Właściwości farmakokinetyczne ibuprofenu

Właściwości farmakokinetyczne ibuprofenu obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku z organizmu. Dokładne zrozumienie tych parametrów jest kluczowe dla optymalnego stosowania produktu leczniczego Ibuprofen TZF u różnych grup pacjentów.¹

Wchłanianie

Ibuprofen charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego przy wysokiej biodostępności wynoszącej 80-90%. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu osiągane jest w czasie od jednej do dwóch godzin po przyjęciu leku. Należy zwrócić uwagę na wpływ pokarmu na farmakokinetykę ibuprofenu – przyjmowanie leku podczas posiłku skutkuje niższymi stężeniami maksymalnymi w surowicy oraz późniejszym ich osiągnięciem w porównaniu do przyjmowania na czczo. Istotne jest jednak, że obecność pokarmu nie wpływa znacząco na całkowitą biodostępność substancji czynnej.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu ibuprofen w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – aż 99% substancji czynnej występuje w formie związanej. Objętość dystrybucji ibuprofenu u osób dorosłych wynosi około 0,12-0,2 l/kg, co wskazuje na stosunkowo ograniczoną dystrybucję leku do tkanek pozanaczyniowych.³

Metabolizm

Metabolizm ibuprofenu zachodzi szybko w wątrobie przy udziale cytochromu P450. W wyniku tego procesu powstają dwa nieaktywne metabolity: 2-hydroksyibuprofen oraz 3-karboksyibuprofen. Po podaniu doustnym mniej niż 90% dawki ibuprofenu jest wydalane z moczem w postaci metabolitów oksydacyjnych i koniugatów glukuronowych. Warto podkreślić, że tylko bardzo niewielka część ibuprofenu jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej.⁴

Eliminacja

Eliminacja ibuprofenu odbywa się głównie przez nerki i charakteryzuje się szybkością oraz kompletnością. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 2 godziny. Co istotne, nie zaobserwowano znaczących różnic we właściwościach farmakokinetycznych ibuprofenu u pacjentów w podeszłym wieku w porównaniu z młodszymi pacjentami.⁵

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku bez niewydolności nerek obserwuje się jedynie niewielkie, nieistotne klinicznie różnice w profilu farmakokinetycznym i wydalaniu z moczem w porównaniu do osób młodszych. Fakt ten jest ważny dla praktyki klinicznej, gdyż wskazuje na brak konieczności rutynowej modyfikacji dawkowania u starszych pacjentów wyłącznie ze względu na wiek.⁶

Dzieci

Badania farmakokinetyczne wykazały, że u dzieci w wieku 1 roku i starszych, przy zastosowaniu dawek leczniczych ustalonych w zależności od masy ciała (5 mg/kg mc. do 10 mg/kg mc.), narażenie układowe na ibuprofen jest podobne jak u osób dorosłych. Warto jednak podkreślić różnice farmakokinetyczne w różnych grupach wiekowych dzieci:⁷

• U dzieci w wieku od 3 miesięcy do 2,5 lat objętość dystrybucji (l/kg mc.) jest wyższa niż u starszych dzieci
• Także klirens (l/kg mc./h) ibuprofenu u najmłodszych dzieci ma wyższe wartości w porównaniu do dzieci w wieku powyżej 2,5 lat do 12 lat

Powyższe różnice w parametrach farmakokinetycznych należy uwzględniać przy ustalaniu dawkowania ibuprofenu u dzieci w różnych grupach wiekowych.⁸

Zaburzenia czynności nerek

Farmakokinetyka ibuprofenu zmienia się w zależności od stopnia zaburzenia czynności nerek:⁹

• Łagodne zaburzenia czynności nerek: obserwuje się zwiększenie stężenia niezwiązanego (S)-ibuprofenu, większe wartości AUC dla (S)-ibuprofenu oraz zwiększenie ilorazu wartości AUC enancjomerów (S/R) w porównaniu do zdrowych osób
• Schyłkowa niewydolność nerek u dializowanych pacjentów: frakcja niezwiązanego ibuprofenu wynosi średnio około 3% w porównaniu do około 1% u zdrowych ochotników
• Ciężkie zaburzenia czynności nerek: mogą powodować kumulację metabolitów ibuprofenu, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest w pełni poznane

Istotną informacją dla praktyków jest możliwość usuwania metabolitów ibuprofenu poprzez hemodializę, co może mieć znaczenie w postępowaniu klinicznym u pacjentów dializowanych.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę ibuprofenu zależy od nasilenia choroby:¹¹

• Alkoholowa choroba wątroby z zaburzeniem czynności wątroby o małym lub umiarkowanym nasileniu nie powoduje znaczących zmian parametrów farmakokinetycznych
• Marskość wątroby z zaburzeniami czynności o małym nasileniu (6-10 punktów w klasyfikacji Child-Pugh): obserwuje się średnio dwukrotne wydłużenie okresu półtrwania ibuprofenu

U pacjentów z marskością wątroby iloraz wartości AUC enancjomerów (S/R) jest istotnie niższy w porównaniu do zdrowych osób, co wskazuje na zmniejszenie metabolicznego przekształcania (R)-ibuprofenu do aktywnego (S)-enancjomeru. Ta zmiana w chiralnemu metabolizmowi ibuprofenu może mieć istotne implikacje kliniczne przy stosowaniu leku u pacjentów z marskością wątroby.¹²