Interakcje leku
Qlaira 3 mg (tabletka ciemnożółta); 2 mg + 2 mg (tabletka czerwona); 2 mg + 3 mg (tabletka jasnożółta); 1 mg (tabletka ciemnoczerwona)
Produkt leczniczy Qlaira, zawierający dienogest i estradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza CYP3A4. Indukcja enzymów przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna (zmniejszenie AUC dienogestu o 83% i estradiolu o 44%), rytonawir, newirapina czy preparaty ziołowe z dziurawcem może prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów zalecane jest stosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, zwiększają stężenia hormonów (AUC dienogestu wzrasta 2,9-krotnie i 1,6-krotnie, a estradiolu 1,6-krotnie i 1,3-krotnie odpowiednio), co może wymagać monitorowania działań niepożądanych.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ innych produktów leczniczych na produkt leczniczy Qlaira
- Postępowanie w przypadku interakcji
- Produkty lecznicze zwiększające klirens doustnych środków antykoncepcyjnych
- Produkty lecznicze wpływające na klirens doustnych środków antykoncepcyjnych
- Substancje zmniejszające klirens doustnych środków antykoncepcyjnych
- Wpływ produktu leczniczego Qlaira na inne produkty lecznicze
- Interakcje z lekami przeciw HCV
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji produktu leczniczego Qlaira
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podczas stosowania produktu leczniczego Qlaira należy uwzględnić potencjalne interakcje z innymi jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi. Badania dotyczące interakcji przeprowadzono jedynie z udziałem osób dorosłych. Interakcje złożonych doustnych antykoncepcyjnych produktów leczniczych zostały opisane w literaturze lub odnotowane w badaniach klinicznych produktu leczniczego Qlaira.1
Wpływ innych produktów leczniczych na produkt leczniczy Qlaira
Interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne mogą prowadzić do zwiększenia klirensu hormonów płciowych, co w konsekwencji może skutkować krwawieniem śródcyklicznym i/lub utratą skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymów może być obserwowana już po kilku dniach leczenia, a maksymalny efekt indukcyjny występuje zwykle w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu leczenia efekt indukcji enzymów może się utrzymywać przez około 4 tygodnie.2
Postępowanie w przypadku interakcji
W przypadku krótkoterminowego leczenia produktami indukującymi enzymy, kobiety powinny stosować dodatkową metodę antykoncepcji (mechaniczną lub inną) oprócz złożonego doustnego antykoncepcyjnego produktu leczniczego. Dodatkowa metoda antykoncepcji powinna być stosowana przez cały okres terapii skojarzonej oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Jeśli leczenie trwa dłużej niż do końca opakowania złożonego doustnego antykoncepcyjnego produktu leczniczego, należy rozpocząć kolejne opakowanie bezpośrednio po poprzednim, bez przerwy na tabletki placebo.3
W przypadku długotrwałego leczenia produktami indukującymi enzymy wątrobowe, zaleca się stosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody zapobiegania ciąży.4
Produkty lecznicze zwiększające klirens doustnych środków antykoncepcyjnych
Produkty lecznicze, które zwiększają klirens złożonych doustnych antykoncepcyjnych produktów leczniczych poprzez indukcję enzymów, mogą zmniejszać ich skuteczność. Do tej grupy należą:
- Leki przeciwpadaczkowe: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, felbamat, okskarbamazepina, topiramat
- Leki przeciwprątkowe: ryfampicyna
- Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HIV: rytonawir, newirapina, efawirenz
- Inne: gryzeofulwina
- Preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
Wyniki badań klinicznych wykazały, że ryfampicyna, jako silny induktor cytochromu P450 (CYP) 3A4, powoduje znaczące zmniejszenie stężeń dienogestu i estradiolu w stanie stacjonarnym. Wartości AUC (0-24h) dienogestu i estradiolu były mniejsze odpowiednio o 83% i 44%.5
Produkty lecznicze wpływające na klirens doustnych środków antykoncepcyjnych
Równoczesne stosowanie złożonych doustnych antykoncepcyjnych produktów leczniczych z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, włącznie z połączeniami z inhibitorami HCV, może zwiększać lub zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.6
Zalecając równoczesne stosowanie produktów leczniczych przeciwko HIV/HCV, należy wziąć pod uwagę możliwe interakcje oraz odpowiednie zalecenia dotyczące stosowania. W przypadku wątpliwości, u kobiet podczas terapii inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy należy stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji.7
Substancje zmniejszające klirens doustnych środków antykoncepcyjnych
Dienogest, jeden ze składników produktu leczniczego Qlaira, jest substratem cytochromu P450 (CYP) 3A4. Kliniczne znaczenie potencjalnych interakcji z inhibitorami enzymów nie zostało jeszcze w pełni wyjaśnione, jednak jednoczesne stosowanie preparatu z silnymi inhibitorami CYP3A4 może zwiększać stężenie jednego lub obu hormonów (estrogenu lub progestagenu).8
Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie z ketokonazolem (silnym inhibitorem CYP3A4) prowadzi do 2,9 i 1,6-krotnego zwiększenia wartości AUC (0-24h) odpowiednio dienogestu i estradiolu w stanie stacjonarnym. Z kolei jednoczesne stosowanie z erytromycyną (umiarkowanym inhibitorem) zwiększa wartość AUC (0-24h) dienogestu i estradiolu w stanie stacjonarnym odpowiednio 1,6 i 1,3-krotnie.9
Wpływ produktu leczniczego Qlaira na inne produkty lecznicze
Doustne antykoncepcyjne produkty lecznicze mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Stężenia osoczowe jak i tkankowe mogą zarówno zwiększyć się (np. cyklosporyny), jak i ulec zmniejszeniu (np. lamotrygina). Jednoczesne podawanie 2 mg dienogestu + 0,03 mg etynyloestradiolu nie wpływa na farmakokinetykę nifedypiny. Badania in vitro wskazują, że hamowanie enzymów CYP przez produkt leczniczy Qlaira stosowany w dawce terapeutycznej jest mało prawdopodobne.10
Interakcje z lekami przeciw HCV
Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia HCV za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru z dazabuwirem lub bez dazabuwiru, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol (składnik produktu Qlaira), odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących inne estrogeny, należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania ze schematem leczenia skojarzonego za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru z dazabuwirem lub bez dazabuwiru, jak również ze schematem leczenia za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru.11
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Steroidowe antykoncepcyjne produkty lecznicze mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, takich jak:
- Parametry biochemiczne czynności wątroby
- Parametry czynności tarczycy
- Parametry czynności nadnerczy i nerek
- Stężenia osoczowe białek (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
- Stężenia frakcji lipidów lub lipoprotein
- Parametry metabolizmu węglowodanów
- Wskaźniki krzepnięcia oraz fibrynolizy
Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.12
Interakcje z alkoholem
Chociaż nie ma bezpośrednich badań dotyczących interakcji produktu leczniczego Qlaira z alkoholem, należy uwzględnić potencjalne ryzyko. Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy hormonów steroidowych, co może teoretycznie prowadzić do zmian w biodostępności składników hormonalnych produktu Qlaira.
Spożywanie alkoholu podczas stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych może potencjalnie:
- Zwiększyć obciążenie metaboliczne wątroby, co może wpłynąć na metabolizm hormonów zawartych w preparacie
- Nasilić działania niepożądane ze strony układu pokarmowego
- Zwiększyć ryzyko wymiotów i biegunki, co może obniżyć skuteczność antykoncepcyjną w przypadku zaburzenia wchłaniania substancji czynnych
Ze względów bezpieczeństwa, zaleca się umiarkowanie w spożywaniu alkoholu podczas stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej.
Tabela interakcji produktu leczniczego Qlaira
| Grupa produktów leczniczych | Przykłady substancji czynnych | Rodzaj interakcji | Poziom ważności interakcji | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Leki przeciwpadaczkowe | Barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, felbamat, okskarbamazepina, topiramat | Indukcja enzymów – zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Stosować dodatkową metodę antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po zakończeniu leczenia |
| Leki przeciwprątkowe | Ryfampicyna | Silna indukcja enzymów – zmniejszenie AUC dienogestu o 83% i estradiolu o 44% | Bardzo wysoki | Zalecana alternatywna metoda antykoncepcji |
| Leki przeciwwirusowe | Rytonawir, newirapina, efawirenz | Indukcja enzymów – zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Stosować dodatkową metodę antykoncepcji |
| Inhibitory proteazy HIV i inhibitory odwrotnej transkryptazy | Różne preparaty | Zmiana stężenia estrogenów lub progestagenów (zwiększenie lub zmniejszenie) | Średni do wysokiego | Stosować dodatkową metodę antykoncepcji w razie wątpliwości |
| Leki przeciwgrzybicze | Ketokonazol | Inhibicja CYP3A4 – zwiększenie AUC dienogestu 2,9-krotnie i estradiolu 1,6-krotnie | Średni | Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych |
| Antybiotyki makrolidowe | Erytromycyna | Umiarkowana inhibicja – zwiększenie AUC dienogestu 1,6-krotnie i estradiolu 1,3-krotnie | Niski do średniego | Zwykle nie wymaga dodatkowych środków ostrożności |
| Preparaty ziołowe | Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) | Indukcja enzymów – zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania lub stosować dodatkową metodę antykoncepcji |
| Leki przeciw HCV | Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub bez, glekaprewir/pibrentaswir | Potencjalne zwiększenie aktywności AlAT | Średni | Zachować ostrożność |
| Leki immunosupresyjne | Cyklosporyna | Potencjalne zwiększenie stężenia cyklosporyny | Niski do średniego | Monitorowanie stężenia cyklosporyny |
| Leki przeciwpadaczkowe | Lamotrygina | Potencjalne zmniejszenie stężenia lamotryginy | Średni | Może być wymagane dostosowanie dawki lamotryginy |
| Blokery kanału wapniowego | Nifedypina | Brak wpływu na farmakokinetykę nifedypiny | Niski | Nie wymaga dodatkowych środków ostrożności |
| Alkohol | – | Potencjalny wpływ na metabolizm hormonów; ryzyko zaburzeń żołądkowo-jelitowych | Niski do średniego | Zalecane umiarkowane spożycie |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania