newirapina
Newirapina to lek przeciwretrowirusowy należący do grupy nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (NNRTI). Jest stosowany głównie w leczeniu zakażeń wirusem HIV-1, zazwyczaj jako składnik terapii wielolekowej.
Mechanizm działania newirapiny polega na bezpośrednim wiązaniu się z odwrotną transkryptazą HIV-1 i blokowaniu aktywności polimerazy RNA- i DNA-zależnej, co uniemożliwia replikację wirusa. Lek ten charakteryzuje się dobrą penetracją do ośrodkowego układu nerwowego oraz przechodzeniem przez łożysko.
W praktyce klinicznej newirapina jest stosowana w schematach leczenia antyretrowirusowego, a także w profilaktyce zakażeń wertykalnych (z matki na dziecko). Wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii, które mogą objawiać się wysypką skórną, a w cięższych przypadkach zespołem Stevensa-Johnsona lub toksyczną nekrolizą naskórka.
Istotnym aspektem stosowania newirapiny jest także ryzyko hepatotoksyczności, dlatego zaleca się monitorowanie funkcji wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Ze względu na niską barierę genetyczną dla rozwoju oporności, lek ten jest obecnie rzadziej stosowany jako składnik pierwszego rzutu terapii antyretrowirusowej w krajach rozwiniętych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Aryfrenix 15 mg
Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o 50%. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC arypiprazolu o 73%, co wymaga podwojenia dawki. W przypadku odstawienia inhibitorów lub induktorów dawkę należy odpowiednio dostosować do pierwotnej. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Nie stwierdzono konieczności modyfikacji dawki przy jednoczesnym stosowaniu walproinianu, litu czy lamotryginy. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor alfa1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, SSRI, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Activelle 1 mg + 0,5 mg
Produkt leczniczy Activelle, zawierający 1 mg estradiolu półwodnego i 0,5 mg noretysteronu octanu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm estradiolu i noretysteronu jest przyspieszany przez leki indukujące enzymy wątrobowe cytochromu P450, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz oraz niektóre inhibitory enzymów wątrobowych wykazujące działanie indukujące (np. rytonawir, telaprewir, nelfinawir). Dziurawiec zwyczajny również indukuje metabolizm hormonów, co prowadzi do obniżenia ich stężenia w osoczu i zmniejszenia skuteczności terapii, a także zaburzeń krwawień menstruacyjnych. Ponadto, estrogeny zawarte w Activelle mogą obniżać stężenie lamotryginy poprzez indukcję glukuronidacji, co może pogorszyć kontrolę napadów padaczkowych. W przypadku leków przeciwwirusowych stosowanych w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 5-krotnej normy, co wymaga ostrożności i monitorowania funkcji wątroby.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, estradiol półwodny, estrogen, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, noretysteronu octan, ombitaswir parytaprewir rytonawir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, transaminaza wątrobowa, walerianian estradiolu, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,75 mg
Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (PgP). Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na ewerolimus (AUC do 15,3-krotnie, Cmax do 4,1-krotnie), co stanowi wysokie ryzyko interakcji i zazwyczaj przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, imatynib, werapamil) powodują umiarkowane zwiększenie AUC (2,5-4,4-krotnie) i Cmax (1,8-2,5-krotnie), wymagając monitorowania stężeń ewerolimusu i dostosowania dawki. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają ekspozycję na lek (AUC do 63%, Cmax do 58%), co również wymaga kontroli stężeń i ostrożności klinicznej. Należy unikać preparatów zawierających ziele dziurawca oraz spożywania soku grejpfrutowego ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych.
alkaloid sporyszu, amprenawir, astemizol, atazanawir, chinidyna, cyklosporyna, cyzapryd, darunawir, diltiazem, dronedaron, działanie immunosupresyjne, efawirenz, erytromycyna, ewerolimus, farmakokinetyka ewerolimusu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, glikoproteina p, imatynib, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, metabolizm wątrobowy, nefazodon, nelfinawir, newirapina, nikardypina, oktreotyd, pimozyd, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna, terfenadyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Metoksyfluran – Interakcje
Metoksyfluran, zawarty w produkcie leczniczym Penthrox, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy cytochromu P450: CYP 2E1, CYP 2B6 oraz częściowo CYP 2A6. Induktory tych enzymów, takie jak alkohol, izoniazyd, fenobarbital, ryfampicyna, karbamazepina, efawirenz i newirapina, mogą przyspieszać metabolizm metoksyfluranu, co potencjalnie zwiększa ryzyko nefrotoksyczności związanej z metabolitami. Wysokie dawki metoksyfluranu (40-60 ml) stosowane anestezjologicznie potwierdziły to ryzyko, jednak brak jest danych dotyczących wpływu indukcji enzymów na bezpieczeństwo stosowania w dawkach przeciwbólowych. Należy unikać jednoczesnego stosowania metoksyfluranu z lekami nefrotoksycznymi, takimi jak środki kontrastowe, tetracykliny, gentamycyna, kolistyna, polimyksyna B i amfoterycyna B, ze względu na addytywne działanie toksyczne na nerki. Szczególną uwagę zwraca się na unikanie stosowania sewofluranu po metoksyfluranie, gdyż oba leki zwiększają stężenie jonów fluorkowych w osoczu, nasilając nefrotoksyczność.
amfoterycyna B, barbiturany, CYP 2A6, CYP 2B6, CYP 2E1, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja układu sercowo-naczyniowego, działanie nefrotoksyczne, efawirenz, fenobarbital, gentamycyna, induktor enzymu wątrobowego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja metaboliczna, izoniazyd, karbamazepina, kolistyna, lek nefrotoksyczny, metoksyfluran, newirapina, opioid, polimyksyna B, ryfampicyna, sewofluran, środek kontrastowy, terapia opioidowa, tetracyklina, toksyczne uszkodzenie nerek, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie koordynacji psychomotorycznej - Leksykon leków
Interakcje leku – Klimedix 2 mg + 1 mg
Produkt leczniczy Klimedix, zawierający drospirenon (3 mg/dobę) i estradiol (1,5 mg/dobę), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, efawirenz) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, mogą znacząco obniżać stężenia estrogenów i progestagenów, prowadząc do osłabienia ich działania terapeutycznego i zaburzeń profilu krwawień. Z kolei silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, flukonazol, makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenia hormonów, co w badaniu z ketokonazolem skutkowało 2,3-krotnym wzrostem AUC drospirenonu i 1,39-krotnym wzrostem AUC estronu, potencjalnie nasilając działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki stosowane w terapii HIV/HCV, które mogą zmieniać stężenia hormonów w sposób klinicznie istotny, wymagając indywidualnej oceny interakcji.
antagonista mineralokortykosteroidów, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, diltiazem, drospirenon, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym metabolizujący lek, erytromycyna, estradiol, felbamat, fenytoina, flukonazol, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, hormon płciowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie z macicy, krzepnięcie i fibrynoliza, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwzakaźny, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, steroid płciowy, topiramat, werapamil, worykonazol, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Naraya Plus 0,02 mg + 3 mg
Preparat Naraya Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dasabuwir ± rybawiryna), które zwiększają ryzyko wzrostu aktywności AlAT, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną na czas terapii oraz 2 tygodnie po jej zakończeniu. Induktory enzymów mikrosomalnych (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej; w trakcie i przez 28 dni po terapii induktorami zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji, a w przypadku długotrwałego leczenia – wybór metody niehormonalnej. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, antagonista aldosteronu, barbituran, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne wątroby, eplerenon, etorykoksyb, etynyloestradiol i drospirenon, felbamat, fenytoina, gryzeofulwina, hiperkaliemia, hormony płciowe, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, metabolizm wątrobowy, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, progestagen, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, spironolakton, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, triamteren, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon substancji czynnych
Bozentan – Interakcje
Bozentan jest induktorem enzymów cytochromu P450, głównie CYP2C9, CYP3A4 oraz CYP2C19, co prowadzi do zmniejszenia stężenia leków metabolizowanych przez te izoenzymy i potencjalnej utraty ich skuteczności terapeutycznej. Metabolizm bozentanu odbywa się głównie przez CYP2C9 i CYP3A4, a hamowanie tych enzymów, np. przez flukonazol, ketokonazol czy rytonawir, może znacząco zwiększyć stężenie bozentanu w osoczu (np. dwukrotnie przy ketokonazolu, nawet 30-krotnie przy cyklosporynie A). Jednoczesne stosowanie bozentanu z cyklosporyną A jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksyczności. Inhibitory CYP3A4 i CYP2C9, takie jak flukonazol, ketokonazol, worykonazol, rytonawir, wymagają ostrożności lub unikania kojarzenia z bozentanem. Induktory tych enzymów, np. ryfampicyna, mogą obniżyć stężenie bozentanu nawet o 58-90%, co osłabia jego działanie.
alkohol etylowy, aminotransferaza, białko transportujące, cholesterol, cyklosporyna A, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hipoglikemizujące, dziurawiec, epoprostenol, farmakokinetyka, flukonazol, glibenklamid, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja CYP2C19, induktor CYP, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor proteazy, INR, izoenzym CYP, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwzakrzepowy, newirapina, sole kwasów żółciowych, środek antykoncepcyjny, syldenafil, symwastatyna, tadalafil, β-hydroksykwas - Leksykon leków
Interakcje leku – Dessette mono 75 mcg
Podczas stosowania Dessette mono zawierającego 75 µg dezogestrelu, kluczowe jest uwzględnienie interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami, zwłaszcza induktorami enzymów mikrosomalnych (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej i ryzyka krwawień śródcyklicznych. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach, osiągając maksimum po kilku tygodniach, a utrzymuje się do 4 tygodni po zakończeniu terapii induktorem. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów zaleca się dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć alternatywne metody antykoncepcji. Równocześnie, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie progestagenów, w tym aktywnego metabolitu etonogestrelu, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
barbiturat, boceprewir, cyklosporyna, doustny produkt antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormon steroidowy, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymu mikrosomalnego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, leczenie HCV, metabolit dezogestrelu, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, progestagen, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir - Leksykon leków
Interakcje leku – Qlaira 3 mg (tabletka ciemnożółta); 2 mg + 2 mg (tabletka czerwona); 2 mg + 3 mg (tabletka jasnożółta); 1 mg (tabletka ciemnoczerwona)
Produkt leczniczy Qlaira, zawierający dienogest i estradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza CYP3A4. Indukcja enzymów przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna (zmniejszenie AUC dienogestu o 83% i estradiolu o 44%), rytonawir, newirapina czy preparaty ziołowe z dziurawcem może prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów zalecane jest stosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, zwiększają stężenia hormonów (AUC dienogestu wzrasta 2,9-krotnie i 1,6-krotnie, a estradiolu 1,6-krotnie i 1,3-krotnie odpowiednio), co może wymagać monitorowania działań niepożądanych.
AlAT, barbiturat, biodostępność substancji czynnej, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dienogest, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, erytromycyna, estradiol, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, indukcja enzymu, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy HIV, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm substancji czynnej, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir parytaprewir rytonawir, ryfampicyna, rytonawir, topiramat - Leksykon leków
Interakcje leku – Divigel 0,1% 0,5 mg
Divigel 0,1%, zawierający estradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów cytochromu P450. Podanie przezskórne ogranicza efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co zmniejsza wpływ induktorów enzymatycznych w porównaniu do doustnych estrogenów. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) oraz leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), mogą nasilać metabolizm estradiolu, potencjalnie obniżając skuteczność terapii. Inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) wykazują paradoksalne działanie indukujące metabolizm estradiolu, co wymaga monitorowania stężenia hormonu i dostosowania dawki. Preparaty ziołowe, zwłaszcza ziele dziurawca zwyczajnego, również indukują metabolizm estrogenów, co może skutkować zmianami w profilu krwawień macicznych. Ponadto, estrogeny mogą indukować glukuronidację lamotryginy, co obniża jej stężenie i może pogorszyć kontrolę napadów u pacjentek stosujących jednocześnie HTZ i lamotryginę.
AlAT, aminotransferaza, cytochrom P450, dazabuwir, duszność, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, estradiol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny lek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, induktor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie maciczne, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwinfekcyjny, napad drgawkowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir parytaprewir rytonawir, podanie przezskórne, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, zakażenie HCV - Leksykon leków
Interakcje leku – Orlifique 0,1 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy Orlifique, zawierający 0,10 mg lewonorgestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na jego skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji i ryzyka krwawień śródcyklicznych. Indukcja enzymów pojawia się już po kilku dniach terapii, osiągając maksimum po kilku tygodniach i utrzymując się do 4 tygodni po zakończeniu leczenia. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących zaleca się dodatkową metodę antykoncepcji przez cały czas terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym stosowaniu wskazane jest stosowanie niehormonalnych metod antykoncepcji lub pomijanie tabletek placebo w celu zachowania ciągłości działania.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanałów wapniowych, bozentan, cyklosporyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt indukcyjny, erytromycyna, felbamat, fenytoina, flukonazol, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormon płciowy, indukcja enzymów, indukcja enzymów mikrosomalnych, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymów, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klirens hormonu płciowego, lamotrygina, lek indukujący enzymy mikrosomalne, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, profil lipidowy, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, steroid antykoncepcyjny, topiramat, werapamil, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia i fibrynolizy - Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Sandoz 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna produktu Aripiprazole Sandoz, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o ponad 100%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cₘₐₓ o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, dziurawiec) obniżają AUC o 73% i Cₘₐₓ o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. W przypadku słabych inhibitorów CYP3A4 (np. diltiazem) i CYP2D6 (np. escytalopram) zmiany stężenia są niewielkie i zazwyczaj nie wymagają korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Palenie tytoniu nie wpływa na metabolizm arypiprazolu, gdyż jest on metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, a nie CYP1A.
antagonista receptora H2, Aripiprazole Sandoz, arypiprazol, chinidyna, choroba wątroby, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie depresyjne na OUN, działanie hipotensyjne, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, leki działające na OUN, lit, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie oddychania, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Divigel 0,1% 1 mg
Estradiol zawarty w preparacie Divigel 0,1% podawany przezskórnie wykazuje interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450, co może prowadzić do nasilonego metabolizmu estrogenów i zmniejszenia ich stężenia w osoczu. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), lekami przeciwinfekcyjnymi (ryfampicyna, ryfabutyna) oraz lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV (newirapina, efawirenz) i HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub bez, glekaprewir/pibrentaswir). W przypadku inhibitorów proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) obserwuje się złożone efekty, mimo ich działania inhibicyjnego, dominujące jest indukowanie metabolizmu hormonów steroidowych. Z klinicznego punktu widzenia może to skutkować koniecznością monitorowania skuteczności terapii oraz dostosowania dawki estradiolu. Dodatkowo, preparaty ziołowe, takie jak dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), mogą indukować metabolizm estrogenów, co również wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania.
cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, enzym wątrobowy, estrogenowa terapia zastępcza, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, funkcja wątroby, glekaprewir/pibrentaswir, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymatyczna, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, krwawienie maciczne, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nowotwór hormonozależny, ombitaswir parytaprewir rytonawir, podanie przezskórne, podwyższone aminotransferazy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, terapia estrogenowa, terapia HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – Paclitaxel-Ebewe 6 mg/ml
Paklitaksel jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP2C8 i CYP3A4 cytochromu P450, co stanowi podstawę licznych interakcji lekowych. W terapii raka jajnika zaleca się podawanie paklitakselu przed cisplatyną, aby uniknąć zmniejszenia klirensu paklitakselu o około 20% oraz nasilonego zahamowania czynności szpiku i zwiększonego ryzyka niewydolności nerek. W leczeniu raka piersi z przerzutami paklitaksel powinien być podawany 24 godziny po doksorubicynie, aby zapobiec zmniejszeniu eliminacji doksorubicyny i jej metabolitów. Inhibitory CYP2C8 i CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, fluoksetyna) zwiększają ekspozycję na paklitaksel i jego toksyczność, natomiast induktory tych enzymów (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają skuteczność leku. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie paklitakselu z inhibitorami proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), które znacząco zmniejszają klirens paklitakselu.
cisplatyna, cymetydyna, cytochrom P450, doksorubicyna, efawirenz, erytromycyna, etanol bezwodny, fenytoina, fluoksetyna, gemfibrozyl, indynawir, inhibitor proteazy, izoenzymy CYP, karbamazepina, ketokonazol, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczny, mięsak Kaposiego, nelfinawir, newirapina, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, paklitaksel, rak jajnika, rak piersi z przerzutami, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, szpik kostny, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Medroksyprogesteron – Interakcje
Medroksyprogesteron jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Induktory enzymów cytochromu P450, takie jak leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) oraz leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), mogą nasilać metabolizm medroksyprogesteronu, prowadząc do obniżenia jego stężenia w osoczu i zmniejszenia skuteczności terapeutycznej, a także do zmiany profilu krwawień macicznych. Szczególnie istotna jest interakcja z aminoglutetymidem, który znacząco obniża stężenie medroksyprogesteronu octanu, co może skutkować istotnym spadkiem efektywności leczenia. Inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) wykazują paradoksalne działanie indukujące metabolizm hormonów steroidowych, a nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy oraz kombinacje z inhibitorami HCV mogą powodować zmienne zmiany stężenia medroksyprogesteronu w osoczu, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
aminoglutetymid, cytochrom P450 3A4, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, hormon steroidowy, hydroksylacja, Hypericum perforatum, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie maciczne, leczenie hormonalne, medroksyprogesteron, metabolizm wątrobowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, octan medroksyprogesteronu, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir - Leksykon leków
Interakcje leku – Ipozumax 100 mg
Itrakonazol, substancja czynna leku Ipozumax, jest metabolizowany głównie przez cytochrom CYP3A4 i jednocześnie silnie go hamuje, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowego (leki zobojętniające, antagoniści receptora H2, inhibitory pompy protonowej) obniżają wchłanianie itrakonazolu, co może skutkować obniżeniem jego skuteczności terapeutycznej. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, efawirenz, newirapina, dziurawiec) znacząco zmniejszają stężenie itrakonazolu i jego metabolitu hydroksyitrakonazolu, co może prowadzić do utraty efektu przeciwgrzybiczego. Z kolei silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, erytromycyna, rytonawir) zwiększają stężenie itrakonazolu, nasilając zarówno jego działanie terapeutyczne, jak i działania niepożądane. Zaleca się monitorowanie stężenia leku i ewentualną modyfikację dawki w przypadku jednoczesnego stosowania tych leków.
alkohol etylowy, antagonista receptora H2, biodostępność, cyprofloksacyna, cytochrom CYP3A4, darunawir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hydroksyitrakonazol, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoniazyd, kapsułka, karbamazepina, klarytromycyna, kwasowość soku żołądkowego, lek zobojętniający, meloksykam, newirapina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, senność, tachyarytmia komorowa, telaprewir, torsade de pointes, zaburzenie koordynacji ruchowej, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Penthrox 99,9 %
Metoksyfluran, substancja czynna Penthrox, jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450: CYP 2E1, CYP 2B6 oraz w mniejszym stopniu CYP 2A6. Induktory tych enzymów, takie jak alkohol, izoniazyd, fenobarbital, ryfampicyna, karbamazepina, efawirenz i newirapina, przyspieszają metabolizm metoksyfluranu, co zwiększa ryzyko jego nefrotoksyczności. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie metoksyfluranu z lekami nefrotoksycznymi (tetracyklina, gentamycyna, kolistyna, polimyksyna B, amfoterycyna B) oraz jodowymi środkami kontrastowymi, ze względu na addytywne działanie toksyczne na nerki. Ponadto, stosowanie sewofluranu po metoksyfluranie jest przeciwwskazane, gdyż sewofluran podnosi poziom jonów fluorkowych w osoczu, nasilając nefrotoksyczność metoksyfluranu.
alkohol, amfoterycyna B, antybiotyk nefrotoksyczny, barbiturat, benzodiazepina, beta-bloker, chlorpromazyna, CYP 2A6, CYP 2B6, CYP 2E1, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, depresja układu krążenia, difenhydramina, efawirenz, fenobarbital, fenotiazyna, gentamycyna, hydroksyzyna, induktor enzymu, induktor enzymu wątrobowego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoniazyd, jon fluorkowy, karbamazepina, ketamina, kolistyna, lek nefrotoksyczny, lek przeciwhistaminowy, lek sedatywny, lek zwiotczający mięśnie, lewomepromazyna, metoksyfluran, newirapina, opioid, pankuronium, polimyksyna B, promazyna, prometazyna, propofol, przepływ krwi w nerkach, rokuronium, ryfampicyna, sewofluran, środek kontrastowy, terapia opioidowa, tetracyklina, toksyczne uszkodzenie nerek, uszkodzenie nerek, wekuronium, zaleplon, znieczulenie ogólne, zolpidem - Leksykon leków
Interakcje leku – Lesine 3 mg + 0,03 mg
Lesine, zawierające drospirenon 3 mg i etynyloestradiol 0,03 mg, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, leki przeciwwirusowe HIV jak rytonawir, newirapina, efawirenz oraz preparaty z dziurawca zwyczajnego), które zwiększają metabolizm hormonów, obniżając skuteczność antykoncepcyjną i prowadząc do krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego stosowania takich leków zaleca się dodatkową metodę antykoncepcji przez cały czas terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego leczenia – zmianę na niehormonalną metodę antykoncepcji. Ponadto, u pacjentek stosujących Lesine i leki przeciwwirusowe w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) obserwowano znaczne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na czas leczenia oraz powrotu do Lesine dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aminotransferaza, antagonista aldosteronu, antykoncepcja progestagenowa, badanie in vitro, badanie in vivo, barbiturat, bosentan, cyklosporyna, drospirenon i etynyloestradiol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, HIV, Hypericum perforatum, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, mineralokortykosteroid, newirapina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, steroidowy środek antykoncepcyjny, substrat CYP1A2, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 800 mg
Darunawir wykazuje zróżnicowane interakcje farmakokinetyczne w zależności od zastosowanego wzmacniacza – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze metabolizowane są przez CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej podatny na indukcję CYP3A, co powoduje większe ryzyko subterapeutycznej ekspozycji. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny, karbamazepina) są przeciwwskazane w terapii z darunawirem wzmacnianym zarówno rytonawirem, jak i kobicystatem. Silne inhibitory CYP3A4 (np. indynawir, klotrymazol) mogą znacząco zwiększać stężenia darunawiru, co wymaga ostrożności lub unikania jednoczesnego stosowania. Rytonawir i darunawir są również inhibitorami CYP2D6 oraz transporterów P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, metoprololu, digoksyny czy statyn, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Wzmocnienie farmakokinetyczne darunawiru przez rytonawir jest wyraźne – około 14-krotne zwiększenie ekspozycji przy dawce 600 mg darunawiru i 100 mg rytonawiru podawanych dwa razy na dobę.
aktywny metabolit, alfuzosyna, amiodaron, azolowy lek przeciwgrzybiczy, białko transportowe, bozentan, CYP2C8, darunawir, digoksyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, ekspozycja subterapeutyczna, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor izoenzymu, INR, izoenzym CYP3A, karbamazepina, klotrymazol, kobicystat, kwetiapina, lek przeciwretrowirusowy, lowastatyna, metadon, metoprolol, newirapina, OATP1B1, OATP1B3, oporność na leki, paklitaksel, propafenon, repaglinid, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, statyny, symwastatyna, toksyczność wątrobowa, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Limetic 75 mcg
Stosowanie Limetic (dezogestrel 75 µg) wiąże się z ryzykiem interakcji farmakokinetycznych, głównie poprzez indukcję enzymów mikrosomalnych wątrobowych, co może prowadzić do zwiększonego klirensu progestagenów i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy CYP450, takie jak karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, a także preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny. Indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć zmianę metody antykoncepcji na niewrażliwą na indukcję enzymatyczną.
barbituran, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolit dezogestrelu, metabolizm wątrobowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, preparat ziołowy, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, telaprewir, topiramat, zakażenie HIV/HCV - Leksykon leków
Interakcje leku – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkty lecznicze Systen Sequi, zawierające estradiol (Systen 50) oraz estradiol z octanem noretysteronu (Systen Conti), podlegają istotnym interakcjom farmakokinetycznym, głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450. Kluczowymi induktorami są leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, hydantoina, karbamazepina), przeciwgruźlicze (ryfampicyna, ryfabutyna), przeciwwirusowe (newirapina, efawirenz, rytonawir, telaprewir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Indukcja enzymów prowadzi do obniżenia stężenia hormonów, co może skutkować osłabieniem efektu terapeutycznego, nieplanowanymi krwawieniami oraz ograniczeniem ochronnego działania estrogenów na endometrium. W przypadku lamotryginy obserwuje się indukcję glukuronidacji, co zmniejsza jej stężenie i może pogorszyć kontrolę napadów padaczkowych. Ponadto, terapia estrogenowa może wpływać na wyniki testu tolerancji glukozy oraz badań czynności tarczycy, co wymaga uwagi przy interpretacji wyników laboratoryjnych.
badanie czynnościowe tarczycy, barbiturat, bozentan, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, glukuronidacja lamotryginy, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, hydantoina, Hypericum perforatum, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor izoenzymu cytochromu P450, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, octan noretysteronu, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, Systen 50, Systen Conti, Systen Sequi, telaprewir, test tolerancji glukozy, zakrzepica żylna - Leksykon leków
Interakcje leku – Asduter 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Asduter, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz działaniem na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i receptor α1-adrenergiczny. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o połowę. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o około 50%. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68% i 73%, a dehydroarypiprazolu o 69% i 71%, co wymaga podwojenia dawki leku. Po odstawieniu inhibitorów lub induktorów dawkę należy odpowiednio dostosować do pierwotnej wartości.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, efawirenz, enzymy CYP2D6 i CYP3A4, escytalopram, famotydyna, farmakoterapia, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, odstęp QT, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, warfaryna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Levosert Easy 52 mg (20 mcg/24h)
System terapeutyczny domaciczny Levosert Easy zawiera 52 mg lewonorgestrelu, uwalnianego początkowo z szybkością około 20 µg/24 h, zmniejszającą się do około 6,5 µg/dzień po 8 latach stosowania. Mimo miejscowego działania w obrębie macicy, metabolizm lewonorgestrelu może ulegać modulacji przez leki indukujące lub hamujące enzymy układu cytochromu P450. Induktory enzymatyczne, takie jak leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (gryzeofulwina, ryfampicyna, ryfabutyna) oraz przeciwwirusowe (newirapina, efawirenz), mogą przyspieszać metabolizm lewonorgestrelu, potencjalnie obniżając jego stężenie w surowicy. Jednak ze względu na lokalny mechanizm działania, nie wpływa to istotnie na skuteczność antykoncepcyjną systemu. Analogicznie, inhibitory enzymatyczne, takie jak leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, ketokonazol), mogą zwiększać stężenie lewonorgestrelu, nie wpływając jednak znacząco na profil bezpieczeństwa terapii.
antykoncepcja, antykoncepcja hormonalna, cytochrom P450, działanie miejscowe, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, gryzeofulwina, hormon progestagenowy, induktor enzymu metabolizującego, inhibitor enzymu metabolizującego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, lewonorgestrel, newirapina, objaw niepożądany, profil bezpieczeństwa, ryfabutyna, ryfampicyna, system terapeutyczny domaciczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Femoston mini 0,5 mg + 2,5 mg
Femoston mini, zawierający 0,5 mg estradiolu i 2,5 mg dydrogesteronu, może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, co wpływa na skuteczność hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Szczególnie ważne są leki indukujące enzymy cytochromu P450, takie jak fenobarbital, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), które przyspieszają metabolizm estrogenów i progestagenów, prowadząc do obniżenia ich stężenia w osoczu i osłabienia efektu terapeutycznego. Dodatkowo, preparaty ziołowe, np. ziele dziurawca zwyczajnego, mogą nasilać ten efekt. Estradiol może także obniżać stężenie lamotryginy poprzez indukcję jej glukuronidacji, co wymaga monitorowania stężenia leku i kontroli napadów u pacjentek z padaczką. W terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) istnieje umiarkowane ryzyko wzrostu aktywności AlAT, co wymaga ostrożności i monitorowania parametrów wątrobowych.
AlAT, dazabuwir, dydrogesteron, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, estradiol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir, glukuronidacja, HCV, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm estrogenów, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, terapia skojarzona, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Fresenius Kabi 70 mg
Kaspofungina charakteryzuje się specyficznym profilem interakcji lekowych, nie będąc inhibitorem ani substratem enzymów cytochromu P450 (CYP) ani glikoproteiny P. Jednakże, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A (dawki 3-4 mg/kg mc.) zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do ≤ 3× górnej granicy normy). W przypadku takrolimusu obserwuje się zmniejszenie minimalnego stężenia leku o 26%, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak ryfampicyna, efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina i karbamazepina, powodują zmniejszenie ekspozycji na kaspofunginę, co klinicznie uzasadnia zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg u dorosłych po dawce nasycającej 70 mg. U dzieci i młodzieży (1-17 lat) stosujących induktory enzymów zaleca się dawkę 70 mg/m² pc., nie przekraczając 70 mg/dobę.
AlAT i AspAT, amfoterycyna B, cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, działanie hepatotoksyczne, efawirenz, fenytoina, glikoproteina p, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymu metabolizującego, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, mykofenolan, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, spożywanie alkoholu, takrolimus, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon substancji czynnych
Lopinawir – Dawkowanie i sposób podawania
Lopinawir w połączeniu z rytonawirem stanowi kluczowy element terapii zakażeń HIV, z zalecaną dawką u dorosłych i młodzieży wynoszącą 400 mg + 100 mg (2 tabletki 200 mg + 50 mg) podawane dwa razy na dobę, z możliwością przyjmowania z posiłkiem lub bez. Alternatywny schemat dawkowania raz na dobę (800 mg + 200 mg) jest dopuszczalny wyłącznie u dorosłych pacjentów z mniej niż 3 mutacjami opornymi na inhibitory proteazy (PI), jednak wiąże się z wyższym ryzykiem utraty kontroli nad replikacją wirusa i zwiększoną częstością biegunek. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do masy ciała i powierzchni ciała, z dawkami od 200 mg + 50 mg do 500 mg + 125 mg podawanymi dwa razy na dobę, przy czym nie zaleca się stosowania schematu raz na dobę. Dla dzieci o masie ciała <40 kg lub powierzchni ciała 0,5–1,4 m² stosuje się odpowiednie formy farmaceutyczne, a powierzchnię ciała oblicza się wzorem: pc. (m²) = √ [wzrost (cm) × masa ciała (kg) / 3600].
adherencja pacjenta, biegunka, dializa otrzewnowa, dysfagia, działanie niepożądane, efawirenz, hemodializa, inhibitor proteazy, klirens nerkowy, leczenie skojarzone, lopinawir z rytonawirem, newirapina, powierzchnia ciała, roztwór doustny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie replikacji wirusa, zakażenie HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg
Złożone środki antykoncepcyjne zawierające 0,03 mg etynyloestradiolu i 0,15 mg lewonorgestrelu, takie jak Rigevidon, wykazują liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do zmniejszenia stężenia hormonów w osoczu i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z zielem dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) oraz lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii WZW C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które zwiększają ryzyko hepatotoksyczności i wymagają przejścia na alternatywną metodę antykoncepcji na czas terapii oraz przez 2 tygodnie po jej zakończeniu. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna, efawirenz, a także inhibitory proteazy wzmocnione rytonawirem, mogą znacząco obniżać skuteczność antykoncepcyjną poprzez przyspieszony metabolizm hormonów, co wymaga stosowania alternatywnych lub mechanicznych metod antykoncepcji.
aminotransferazy, amprenawir, aprepitant, atazanawir, boceprevir, bosentan, dabrafenib, darunawir, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzalutamid, eslikarbazepina, etorykoksyb, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fibrynoliza, fosamprenawir, fosfenytoina, frakcje lipidów, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hepatotoksyczność, induktor enzymu, indynawir, inhibitor proteazy, intoksykacja alkoholowa, karbamazepina, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lewonorgestrel, lopinawir, metabolizm hormonów steroidowych, modafinil, newirapina, nieprawidłowe krwawienie, ombitaswir, parametry tarczycowe, perampanel, prymidon, Rigevidon, rufinamid, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sofosbuwir, topiramat, typranawir, wemurafenib, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźniki krzepnięcia, złożony środek antykoncepcyjny - Leksykon substancji czynnych
Norgestymat – Interakcje
Norgestymat, stosowany w dawce 250 µg w połączeniu z 35 µg etynyloestradiolu (preparat Elin), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej oraz wystąpienia krwawień śródcyklicznych. Kluczowym mechanizmem jest indukcja enzymów mikrosomalnych przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, czy preparaty zawierające dziurawiec zwyczajny, co zwiększa klirens hormonów płciowych. Indukcja enzymatyczna pojawia się po kilku dniach i utrzymuje do 4 tygodni po odstawieniu leku indukującego. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe wskazana jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciw HIV/HCV (np. rytonawir, newirapina, efawirenz), które mogą zmieniać stężenia hormonów i wymuszają stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji.
