Przedawkowanie
BDS N 0,5 mg/ml

Przedawkowanie budezonidu, substancji czynnej zawiesiny do nebulizacji BDS N (dostępnej w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml), w przypadku ostrego zastosowania nawet znacznie przekraczającego dawki terapeutyczne, nie wykazuje istotnych klinicznie skutków toksycznych. Krótkotrwałe przedawkowanie może prowadzić do przejściowego zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, skutkującego obniżeniem endogennej produkcji glikokortykosteroidów. W przypadku przewlekłego stosowania bardzo dużych dawek istnieje ryzyko zaniku kory nadnerczy i rozwoju niewydolności nadnerczy, co wiąże się z poważnymi konsekwencjami klinicznymi, w tym zaburzeniem adaptacji do stresu i objawami hiperkortyzolemii. Dodatkowo, obecność disodu edetynianu (0,1 mg/ml) w preparacie może przy stężeniach powyżej 1,2 mg/ml wywołać paradoksalny skurcz oskrzeli, co stanowi dodatkowe zagrożenie przy znacznym przedawkowaniu.

Przedawkowanie leku BDS N (budezonid)

Przedawkowanie budezonidu, substancji czynnej produktu leczniczego BDS N zawiesina do nebulizacji, wymaga odpowiedniej wiedzy klinicznej i znajomości patomechanizmów jego działania. W niniejszym artykule przedstawione zostaną szczegółowe informacje dotyczące objawów przedawkowania oraz postępowania terapeutycznego w takiej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem różnic między ostrym a przewlekłym przedawkowaniem.1

Ostre przedawkowanie

Ostre przedawkowanie budezonidu, nawet przy zastosowaniu znacznie przekraczających zalecane dawek, nie wykazuje istotnego znaczenia klinicznego. Aktualnie nie są znane dokładne parametry ostrej toksyczności budezonidu, co wynika z jego wysokiego profilu bezpieczeństwa w stosunku do dawek terapeutycznych.2

Krótkotrwałe przedawkowanie może prowadzić do przejściowego zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może skutkować przejściowym zmniejszeniem wydzielania endogennych glikokortykosteroidów.3

Przewlekłe przedawkowanie

W przypadku długotrwałego stosowania bardzo dużych dawek budezonidu możliwe jest wystąpienie bardziej znaczących konsekwencji klinicznych. Najistotniejszym zagrożeniem jest zanik kory nadnerczy, który może prowadzić do niewydolności nadnerczy z poważnymi konsekwencjami klinicznymi.4

U pacjentów z przewlekłym przedawkowaniem mogą wystąpić objawy systemowego działania glikokortykosteroidów, które mogą manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi, typowymi dla hiperkortyzolemii.5

Szczególnie istotnym powikłaniem długotrwałego przedawkowania jest zaburzenie adaptacji do stresu, które może stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta w sytuacjach nagłych, takich jak infekcje, urazy czy zabiegi operacyjne, wymagających prawidłowej odpowiedzi układu hormonalnego.6

Objawy toksyczności związane z substancją pomocniczą

Należy zwrócić uwagę, że produkt BDS N zawiera również substancję pomocniczą – disodu edetynian w stężeniu 0,1 mg/ml. Substancja ta w stężeniach przekraczających 1,2 mg/ml może powodować skurcz oskrzeli, co może stanowić dodatkowe zagrożenie przy znacznym przedawkowaniu preparatu.7

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania budezonidu zależy od czasu trwania ekspozycji na nadmierne dawki leku:

  • Przewlekłe przedawkowanie – zazwyczaj nie wymaga podejmowania szczególnych działań doraźnych. Po przerwaniu stosowania nadmiernych dawek i kontynuowaniu leczenia preparatem BDS N w zalecanych dawkach terapeutycznych, prawidłowa czynność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza powinna samoistnie powrócić w ciągu 1-2 dni.8
  • Sytuacje stresowe – w przypadku wystąpienia sytuacji stresowej u pacjenta z zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza może być konieczne zastosowanie „osłony kortykosteroidowej”, polegającej na podaniu dużej dawki hydrokortyzonu, aby zapobiec ostremu niedoborowi kortyzolu.9
  • Zanik kory nadnerczy – w przypadku rozpoznania zaniku kory nadnerczy należy uznać, że stan kliniczny pacjenta zależy od egzogennej suplementacji steroidów i zastosować odpowiednią dawkę podtrzymującą kortykosteroidu o działaniu ogólnoustrojowym.10

Objawy przedawkowania budezonidu

Objaw przedawkowania Opis Dawka/czas ekspozycji
Zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Zmniejszenie endogennej produkcji kortyzolu z powodu zwrotnego hamowania przez egzogenny glikokortykosteroid, prowadzące do zmniejszonej odpowiedzi nadnerczy na czynniki stresowe. Krótkotrwałe przedawkowanie, nawet przy znacznych dawkach
Zanik kory nadnerczy Zmniejszenie masy kory nadnerczy oraz jej zdolności do produkcji hormonów steroidowych, skutkujące przewlekłą niewydolnością nadnerczy. Długotrwałe stosowanie bardzo dużych dawek
Zaburzenie adaptacji do stresu Niezdolność organizmu do prawidłowej odpowiedzi hormonalnej w sytuacjach stresowych (operacje, urazy, infekcje), co może prowadzić do przełomu nadnerczowego. Długotrwałe przedawkowanie
Ogólnoustrojowe działanie glikokortykosteroidów Zespół objawów przypominających zespół Cushinga: twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy skórne, osłabienie mięśni, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, dyslipidemia). Długotrwałe wysokie dawki systemowe
Skurcz oskrzeli Paradoksalny skurcz oskrzeli związany z obecnością disodu edetynianu w wysokim stężeniu. Związany z disodu edetynianem w stężeniu >1,2 mg/ml (12-krotne przekroczenie stężenia zawartego w produkcie)

Należy pamiętać, że powyższe objawy przedawkowania odnoszą się do preparatu BDS N dostępnego w trzech stężeniach: 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml w postaci zawiesiny do nebulizacji.11

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl