Działania niepożądane leku Salflumix Easyhaler – wprowadzenie

Salflumix Easyhaler, produkt leczniczy zawierający salmeterol (w postaci ksynafonianu) i flutykazonu propionian, jest lekiem złożonym, którego profil bezpieczeństwa wynika z działań niepożądanych typowych dla obu składników aktywnych. W trakcie leczenia należy spodziewać się rodzaju i nasilenia działań niepożądanych charakterystycznych dla każdego z tych składników, przy czym badania kliniczne nie wykazały występowania dodatkowych działań niepożądanych wynikających z jednoczesnego podawania obu substancji.¹

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

W ocenie bezpieczeństwa stosowania Salflumix Easyhaler przyjęto standardową klasyfikację częstości występowania działań niepożądanych: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Należy podkreślić, że dane o częstości występowania działań niepożądanych pochodzą z badań klinicznych, w których nie uwzględniano częstości występowania tych działań podczas stosowania placebo.²

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

W obrębie tego układu najczęściej obserwowane działania niepożądane to kandydoza jamy ustnej i gardła (często), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (często), zapalenie oskrzeli (często) oraz kandydoza przełyku (rzadko). Zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła są bezpośrednio związane z miejscowym działaniem flutykazonu propionianu na błony śluzowe dróg oddechowych.³

Zaburzenia układu immunologicznego

W trakcie stosowania leku mogą wystąpić różnorodne reakcje nadwrażliwości, z których najczęściej obserwuje się skórne reakcje nadwrażliwości (niezbyt często). Do rzadszych, ale potencjalnie poważniejszych reakcji należą: obrzęk naczynioruchowy, głównie obrzęk twarzy, jamy ustnej i gardła (rzadko), objawy ze strony układu oddechowego w postaci duszności (niezbyt często) lub skurczu oskrzeli (rzadko). Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem, mogą być reakcje anafilaktyczne, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym.⁴

Zaburzenia endokrynologiczne

Ze względu na obecność kortykosteroidu (flutykazonu propionianu), u pacjentów mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe związane z jego wchłanianiem. Należą do nich: zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Te działania niepożądane są szczególnie istotne przy długotrwałym stosowaniu leku i występują z częstością określaną jako rzadka.⁵

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Wśród zaburzeń metabolicznych obserwowanych podczas terapii wymienia się hipokaliemię (często), która jest związana głównie z działaniem salmeterolu jako β₂-mimetyku, oraz hiperglikemię (niezbyt często), będącą efektem działania flutykazonu.⁶

Zaburzenia psychiczne

Niezbyt często obserwuje się niepokój oraz zaburzenia snu. Rzadziej występują zmiany zachowania, w tym nadpobudliwość psychoruchowa i drażliwość (głównie u dzieci). Z nieznaną częstością mogą występować przypadki depresji i agresji (głównie u dzieci).⁷

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstszym działaniem niepożądanym są bóle głowy (bardzo często), które zazwyczaj ustępują podczas kontynuacji leczenia. Niezbyt często obserwuje się drżenia, które podobnie jak inne działania niepożądane typowe dla β₂-mimetyków, mają charakter przemijający i zmniejszają nasilenie podczas regularnego stosowania leku.⁸

Zaburzenia oka

U pacjentów stosujących Salflumix Easyhaler można zaobserwować niezbyt często zaćmę, rzadko jaskrę oraz z nieznaną częstością nieostre widzenie. Te działania niepożądane wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów długotrwale stosujących lek.⁹

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Niezbyt często podczas leczenia obserwuje się kołatanie serca, tachykardię oraz migotanie przedsionków. Rzadziej występują zaburzenia rytmu serca, w tym częstoskurcz nadkomorowy oraz skurcze dodatkowe. Niezbyt często obserwowano również objawy dusznicy bolesnej. Większość tych objawów ma związek z działaniem salmeterolu na układ sercowo-naczyniowy.¹⁰

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Do bardzo częstych działań niepożądanych należy zapalenie części nosowej gardła. Często występują podrażnienie gardła, chrypka oraz bezgłos. Rzadko obserwuje się zapalenie zatok. Szczególnie istotnym, choć rzadkim działaniem niepożądanym jest paradoksalny skurcz oskrzeli, objawiający się nagle nasilającymi się świstami i dusznością bezpośrednio po przyjęciu leku, wymagający natychmiastowego zastosowania szybko działających wziewnych leków rozszerzających oskrzela.¹¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Podczas leczenia często obserwuje się łatwiejsze siniaczenie. Jest to efekt działania ogólnoustrojowego kortykosteroidu i może być bardziej nasilone przy wyższych dawkach leku lub długotrwałym stosowaniu.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Często odnotowuje się kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów oraz bóle mięśni. Dolegliwości te mogą być związane zarówno z komponentem β₂-mimetycznym (salmeterol), jak i kortykosteroidowym (flutykazon).¹³

Szczegółowe opisy wybranych działań niepożądanych

Działania niepożądane związane z β₂-mimetykami

Charakterystyczne dla salmeterolu objawy niepożądane, takie jak drżenia, kołatanie serca i bóle głowy, mają zazwyczaj charakter przemijający i ulegają złagodzeniu w miarę regularnego stosowania leku. Są to typowe działania niepożądane obserwowane w przypadku wszystkich leków z grupy β₂-mimetyków.¹⁴

Paradoksalny skurcz oskrzeli

Podobnie jak w przypadku innych leków podawanych wziewnie, może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli, który objawia się nagle nasilającymi się świstami i dusznością bezpośrednio po przyjęciu leku. Jest to stan wymagający natychmiastowej interwencji – pacjent powinien otrzymać szybko działający wziewny lek rozszerzający oskrzela. Należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Salflumix Easyhaler, ocenić stan pacjenta i w razie konieczności wdrożyć alternatywne leczenie.¹⁵

Działania niepożądane związane z flutykazonem propionianu

Ze względu na obecność flutykazonu propionianu, u niektórych pacjentów może wystąpić chrypka i kandydoza jamy ustnej i gardła, a rzadziej kandydoza przełyku. W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia tych powikłań zaleca się płukanie jamy ustnej wodą i/lub szczotkowanie zębów po inhalacji leku. Objawową kandydozę jamy ustnej i gardła należy leczyć miejscowymi lekami przeciwgrzybiczymi, kontynuując jednocześnie terapię produktem Salflumix Easyhaler.¹⁶

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane typowe dla kortykosteroidów, takie jak: zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu. Dodatkowo, w tej grupie wiekowej częściej niż u dorosłych mogą wystąpić zaburzenia emocjonalne i behawioralne, w tym lęk, zaburzenia snu i zmiany zachowania, takie jak nadpobudliwość psychoruchowa i drażliwość.¹⁷

Tabela działań niepożądanych Salflumix Easyhaler

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel: + 48 22 49 21 301, Fax: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected].¹⁸

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za lek.¹⁹