aminotransferaza, barbiturat, bozentan, cyklosporyna, dazabuwir, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, frakcja lipidowa, funkcja tarczycy, glekaprewir, glikokortykosteroid, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronidacja, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów mikrosomalnych, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, lamotrygina, lek bronchodylatacyjny, lek immunosupresyjny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, norgestymat, okskarbazepina, ombitaswir, parametry krzepnięcia, parametry wątrobowe, parytaprewir, pibrentaswir, prednizolon, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, teofilina, topiramat, węgiel aktywny, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir - Leksykon substancji czynnych
Rytonawir – Interakcje
Rytonawir jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450, co powoduje istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne z wieloma lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Jako lek przeciwretrowirusowy oraz farmakokinetyczny wzmacniacz innych inhibitorów proteazy (np. lopinawiru), rytonawir zwiększa stężenia w osoczu leków takich jak amprenawir (AUC ↑64%, Cmin 5-krotnie), marawirok (AUC ↑295%, Cmax ↑97%) czy rylpiwiryna (AUC ↑52%, Cmin ↑74%, Cmax ↑29%), co wymaga odpowiedniego dostosowania dawek, zwłaszcza w przypadku marawiroku, którego dawkę należy zmniejszyć do 150 mg 2x/dobę. Rytonawir indukuje również własny metabolizm oraz enzymy CYP2C9 i CYP2C19, co może obniżać stężenia leków takich jak abakawir, zydowudyna czy lamotrygina (AUC ↓50%, Cmax ↓46%, Cmin ↓56%), wymagając monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania. Ponadto, rytonawir hamuje glikoproteinę P, co wpływa na zwiększenie stężeń digoksyny i rywaroksabanu (AUC ↑153%, Cmax ↑55%), przy czym stosowanie rywaroksabanu z rytonawirem jest przeciwwskazane. Współistniejące stosowanie rytonawiru z lekami indukującymi CYP3A (np. efawirenz, newirapina) powoduje obniżenie stężeń lopinawiru (AUC ↓20-27%, Cmin ↓42-51%), co wymaga zwiększenia dawki.
abakawir, abemacyklib, amiodaron, amprenawir, antagonista CCR5, atorwastatyna, awanafil, biotransformacja, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, dronedaron, efawirenz, elbaswir, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flutykazon, glekaprewir, glikoproteina p, glukuronidacja, grazoprewir, hepatotoksyczność, ibrutynib, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwetiapina, lamotrygina, lopinawir, lowastatyna, lurazydon, midazolam, newirapina, NNRTI, pibrentaswir, pimozyd, rylpiwiryna, rytonawir, rywaroksaban, syldenafil, symwastatyna, tenofowir, wardenafil, warfaryna, wenetoklaks, zydowudyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Viatris 50 mg
Kaspofungina, składnik preparatu Caspofungin Mylan, charakteryzuje się minimalnym wpływem na enzymy układu cytochromu P450 (CYP), nie jest substratem glikoproteiny P i wykazuje słabe powinowactwo do CYP, co ogranicza potencjał interakcji farmakokinetycznych. Jednakże kliniczne badania wykazały istotne interakcje z niektórymi lekami immunosupresyjnymi i induktorami enzymów. Cyklosporyna A zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) do trzykrotności normy, zalecając monitorowanie funkcji wątroby. Takrolimus wykazuje zmniejszenie minimalnego stężenia o 26%, co wymaga standardowego monitorowania i dostosowania dawki. Nie stwierdzono istotnych interakcji z mykofenolanem mofetylu, itrakonazolem, amfoterycyną B oraz nelfinawirem, co nie wymaga korekty dawkowania.
amfoterycyna B, AUC, cyklosporyna A, cytochrom P450, dawka nasycająca, deksametazon, efawirenz, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka populacyjna, fenytoina, funkcja wątroby, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor enzymu, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, kaspofungina, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, parametry farmakokinetyczne, ryfampicyna, takrolimus, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Mywy 3 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy MYWY, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcji oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, bosentan, preparaty ziołowe jak dziurawiec zwyczajny), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do ryzyka krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W przypadku krótkotrwałego stosowania takich leków zaleca się dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest stosowanie alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji. Inhibitory proteazy HIV oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą zmieniać stężenia estrogenów i progestagenów, co wymaga indywidualnej oceny i ewentualnego stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej.
aktywność reninowa osocza, aminotransferaza alaninowa, antagonista aldosteronu, antagonista mineralokortykosteroidów, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, drospirenon i etynyloestradiol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, etorykoksyb, felbamat, fenytoina, glekaprewir z pibrentaswirem, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdrgawkowy, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir z welpataswirem, steroidowy produkt antykoncepcyjny, teofilina, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Interakcje leku – Azalia 75 mcg
Produkt leczniczy Azalia zawierający dezogestrel (75 mikrogramów) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne wątrobowe (głównie CYP3A4), co prowadzi do zwiększonego klirensu progestagenu i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach stosowania induktora, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni i utrzymując się do 4 tygodni po zakończeniu terapii. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy terapii długotrwałej rekomenduje się rozważenie zmiany metody antykoncepcji na taką, która nie jest podatna na indukcję enzymatyczną. Szczególnie wysokie ryzyko zmniejszenia skuteczności Azalii występuje przy stosowaniu leków przeciwdrgawkowych (np. karbamazepina, fenytoina), przeciwprątkowych (ryfampicyna, ryfabutyna), barbituranów oraz ziela dziurawca zwyczajnego.
antybiotyk, barbiturat, bloker kanału wapniowego, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny wątroby, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymu wątrobowego, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonu płciowego, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciw HCV, lek przeciw HIV, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwprątkowy, lek rozszerzający naczynia, metabolit dezogestrelu, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, topiramat - Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Zentiva 70 mg
Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Zentiva, nie wykazuje istotnej inhibicji enzymów cytochromu P450 ani nie jest substratem glikoproteiny P, co ogranicza potencjał interakcji farmakokinetycznych. Niemniej jednak, klinicznie istotne interakcje zaobserwowano z cyklosporyną A, która zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, powodując przejściowe podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do 3-krotności normy), co wymaga monitorowania funkcji wątroby. Kaspofungina obniża minimalne stężenia takrolimusu o 26%, co wymaga standardowego monitorowania i dostosowania dawki. Ryfampicyna wywołuje złożoną interakcję: początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, a przy długotrwałym stosowaniu zmniejsza stężenia minimalne o 30%, co uzasadnia rozważenie zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę u dorosłych. Induktory enzymów metabolizujących (efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina, karbamazepina) obniżają AUC kaspofunginy, co również wymaga zwiększenia dawki (u dorosłych do 70 mg/dobę, u dzieci i młodzieży do 70 mg/m²/dobę, max. 70 mg).
amfoterycyna B, aminotransferazy wątrobowe, cyklosporyna A, cytochrom P450, deksametazon, efawirenz, enzym wątrobowy, fenytoina, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor enzymów metabolizujących, itrakonazol, karbamazepina, lek przeciwgrzybiczny, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, takrolimus - Leksykon leków
Interakcje leku – Paclitaxel Kabi 6 mg/ml
Paklitaksel jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP2C8 i CYP3A4 cytochromu P450, co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami. W terapii raka jajnika zaleca się podawanie paklitakselu przed cisplatyną, aby uniknąć zmniejszenia klirensu paklitakselu o około 20% oraz zwiększonej mielosupresji i ryzyka niewydolności nerek. W leczeniu przerzutowego raka piersi paklitaksel powinien być podany 24 godziny po doksorubicynie, aby zapobiec zmniejszeniu wydalania doksorubicyny i jej metabolitów oraz ograniczyć ryzyko kardiotoksyczności. Inhibitory CYP2C8 i CYP3A4, takie jak ketokonazol, erytromycyna, fluoksetyna, gemfibrozyl, klopidogrel oraz inhibitory proteazy HIV (nelfinawir, rytonawir), mogą zwiększać stężenie paklitakselu i nasilać jego toksyczność, natomiast induktory tych enzymów (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, efawirenz, newirapina) obniżają jego stężenie, zmniejszając skuteczność terapii.
biotransformacja, cisplatyna, cymetydyna, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksorubicyna, efawirenz, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor enzymu, indynawir, inhibitor CYP, inhibitor proteazy HIV, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, kardiotoksyczność, ketokonazol, klirens paklitakselu, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczny, mielosupresja, mięsak Kaposiego, nelfinawir, newirapina, niewydolność nerek, nowotwór ginekologiczny, paklitaksel, przerzutowy rak piersi, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir - Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Fresenius Kabi 50 mg
Kaspofungina, będąca substratem o słabym powinowactwie do enzymów cytochromu P450 i niebędąca inhibitorem CYP, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z wybranymi lekami. Cyklosporyna A zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) do wartości nieprzekraczających trzykrotności górnej granicy normy, dlatego zaleca się monitorowanie funkcji wątroby podczas jednoczesnego stosowania. Kaspofungina obniża minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga regularnego monitorowania poziomów takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, jednak po 2 tygodniach stężenia minimalne kaspofunginy spadają o 30%, co uzasadnia zwiększenie dawki kaspofunginy dobowo do 70 mg u dorosłych. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina i karbamazepina, zmniejszają AUC kaspofunginy, co wymaga zwiększenia dawki dobowej do 70 mg u dorosłych oraz 70 mg/m² pc. u dzieci i młodzieży (maksymalnie 70 mg/dobę).
AlAT i AspAT, amfoterycyna B, AUC, cyklosporyna A, cytochrom P450, deksametazon, działanie hepatotoksyczne, efawirenz, enzym wątrobowy, farmakokinetyka, fenytoina, glikoproteina p, immunosupresja, induktor enzymu metabolizującego, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, mykofenolan, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, takrolimus, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Interakcje leku – AuroFena 400 mcg
Produkt leczniczy AuroFena, zawierający fentanyl w formie tabletek podpoliczkowych, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol, klarytromycyna) mogą znacząco zwiększać stężenie fentanylu w osoczu, co wiąże się z ryzykiem depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Umiarkowane inhibitory (np. diltiazem, erytromycyna, sok grejpfrutowy) również podwyższają stężenie fentanylu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) przyspieszają metabolizm fentanylu, obniżając jego skuteczność przeciwbólową. W przypadku stosowania AuroFena z inhibitorami CYP3A4 konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i ostrożne dostosowanie dawki.
alkohol etylowy, amprenawir, aprepitant, benzodiazepiny, buprenorfina, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, fenobarbital, fenotiazyny, fentanyl, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, gabapentyna, gabapentynoidy, hydroksymaślan sodu, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory MAO, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, leki antyhistaminowe, leki sedatywne, leki serotoninergiczne, metabolizm CYP3A4, miorelaksanty, nalbufina, nelfinawir, newirapina, niedociśnienie, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, pregabalina, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, silne inhibitory CYP3A4, SNRI, sok grejpfrutowy, środki nasenne, SSRI, tabletki podpoliczkowe fentanylu, troleandomycyna, umiarkowane inhibitory CYP3A4, werapamil, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Fem 7 50 mcg/24 h (1,5 mg)
System transdermalny Fem 7 zawiera 1,5 mg estradiolu półwodnego, uwalniając 50 µg estradiolu na dobę przez 7 dni, i omija efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, co zmniejsza wpływ induktorów enzymatycznych na metabolizm estrogenów w porównaniu do podawania doustnego. Niemniej jednak, leki indukujące enzymy cytochromu P-450, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, mogą nasilać metabolizm estradiolu, prowadząc do obniżenia jego stężenia i osłabienia działania terapeutycznego, a także zaburzeń profilu krwawień. Inhibitory proteazy, takie jak rytonawir i nelfinawir, mimo właściwości hamujących enzymy, wykazują efekt indukcji przy jednoczesnym stosowaniu z hormonami steroidowymi, co również może obniżać skuteczność terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z lamotryginą, gdzie estrogeny mogą indukować glukuronidację leku, obniżając jego stężenie i ryzyko kontroli napadów padaczkowych.
cytochrom P-450, dazabuwir, działanie niepożądane estrogenu, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor proteazy, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm estrogenów, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, podwyższone AlAT, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, system transdermalny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HCV