Działania niepożądane
Cylastatyna

Działania niepożądane cylastatyny

Cylastatyna jest substancją stosowaną w połączeniu z imipenemem w produktach leczniczych. Główną funkcją cylastatyny jest hamowanie aktywności dehydropeptydazy-I w kanalikach nerkowych, co zapobiega degradacji imipenemu i zwiększa jego biodostępność. Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania produktów zawierających cylastatynę należy rozpatrywać w kontekście połączenia obu substancji aktywnych, ponieważ są one zawsze podawane łącznie.¹

Najczęstsze działania niepożądane

Na podstawie badań klinicznych przeprowadzonych z udziałem 1723 pacjentów leczonych dożylnie imipenemem z cylastatyną, najczęściej zgłaszanymi ogólnoustrojowymi działaniami niepożądanymi, które zostały uznane za co najmniej przypuszczalnie związane z leczeniem, były:²

• Nudności (2,0%)
• Biegunka (1,8%)
• Wymioty (1,5%)
• Wysypka (0,9%)
• Gorączka (0,5%)
• Niedociśnienie tętnicze (0,4%)
• Napady drgawek (0,4%)
• Zawroty głowy (0,3%)
• Świąd (0,3%)
• Pokrzywka (0,2%)
• Senność (0,2%)

³

Najczęściej zgłaszanymi miejscowymi działaniami niepożądanymi były:⁴

• Zapalenie żył lub zakrzepowe zapalenie żył (3,1%)
• Ból w miejscu wstrzyknięcia (0,7%)
• Rumień w miejscu wstrzyknięcia (0,4%)
• Stwardnienie/zgrubienie żyły (0,2%)

⁵

Często zgłaszano również zwiększenie aktywności aminotransferaz oraz fosfatazy zasadowej w surowicy.⁶

Szczegółowo opisane działania niepożądane według układów

Działania niepożądane związane ze stosowaniem cylastatyny w połączeniu z imipenemem zostały podzielone według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych działań niepożądanych.<sup data-drug="Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy" data-section="Działania niepożądane" title="Wszystkie działania niepożądane wymieniono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania: bardzo częste (≥ 1/10), częste (od ≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt częste (od ≥ 1/1000 do < 1/100), rzadkie (od ≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadkie (7

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

• Rzadko: rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, kandydoza
• Bardzo rzadko: zapalenie żołądka i jelit

⁸

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

• Często: eozynofilia
• Niezbyt często: pancytopenia, neutropenia, leukopenia, trombocytopenia, trombocytoza
• Rzadko: agranulocytoza
• Bardzo rzadko: niedokrwistość hemolityczna, zahamowanie czynności szpiku kostnego

⁹

Zaburzenia układu immunologicznego

• Rzadko: reakcje anafilaktyczne

¹⁰

Zaburzenia psychiczne

• Niezbyt często: zaburzenia psychiczne, w tym omamy i stany dezorientacji/splątania

¹¹

Zaburzenia układu nerwowego

• Niezbyt często: drgawki, mioklonie, zawroty głowy, senność
• Rzadko: encefalopatia, parestezje, drżenie ogniskowe, zmiana smaku
• Bardzo rzadko: nasilenie objawów miastenii, bóle głowy
• Częstość nieznana: pobudzenie, dyskineza

¹²

Zaburzenia ucha i błędnika

• Rzadko: utrata słuchu
• Bardzo rzadko: zawroty głowy, szumy uszne

¹³

Zaburzenia serca

• Bardzo rzadko: sinica, tachykardia, kołatanie serca

¹⁴

Zaburzenia naczyniowe

• Często: zakrzepowe zapalenie żył
• Niezbyt często: niedociśnienie
• Bardzo rzadko: uderzenia gorąca/napadowe zaczerwienienie twarzy

¹⁵

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

• Bardzo rzadko: duszność, hiperwentylacja, ból gardła

¹⁶

Zaburzenia żołądka i jelit

• Często: biegunka, wymioty, nudności
• Rzadko: przebarwienia zębów i (lub) języka
• Bardzo rzadko: krwotoczne zapalenie okrężnicy, ból brzucha, zgaga, zapalenie języka, przerost brodawek języka, wzmożone wydzielanie śliny

¹⁷

Warto zaznaczyć, że nudności i/lub wymioty związane z zastosowaniem produktu leczniczego występują częściej u pacjentów z granulocytopenią niż u innych pacjentów leczonych imipenemem z cylastatyną.¹⁸

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

• Rzadko: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby
• Bardzo rzadko: piorunujące zapalenie wątroby

¹⁹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

• Często: wysypka (np. osutkowa)
• Niezbyt często: pokrzywka, świąd
• Rzadko: toksyczna nekroliza naskórka (martwica toksyczno-rozpływna naskórka), obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry
• Bardzo rzadko: nadmierna potliwość, zmiany struktury skóry

²⁰

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

• Bardzo rzadko: bóle wielostawowe, ból kręgosłupa piersiowego

²¹

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

• Rzadko: ostra niewydolność nerek, skąpomocz lub bezmocz, wielomocz, zmiana zabarwienia moczu (nieszkodliwa, nie mylić z krwiomoczem)

²²

Trudno jest ocenić rolę imipenemu z cylastatyną w zmianach czynności nerek, gdyż na ogół istniały czynniki sprzyjające azotemii przednerkowej lub zaburzeniom czynności nerek.²³

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

• Bardzo rzadko: świąd sromu

²⁴

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

• Niezbyt często: gorączka, ból oraz stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, rumień w miejscu wstrzyknięcia
• Bardzo rzadko: dyskomfort w klatce piersiowej, astenia lub osłabienie

²⁵

Zaburzenia w wynikach badań diagnostycznych

• Często: zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej w surowicy
• Niezbyt często: dodatni wynik bezpośredniego testu Coombsa, wydłużenie czasu protrombinowego, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zwiększenie stężenia bilirubiny w surowicy, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy, zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi

²⁶

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Podczas stosowania produktów leczniczych zawierających cylastatynę w połączeniu z imipenemem, szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne działania niepożądane, które mogą zagrażać zdrowiu lub życiu pacjenta.²⁷

Reakcje alergiczne i ciężkie reakcje skórne

Cylastatyna w połączeniu z imipenemem może wywoływać poważne reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Ponadto, mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak:²⁸

• Toksyczna nekroliza naskórka – rzadkie, zagrażające życiu schorzenie charakteryzujące się martwicą i złuszczaniem dużych powierzchni skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja skórna z objawami grypopodobnymi i bolesnymi wykwitami na skórze i błonach śluzowych
• Rumień wielopostaciowy – reakcja skórna charakteryzująca się czerwonymi, wypukłymi plamami przypominającymi tarczę strzelniczą
• Złuszczające zapalenie skóry – stan, w którym dochodzi do złuszczania się dużych płatów skóry

²⁹

Zaburzenia neurologiczne

Istotnym działaniem niepożądanym są napady drgawkowe, które mogą wystąpić u 0,4% pacjentów leczonych imipenemem z cylastatyną. Inne istotne zaburzenia neurologiczne obejmują encefalopatię, mioklonie oraz parestezje. Te działania niepożądane wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi chorobami ośrodkowego układu nerwowego lub z zaburzeniami czynności nerek.³⁰

Zaburzenia wątroby

Stosowanie cylastatyny z imipenemem może w rzadkich przypadkach prowadzić do niewydolności wątroby lub zapalenia wątroby, a w bardzo rzadkich przypadkach do piorunującego zapalenia wątroby. Są to stany zagrażające życiu, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania medycznego.³¹

Zaburzenia krwi

Potencjalnie niebezpieczne działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego to:³²

• Agranulocytoza – drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów (rodzaj białych krwinek), co prowadzi do zwiększonej podatności na infekcje
• Pancytopenia – zmniejszenie liczby wszystkich komórek krwi (czerwonych, białych i płytek krwi)
• Neutropenia – zmniejszenie liczby neutrofilów (rodzaj białych krwinek)
• Niedokrwistość hemolityczna – stan, w którym dochodzi do przedwczesnego niszczenia czerwonych krwinek
• Zahamowanie czynności szpiku kostnego – zmniejszenie zdolności szpiku kostnego do produkcji komórek krwi

³³

Zaburzenia czynności nerek

Cylastatyna z imipenemem może w rzadkich przypadkach prowadzić do ostrej niewydolności nerek, skąpomoczu lub bezmoczu. Należy zauważyć, że trudno jest jednoznacznie ocenić wpływ tych leków na czynność nerek, ponieważ często istnieją wcześniejsze czynniki predysponujące do wystąpienia azotemii przednerkowej lub zaburzeń czynności nerek.³⁴

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Działania niepożądane zgłaszane w badaniach przeprowadzonych z udziałem 178 dzieci w wieku ≥3 miesięcy były zgodne z działaniami zgłaszanymi u osób dorosłych. Nie zaobserwowano specyficznych działań niepożądanych występujących wyłącznie w populacji pediatrycznej.³⁵

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem cylastatyny w połączeniu z imipenemem, wraz z ich częstością występowania i opisem.

^36
37

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.³⁸

Dane kontaktowe:³⁹

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: +48 22 49 21 301
• Faks: +48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również do podmiotu odpowiedzialnego za dopuszczenie do obrotu danego produktu leczniczego.⁴⁰