Interakcje leku
Qlaira 3 mg (tabletka ciemnożółta); 2 mg + 2 mg (tabletka czerwona); 2 mg + 3 mg (tabletka jasnożółta); 1 mg (tabletka ciemnoczerwona)

Produkt leczniczy Qlaira, zawierający dienogest i estradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza CYP3A4. Indukcja enzymów przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna (zmniejszenie AUC dienogestu o 83% i estradiolu o 44%), rytonawir, newirapina czy preparaty ziołowe z dziurawcem może prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów zalecane jest stosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, zwiększają stężenia hormonów (AUC dienogestu wzrasta 2,9-krotnie i 1,6-krotnie, a estradiolu 1,6-krotnie i 1,3-krotnie odpowiednio), co może wymagać monitorowania działań niepożądanych.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Podczas stosowania produktu leczniczego Qlaira należy uwzględnić potencjalne interakcje z innymi jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi. Badania dotyczące interakcji przeprowadzono jedynie z udziałem osób dorosłych. Interakcje złożonych doustnych antykoncepcyjnych produktów leczniczych zostały opisane w literaturze lub odnotowane w badaniach klinicznych produktu leczniczego Qlaira.1

Wpływ innych produktów leczniczych na produkt leczniczy Qlaira

Interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne mogą prowadzić do zwiększenia klirensu hormonów płciowych, co w konsekwencji może skutkować krwawieniem śródcyklicznym i/lub utratą skuteczności antykoncepcyjnej. Indukcja enzymów może być obserwowana już po kilku dniach leczenia, a maksymalny efekt indukcyjny występuje zwykle w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu leczenia efekt indukcji enzymów może się utrzymywać przez około 4 tygodnie.2

Postępowanie w przypadku interakcji

W przypadku krótkoterminowego leczenia produktami indukującymi enzymy, kobiety powinny stosować dodatkową metodę antykoncepcji (mechaniczną lub inną) oprócz złożonego doustnego antykoncepcyjnego produktu leczniczego. Dodatkowa metoda antykoncepcji powinna być stosowana przez cały okres terapii skojarzonej oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Jeśli leczenie trwa dłużej niż do końca opakowania złożonego doustnego antykoncepcyjnego produktu leczniczego, należy rozpocząć kolejne opakowanie bezpośrednio po poprzednim, bez przerwy na tabletki placebo.3

W przypadku długotrwałego leczenia produktami indukującymi enzymy wątrobowe, zaleca się stosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody zapobiegania ciąży.4

Produkty lecznicze zwiększające klirens doustnych środków antykoncepcyjnych

Produkty lecznicze, które zwiększają klirens złożonych doustnych antykoncepcyjnych produktów leczniczych poprzez indukcję enzymów, mogą zmniejszać ich skuteczność. Do tej grupy należą:

Wyniki badań klinicznych wykazały, że ryfampicyna, jako silny induktor cytochromu P450 (CYP) 3A4, powoduje znaczące zmniejszenie stężeń dienogestu i estradiolu w stanie stacjonarnym. Wartości AUC (0-24h) dienogestu i estradiolu były mniejsze odpowiednio o 83% i 44%.5

Produkty lecznicze wpływające na klirens doustnych środków antykoncepcyjnych

Równoczesne stosowanie złożonych doustnych antykoncepcyjnych produktów leczniczych z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, włącznie z połączeniami z inhibitorami HCV, może zwiększać lub zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.6

Zalecając równoczesne stosowanie produktów leczniczych przeciwko HIV/HCV, należy wziąć pod uwagę możliwe interakcje oraz odpowiednie zalecenia dotyczące stosowania. W przypadku wątpliwości, u kobiet podczas terapii inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy należy stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji.7

Substancje zmniejszające klirens doustnych środków antykoncepcyjnych

Dienogest, jeden ze składników produktu leczniczego Qlaira, jest substratem cytochromu P450 (CYP) 3A4. Kliniczne znaczenie potencjalnych interakcji z inhibitorami enzymów nie zostało jeszcze w pełni wyjaśnione, jednak jednoczesne stosowanie preparatu z silnymi inhibitorami CYP3A4 może zwiększać stężenie jednego lub obu hormonów (estrogenu lub progestagenu).8

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie z ketokonazolem (silnym inhibitorem CYP3A4) prowadzi do 2,9 i 1,6-krotnego zwiększenia wartości AUC (0-24h) odpowiednio dienogestu i estradiolu w stanie stacjonarnym. Z kolei jednoczesne stosowanie z erytromycyną (umiarkowanym inhibitorem) zwiększa wartość AUC (0-24h) dienogestu i estradiolu w stanie stacjonarnym odpowiednio 1,6 i 1,3-krotnie.9

Wpływ produktu leczniczego Qlaira na inne produkty lecznicze

Doustne antykoncepcyjne produkty lecznicze mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Stężenia osoczowe jak i tkankowe mogą zarówno zwiększyć się (np. cyklosporyny), jak i ulec zmniejszeniu (np. lamotrygina). Jednoczesne podawanie 2 mg dienogestu + 0,03 mg etynyloestradiolu nie wpływa na farmakokinetykę nifedypiny. Badania in vitro wskazują, że hamowanie enzymów CYP przez produkt leczniczy Qlaira stosowany w dawce terapeutycznej jest mało prawdopodobne.10

