Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cylastatyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania cylastatyny

Cylastatyna to substancja stosowana w połączeniu z imipenemem w celu hamowania aktywności enzymu dehydropeptydazy-1 w nerkach, co zapobiega degradacji imipenemu i zwiększa jego stężenie w układzie moczowym. Podczas stosowania produktów zawierających cylastatynę należy uwzględnić szereg istotnych ostrzeżeń i środków ostrożności, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii.^{1 2}

Wybór właściwej terapii

Przed zastosowaniem produktów zawierających cylastatynę w połączeniu z imipenemem, lekarz powinien starannie rozważyć, czy zastosowanie antybiotyku karbapenemowego jest odpowiednie w danym przypadku. Decyzja ta powinna uwzględniać takie czynniki jak ciężkość zakażenia, rozpowszechnienie oporności na inne leki przeciwbakteryjne oraz ryzyko rozwoju bakterii opornych na karbapenemy.^{1 3}

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów leczonych antybiotykami beta-laktamowymi, w tym produktami zawierającymi cylastatynę z imipenemem, zgłaszano występowanie ciężkich, a nawet śmiertelnych reakcji nadwrażliwości (anafilaktycznych). Reakcje te występują częściej u osób z wcześniejszą wrażliwością na wiele alergenów.^{4 5}

Przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie zebrać wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji nadwrażliwości na karbapenemy, penicyliny, cefalosporyny, inne antybiotyki beta-laktamowe oraz inne alergeny. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej na produkt zawierający cylastatynę z imipenemem, leczenie należy natychmiast przerwać.^{6 7}

W przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia ratunkowego odpowiedniego dla stanów zagrożenia życia.^{8 9}

Czynność wątroby

W trakcie leczenia produktami zawierającymi cylastatynę z imipenemem należy ściśle monitorować czynność wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Potencjalne działania hepatotoksyczne mogą obejmować zwiększenie aktywności aminotransferaz, niewydolność wątroby, a nawet piorunujące zapalenie wątroby.^{10 11}

U pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami wątroby podczas stosowania cylastatyny z imipenemem należy ściśle kontrolować czynność wątroby. Modyfikacja dawki nie jest konieczna.^{12 13}

Zakres działania przeciwbakteryjnego

Przed podjęciem próby leczenia empirycznego należy uwzględnić spektrum przeciwbakteryjnego działania produktów zawierających cylastatynę z imipenemem, szczególnie w stanach zagrożenia życia.^{14 15}

Należy zachować ostrożność ze względu na to, że niektóre drobnoustroje, wywołujące na przykład bakteryjne zakażenia skóry i tkanek miękkich, mają ograniczoną wrażliwość na działanie cylastatyny z imipenemem. Stosowanie tych produktów nie jest odpowiednie do leczenia takich zakażeń, chyba że udokumentowano już rodzaj drobnoustrojów chorobotwórczych i wiadomo, że są one wrażliwe na te antybiotyki, albo istnieje duże prawdopodobieństwo, że drobnoustroje wywołujące zakażenie będą wrażliwe na tę terapię.^{16 17}

W przypadku podejrzenia lub stwierdzenia zakażenia wywołanego przez oporny na metycylinę szczep Staphylococcus aureus (MRSA), zasadne może być jednoczesne stosowanie odpowiedniego leku przeciw MRSA w zatwierdzonych wskazaniach. Podobnie, przy podejrzeniu lub stwierdzeniu zakażenia Pseudomonas aeruginosa, może być wskazane równoczesne stosowanie antybiotyku aminoglikozydowego.^{18 19}

Interakcje z kwasem walproinowym

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania produktów zawierających cylastatynę z imipenemem oraz kwasu walproinowego lub walproinianu sodu ze względu na potencjalne interakcje.^{20 21}

Zakażenia Clostridioides difficile

W związku ze stosowaniem produktów zawierających cylastatynę z imipenemem, podobnie jak w przypadku prawie wszystkich leków przeciwbakteryjnych, zgłaszano przypadki poantybiotykowego zapalenia okrężnicy i rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy. Zapalenie okrężnicy może mieć przebieg od lekkiego do zagrażającego życiu.^{22 23}

Należy rozważyć takie rozpoznanie u pacjentów, u których wystąpi biegunka w trakcie lub po zakończeniu leczenia produktami zawierającymi cylastatynę z imipenemem. W takim przypadku należy rozważyć zakończenie stosowania tych produktów oraz podanie leków działających swoiście na Clostridioides difficile. Nie należy podawać produktów leczniczych hamujących perystaltykę.^{24 25}

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek dochodzi do kumulacji cylastatyny i imipenemu w organizmie. Jeśli dawka nie zostanie odpowiednio dostosowana do stopnia wydolności nerek, mogą wystąpić działania niepożądane, szczególnie ze strony ośrodkowego układu nerwowego.^{26 27}

Nie należy podawać produktów zawierających cylastatynę z imipenemem pacjentom z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤5-15 ml/min/1,73 m²), jeżeli nie będą oni poddani hemodializie w ciągu następnych 48 godzin. U pacjentów hemodializowanych te produkty są zalecane tylko wtedy, gdy korzyści z zastosowania leku przewyższają ryzyko wystąpienia drgawek.^{28 29}

Działania niepożądane dotyczące ośrodkowego układu nerwowego

Ryzyko neurologiczne

Podczas stosowania produktów zawierających cylastatynę z imipenemem zgłaszano występowanie działań niepożądanych dotyczących ośrodkowego układu nerwowego, takich jak mioklonie, stany splątania lub drgawki. Występowały one szczególnie po przekroczeniu zalecanych dawek ustalonych na podstawie masy ciała i czynności nerek.^{30 31}

Działania niepożądane obserwowano najczęściej u pacjentów z zaburzeniami OUN (np. zmianami w mózgu lub napadami drgawkowymi w wywiadzie) i/lub osłabioną czynnością nerek, gdy mogło dojść do kumulacji podanych dawek. Dlatego wskazane jest ścisłe przestrzeganie zalecanych schematów dawkowania, szczególnie u tych pacjentów.^{32 33}

Postępowanie przy objawach neurologicznych

U pacjentów ze stwierdzonymi zaburzeniami drgawkowymi należy kontynuować leczenie przeciwdrgawkowe podczas terapii produktami zawierającymi cylastatynę z imipenemem.^{34 35}

Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy neurologiczne lub drgawki u dzieci, u których występują czynniki ryzyka napadów drgawkowych lub które przyjmują jednocześnie produkty lecznicze obniżające próg drgawkowy.^{36 37}

Jeśli wystąpią ogniskowe drżenia, mioklonie lub drgawki, należy przeprowadzić badanie neurologiczne pacjenta oraz wdrożyć leczenie przeciwdrgawkowe, jeśli nie zostało ono wcześniej zastosowane. Jeśli objawy ze strony OUN utrzymują się, należy zmniejszyć dawkę produktu zawierającego cylastatynę z imipenemem lub odstawić lek.^{38 39}

Szczególne grupy pacjentów

Stosowanie u dzieci

Dane kliniczne są niewystarczające, aby zalecić stosowanie produktów zawierających cylastatynę z imipenemem u dzieci poniżej 1. roku życia lub u dzieci z zaburzeniami czynności nerek (stężenie kreatyniny w surowicy >2 mg/dl).^{40 41}

Inne ostrzeżenia

• Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: Produkty zawierające cylastatynę z imipenemem nie są zalecane w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.^{42 43}
• Hematologia: Podczas leczenia produktami zawierającymi cylastatynę z imipenemem może wystąpić dodatni wynik bezpośredniego lub pośredniego testu Coombsa.^{44 45}

^{46 47}

Zawartość sodu

Produkty lecznicze zawierające cylastatynę z imipenemem zawierają sód, co należy uwzględnić u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie. Preparaty te zawierają około 37,5 mg sodu na fiolkę, co odpowiada 1,9% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.^{46 48}