Interakcje
Kaspofungina

Interakcje kaspofunginy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kaspofungina, jako substancja czynna stosowana w leczeniu zakażeń grzybiczych, wchodzi w interakcje z różnymi lekami, co ma istotne znaczenie kliniczne. Badania in vitro wykazały, że kaspofungina nie jest inhibitorem żadnego enzymu układu cytochromu P450 (CYP). W badaniach klinicznych kaspofungina nie indukowała metabolizmu innych substancji poprzez enzym CYP3A4. Ponadto kaspofungina nie jest substratem dla glikoproteiny P i wykazuje słabe powinowactwo do enzymów cytochromu P450. Pomimo tych właściwości, badania farmakologiczne i kliniczne wykazały, że kaspofungina wchodzi w interakcje z innymi produktami leczniczymi, które opisano poniżej.¹

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje kaspofunginy z lekami immunosupresyjnymi, które są często stosowane u pacjentów z osłabioną odpornością.

Cyklosporyna A

W dwóch badaniach klinicznych przeprowadzonych u zdrowych dorosłych osób cyklosporyna A (w dawce 4 mg/kg mc. lub w dwóch dawkach po 3 mg/kg mc. w odstępie 12 godzin) zwiększała AUC (pole pod krzywą stężenia leku w czasie) kaspofunginy o około 35%. Zwiększenie AUC było prawdopodobnie spowodowane zmniejszonym wychwytem kaspofunginy przez wątrobę. Kaspofungina natomiast nie powodowała zwiększenia stężenia cyklosporyny w osoczu.²

Podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy i cyklosporyny zaobserwowano przejściowe zwiększenie aktywności AlAT i AspAT do wartości mniejszych lub równych trzykrotności górnej granicy normy (GGN), które ustępowało po odstawieniu produktów leczniczych. Nie obserwowano poważnych zaburzeń czynności wątroby w retrospektywnym badaniu 40 pacjentów leczonych kaspofunginą po wprowadzeniu jej do obrotu i cyklosporyną przez okres 1 do 290 dni (mediana 17,5 dnia).³ Podczas jednoczesnego podawania tych dwóch produktów leczniczych należy rozważyć monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych.⁴

Takrolimus

Kaspofungina zmniejszała minimalne stężenie takrolimusu u zdrowych dorosłych ochotników o 26%. U pacjentów przyjmujących oba leki konieczne jest standardowe monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi oraz odpowiednie dostosowanie jego dawek.⁵

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi i przeciwwirusowymi

Badania kliniczne z udziałem zdrowych dorosłych ochotników wykazały, że farmakokinetyka kaspofunginy nie ulega zmianie w stopniu istotnym klinicznie podczas stosowania itrakonazolu, amfoterycyny B, mykofenolanu, nelfinawiru lub takrolimusu. Kaspofungina nie miała również wpływu na farmakokinetykę amfoterycyny B, itrakonazolu, ryfampicyny czy mykofenolanu mofetylu.⁶

Chociaż dostępna jest ograniczona liczba danych dotyczących bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania tych leków, wydaje się, że nie jest konieczne zachowywanie szczególnych środków ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy z amfoterycyną B, itrakonazolem, nelfinawirem lub mykofenolanem mofetylu.⁷

Interakcje z induktorami enzymów metabolizujących

Ryfampicyna

Ryfampicyna powodowała zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% oraz zwiększenie jej stężenia minimalnego o 170% u zdrowych dorosłych ochotników w pierwszym dniu jednoczesnego podawania obu leków. Przy wielokrotnym podawaniu obu leków minimalne stężenia kaspofunginy stopniowo zmniejszały się. Po dwóch tygodniach jednoczesnego podawania ryfampicyna miała ograniczony wpływ na AUC kaspofunginy, jednak jej stężenia minimalne były o 30% mniejsze niż u pacjentów dorosłych przyjmujących samą kaspofunginę.⁸

Mechanizm interakcji prawdopodobnie polega na początkowym hamowaniu, a następnie indukcji białek transportowych. Podobnego efektu można spodziewać się podczas stosowania innych leków indukujących enzymy metabolizujące.⁹

Inne induktory enzymów

Ograniczona liczba danych z badań farmakokinetyki populacyjnej wskazuje, że podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy z takimi lekami, jak: efawirenz, newirapina, ryfampicyna, deksametazon, fenytoina lub karbamazepina może wystąpić zmniejszenie AUC kaspofunginy.¹⁰

Podczas jednoczesnego podawania induktorów enzymów metabolizujących u osób dorosłych należy rozważyć zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg, po zastosowaniu zwykłej dawki nasycającej 70 mg.¹¹

Interakcje u dzieci i młodzieży

Wyniki uzyskane w analizach regresji danych farmakokinetycznych wskazują, że u dzieci i młodzieży stosowanie kaspofunginy jednocześnie z deksametazonem może spowodować znaczące klinicznie zmniejszenie wartości minimalnego stężenia kaspofunginy. Może to oznaczać, że zastosowanie induktorów enzymów u dzieci i młodzieży będzie wiązać się ze zmniejszeniem stężeń kaspofunginy, podobnie jak u osób dorosłych.¹²

W przypadku stosowania kaspofunginy u dzieci i młodzieży (w wieku od 12 miesięcy do 17 lat) jednocześnie z induktorami klirensu leków, takimi jak ryfampicyna, efawirenz, newirapina, fenytoina, deksametazon czy karbamazepina, należy rozważyć podanie dawki kaspofunginy wynoszącej 70 mg/m² pc. na dobę (nie przekraczać rzeczywistej dawki dobowej wynoszącej 70 mg).¹³

Zakres badań interakcji

Wszystkie opisane powyżej badania interakcji z innymi produktami leczniczymi u pacjentów dorosłych przeprowadzono z zastosowaniem dawek kaspofunginy wynoszących 50 lub 70 mg na dobę. Interakcje większych dawek kaspofunginy z innymi produktami leczniczymi nie zostały formalnie zbadane.¹⁴

Interakcje kaspofunginy z alkoholem

Nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji kaspofunginy z alkoholem etylowym. W dostępnej dokumentacji medycznej dotyczącej kaspofunginy nie ma konkretnych danych na temat interakcji tej substancji czynnej z alkoholem.

Należy jednak zauważyć, że etanol metabolizowany jest głównie przez enzymy wątrobowe z udziałem cytochromu P450, szczególnie izoenzymu CYP2E1. Biorąc pod uwagę, że kaspofungina nie jest inhibitorem żadnego z enzymów cytochromu P450, bezpośrednie interakcje farmakokinetyczne na poziomie metabolizmu wątrobowego są mało prawdopodobne.

Niemniej jednak, pacjenci przyjmujący kaspofunginę często są w stanie osłabienia organizmu z powodu infekcji grzybiczych, co może nasilać potencjalne efekty depresyjne alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy. Ponadto, zarówno alkohol, jak i kaspofungina mogą w pewnym stopniu obciążać wątrobę, co teoretycznie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony tego narządu, zwłaszcza u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby.

Z ostrożności, podobnie jak w przypadku wielu innych leków przeciwgrzybiczych, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii kaspofunginą, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby lub przyjmujących jednocześnie inne leki hepatotoksyczne.

Tabela interakcji kaspofunginy z innymi lekami

¹⁵