Interakcje z lekami przeciw HCV

Podczas badań klinicznych z zastosowaniem schematu leczenia skojarzonego zakażenia HCV za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru z dazabuwirem lub bez dazabuwiru, zwiększenie aktywności AlAT ponad 5-krotnie przekraczających górną granicę normy (GGN) występowało istotnie częściej u kobiet stosujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol. U kobiet przyjmujących produkty lecznicze zawierające estrogeny inne niż etynyloestradiol, takie jak estradiol (składnik produktu Qlaira), odsetek zwiększenia aktywności AlAT był podobny jak u kobiet nieprzyjmujących żadnych estrogenów. Jednakże ze względu na ograniczoną liczbę kobiet przyjmujących inne estrogeny, należy zachować ostrożność podczas ich jednoczesnego podawania ze schematem leczenia skojarzonego za pomocą ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru z dazabuwirem lub bez dazabuwiru, jak również ze schematem leczenia za pomocą glekaprewiru/pibrentaswiru.11

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Steroidowe antykoncepcyjne produkty lecznicze mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, takich jak:

  • Parametry biochemiczne czynności wątroby
  • Parametry czynności tarczycy
  • Parametry czynności nadnerczy i nerek
  • Stężenia osoczowe białek (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
  • Stężenia frakcji lipidów lub lipoprotein
  • Parametry metabolizmu węglowodanów
  • Wskaźniki krzepnięcia oraz fibrynolizy

Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.12

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie ma bezpośrednich badań dotyczących interakcji produktu leczniczego Qlaira z alkoholem, należy uwzględnić potencjalne ryzyko. Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy hormonów steroidowych, co może teoretycznie prowadzić do zmian w biodostępności składników hormonalnych produktu Qlaira.

Spożywanie alkoholu podczas stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych może potencjalnie:

  • Zwiększyć obciążenie metaboliczne wątroby, co może wpłynąć na metabolizm hormonów zawartych w preparacie
  • Nasilić działania niepożądane ze strony układu pokarmowego
  • Zwiększyć ryzyko wymiotów i biegunki, co może obniżyć skuteczność antykoncepcyjną w przypadku zaburzenia wchłaniania substancji czynnych

Ze względów bezpieczeństwa, zaleca się umiarkowanie w spożywaniu alkoholu podczas stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej.

Tabela interakcji produktu leczniczego Qlaira

Grupa produktów leczniczych Przykłady substancji czynnych Rodzaj interakcji Poziom ważności interakcji Zalecenia
Leki przeciwpadaczkowe Barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, felbamat, okskarbamazepina, topiramat Indukcja enzymów – zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej Wysoki Stosować dodatkową metodę antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po zakończeniu leczenia
Leki przeciwprątkowe Ryfampicyna Silna indukcja enzymów – zmniejszenie AUC dienogestu o 83% i estradiolu o 44% Bardzo wysoki Zalecana alternatywna metoda antykoncepcji
Leki przeciwwirusowe Rytonawir, newirapina, efawirenz Indukcja enzymów – zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej Wysoki Stosować dodatkową metodę antykoncepcji
Inhibitory proteazy HIV i inhibitory odwrotnej transkryptazy Różne preparaty Zmiana stężenia estrogenów lub progestagenów (zwiększenie lub zmniejszenie) Średni do wysokiego Stosować dodatkową metodę antykoncepcji w razie wątpliwości
Leki przeciwgrzybicze Ketokonazol Inhibicja CYP3A4 – zwiększenie AUC dienogestu 2,9-krotnie i estradiolu 1,6-krotnie Średni Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych
Antybiotyki makrolidowe Erytromycyna Umiarkowana inhibicja – zwiększenie AUC dienogestu 1,6-krotnie i estradiolu 1,3-krotnie Niski do średniego Zwykle nie wymaga dodatkowych środków ostrożności
Preparaty ziołowe Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) Indukcja enzymów – zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania lub stosować dodatkową metodę antykoncepcji
Leki przeciw HCV Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub bez, glekaprewir/pibrentaswir Potencjalne zwiększenie aktywności AlAT Średni Zachować ostrożność
Leki immunosupresyjne Cyklosporyna Potencjalne zwiększenie stężenia cyklosporyny Niski do średniego Monitorowanie stężenia cyklosporyny
Leki przeciwpadaczkowe Lamotrygina Potencjalne zmniejszenie stężenia lamotryginy Średni Może być wymagane dostosowanie dawki lamotryginy
Blokery kanału wapniowego Nifedypina Brak wpływu na farmakokinetykę nifedypiny Niski Nie wymaga dodatkowych środków ostrożności
Alkohol Potencjalny wpływ na metabolizm hormonów; ryzyko zaburzeń żołądkowo-jelitowych Niski do średniego Zalecane umiarkowane spożycie
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl