Wskazania do stosowania
Pleryksafor

Wskazania do stosowania pleryksaforu

Pleryksafor to substancja czynna dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań (20 mg/ml), występująca w preparatach takich jak: Plerixafor Biofar, Plerixafor MSN oraz Plerixafor Zentiva. Jest to klarowny, bezbarwny do jasnożółtego roztwór, charakteryzujący się pH 6,0-7,5 i osmolalnością 260-320 mOsm/kg. Każda fiolka zawiera 24 mg pleryksaforu w 1,2 ml roztworu.¹²³

Zastosowanie u pacjentów dorosłych

Pleryksafor jest wskazany do stosowania u pacjentów dorosłych wyłącznie w skojarzeniu z czynnikiem wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF, ang. granulocyte-colony stimulating factor). Takie połączenie stosuje się w celu zwiększenia mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych we krwi obwodowej, aby umożliwić ich pobranie, a następnie przeprowadzenie autologicznego przeszczepienia. Wskazanie to dotyczy dorosłych pacjentów z:⁴⁵⁶

• Chłoniakiem – gdzie standardowa mobilizacja komórek macierzystych jest niewystarczająca
• Szpiczakiem mnogim – również w przypadkach niewystarczającej mobilizacji komórek macierzystych

⁷

Kluczowym wskazaniem do zastosowania pleryksaforu jest sytuacja, gdy u pacjenta występuje niewystarczająca mobilizacja macierzystych komórek krwiotwórczych przy standardowym postępowaniu z zastosowaniem samego G-CSF. Wprowadzenie pleryksaforu do schematu terapeutycznego zwiększa skuteczność mobilizacji komórek macierzystych, co przekłada się na poprawę efektywności procesu pobierania komórek przed planowanym przeszczepieniem autologicznym.⁸⁹

Zastosowanie u dzieci i młodzieży

Pleryksafor jest również wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku od 1 roku do poniżej 18 lat. Podobnie jak u dorosłych, substancja ta stosowana jest wyłącznie w skojarzeniu z G-CSF. Wskazania do stosowania pleryksaforu w populacji pediatrycznej obejmują:¹⁰¹¹¹²

• Zwiększenie mobilizacji macierzystych komórek krwiotwórczych we krwi obwodowej dla uzyskania materiału do autologicznego przeszczepienia u dzieci z:
• Chłoniakiem – gdy standardowa mobilizacja jest nieefektywna
• Złośliwymi guzami litymi – w przypadku problemów z mobilizacją komórek macierzystych

¹³

Zastosowanie pleryksaforu w populacji pediatrycznej jest szczególnie uzasadnione w dwóch sytuacjach klinicznych:¹⁴¹⁵¹⁶

1. Zastosowanie zapobiegawcze – gdy istnieje uzasadnione przewidywanie, że liczba krążących komórek macierzystych w planowanym dniu pobrania będzie niewystarczająca pomimo odpowiedniej mobilizacji za pomocą G-CSF (stosowanego z chemioterapią lub bez niej). W takim przypadku pleryksafor umożliwia zwiększenie liczby komórek macierzystych dostępnych do pobrania.
2. Zastosowanie ratunkowe – u pacjentów, u których wcześniejsze próby pobrania macierzystych komórek krwiotwórczych zakończyły się niepowodzeniem z powodu niewystarczającej liczby zmobilizowanych komórek. Dodanie pleryksaforu do schematu mobilizacyjnego zwiększa szansę na uzyskanie odpowiedniej liczby komórek do przeszczepienia.

Mechanizm działania pleryksaforu w kontekście wskazań klinicznych

Pleryksafor działa poprzez selektywne, odwracalne blokowanie receptora chemokinowego CXCR4 i hamowanie jego wiązania z ligandem SDF-1 (ang. stromal cell-derived factor-1), znanym również jako CXCL12. To działanie powoduje mobilizację hematopoetycznych komórek macierzystych z niszy szpikowej do krwi obwodowej. W efekcie, po zastosowaniu pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF, obserwuje się znaczący wzrost liczby CD34+ komórek progenitorowych krążących we krwi obwodowej, co zwiększa wydajność ich kolekcji podczas zabiegu aferezy.¹⁷¹⁸¹⁹

Praktyczne aspekty stosowania pleryksaforu

Zalecenie stosowania pleryksaforu w konkretnych przypadkach klinicznych powinno być podejmowane przez lekarzy z doświadczeniem w hematologii, onkologii i/lub transplantologii, po wnikliwej ocenie stanu klinicznego pacjenta. Kwalifikacja do terapii pleryksaforem powinna uwzględniać:²⁰²¹

• Wcześniejsze niepowodzenia mobilizacji komórek macierzystych przy zastosowaniu standardowych schematów
• Czynniki ryzyka nieefektywnej mobilizacji (takie jak: wcześniejsza intensywna chemioterapia, radioterapia, zaawansowany wiek pacjenta, wcześniejsze stosowanie leków potencjalnie toksycznych dla szpiku)
• Monitorowanie liczby komórek CD34+ we krwi obwodowej w trakcie standardowej mobilizacji G-CSF i identyfikacja pacjentów z niską odpowiedzią
• Planowanie zapobiegawczego zastosowania pleryksaforu u pacjentów pediatrycznych z wysokim ryzykiem niewystarczającej mobilizacji

²²²³

Podsumowanie wskazań do stosowania pleryksaforu

Pleryksafor jest substancją przeznaczoną do stosowania w ściśle określonych sytuacjach klinicznych, zawsze w skojarzeniu z G-CSF, w celu optymalizacji procesu mobilizacji i pobierania macierzystych komórek krwiotwórczych. Jego zastosowanie jest uzasadnione przede wszystkim u pacjentów, u których standardowe metody mobilizacji nie przynoszą zadowalających rezultatów lub istnieje wysokie ryzyko nieefektywnej mobilizacji.²⁴²⁵²⁶

Wskazania do stosowania pleryksaforu obejmują zarówno populację dorosłych, jak i pediatryczną (od 1 roku do poniżej 18 lat) z chłoniakiem lub szpiczakiem mnogim (dorośli) lub złośliwymi guzami litymi (dzieci), u których planowane jest autologiczne przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, a mobilizacja komórek jest niewystarczająca lub istnieje wysokie ryzyko takiej sytuacji.²⁷²⁸²⁹