej dawki pleryksaforu. Poza tym zawał mięśnia sercowego wystąpił u dwóch pacjentek z chorobą nowotworową, które otrzymywały pleryksafor i G-CSF w celu mobilizacji komórek krwiotwórczych w ramach programu rozszerzonego dostępu. Jedno zdarzenie wystąpiło po upływie 4 dni od podania ostatniej dawki pleryksaforu.⁸

Uwzględniając brak związku czasowego u 8 z 9 pacjentów oraz profil ryzyka pacjentów, u których wystąpił zawał mięśnia sercowego, nie wydaje się, aby pleryksafor stanowił niezależny czynnik ryzyka zawału mięśnia sercowego u pacjentów otrzymujących G-CSF.⁹

Hiperleukocytoza

W badaniach III fazy w dniu poprzedzającym aferezę lub w jej trakcie u 7% pacjentów otrzymujących pleryksafor i 1% pacjentów otrzymujących placebo obserwowano leukocytozę o wartościach 100 x 10⁹/l lub większych. Nie obserwowano powikłań ani objawów klinicznych leukostazy.¹⁰

Reakcje wazowagalne

W badaniach klinicznych pleryksaforu wśród pacjentów z chorobą nowotworową lub zdrowych ochotników reakcje wazowagalne (niedociśnienie ortostatyczne i/lub omdlenie) występowały u mniej niż 1% uczestników po podaniu podskórnym pleryksaforu w dawkach ≤0,24 mg/kg mc. Większość tych zdarzeń występowała w ciągu pierwszej godziny od podania pleryksaforu.¹¹

Ciężkie zaburzenia żołądka i jelit

W badaniach klinicznych pleryksaforu u pacjentów z chorobą nowotworową rzadko opisywano ciężkie zdarzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunkę, nudności, wymioty i ból brzucha.¹²

Parestezje

Parestezje często obserwuje się u pacjentów z chorobą nowotworową otrzymujących wielodawkowe schematy leczenia po autologicznym przeszczepieniu komórek. W badaniach III fazy z grupą kontrolną otrzymującą placebo częstość występowania parestezji wynosiła 20,6% w grupie leczonej pleryksaforem i 21,2% w grupie otrzymującej placebo.¹³

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Wśród uczestników dwóch badań klinicznych pleryksaforu z grupą kontrolną otrzymującą placebo 24% pacjentów miało ≥65 lat. Nie obserwowano istotnych różnic pod względem częstości występowania działań niepożądanych pomiędzy grupą pacjentów w podeszłym wieku i młodszych.¹⁴

Dzieci i młodzież

Trzydziestu pacjentów było leczonych pleryksaforem w dawce 0,24 mg/kg mc. w otwartym, wieloośrodkowym, kontrolowanym badaniu (DFI 12860). Profil bezpieczeństwa w tym badaniu dzieci i młodzieży był zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych.¹⁵

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie pleryksaforu wiąże się z pewnymi niebezpieczeństwami, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej:

• Reakcje anafilaktyczne – mogą mieć ciężki przebieg, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym zagrażającym życiu. Objawy takie jak pokrzywka, obrzęk okołogałkowy, duszność lub niedotlenienie wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁶
• Splenomegalia i pęknięcie śledziony – powiększenie śledziony może w skrajnych przypadkach prowadzić do jej pęknięcia, co stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji chirurgicznej.¹⁷
• Hiperleukocytoza – znaczny wzrost liczby leukocytów (≥100 x 10⁹/l) teoretycznie może prowadzić do leukostazy, choć w badaniach klinicznych nie obserwowano takich powikłań.¹⁸
• Reakcje wazowagalne – niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia mogą prowadzić do urazów spowodowanych upadkiem, zwłaszcza u osób starszych.¹⁹
• Ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe – chociaż występują rzadko, mogą prowadzić do znacznego odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i pogorszenia stanu ogólnego pacjenta.²⁰

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²¹