Właściwości farmakodynamiczne leku Concoram

Produkt leczniczy Concoram należy do grupy farmakoterapeutycznej: Preparaty złożone zawierające wybiórcze beta-adrenolityki i inne leki przeciwnadciśnieniowe, oznaczonej kodem ATC: C07 FB 07. Preparat ten zawiera dwie substancje czynne – bisoprolol (w postaci fumaranu) oraz amlodypinę (w postaci bezylanu), które wzajemnie uzupełniają swoje działanie terapeutyczne poprzez odmienne mechanizmy farmakodynamiczne.¹

Mechanizm działania amlodypiny

Amlodypina jest inhibitorem napływu jonów wapnia należącym do grupy dihydropirydyny. Jako bloker wolnego kanału wapniowego (antagonista wapnia) hamuje przezbłonowy napływ jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz mięśni gładkich naczyń krwionośnych. To działanie bezpośrednio przekłada się na rozkurczenie mięśni gładkich tętnic, co stanowi podstawę działania przeciwnadciśnieniowego substancji.²

Łagodzenie objawów dławicy piersiowej przez amlodypinę, choć nie zostało w pełni wyjaśnione, opiera się na dwóch głównych mechanizmach:

• Rozszerzenie tętniczek obwodowych – amlodypina zmniejsza całkowity opór obwodowy (obciążenie następcze), redukując wysiłek, jaki musi wykonać serce. Ponieważ częstość akcji serca pozostaje stabilna, takie odciążenie prowadzi do zmniejszenia zużycia energii przez mięsień sercowy i jego zapotrzebowania na tlen.
• Rozszerzenie głównych tętnic wieńcowych oraz tętniczek wieńcowych – działanie to obejmuje zarówno obszary prawidłowej perfuzji, jak i strefy niedokrwienia, co prowadzi do zwiększenia podaży tlenu w mięśniu sercowym, szczególnie istotne u pacjentów z napadami skurczu tętnicy wieńcowej (dławica typu Prinzmetala).

³

Efekty farmakodynamiczne amlodypiny

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym dawkowanie amlodypiny raz na dobę zapewnia klinicznie istotne obniżenie ciśnienia krwi, zarówno w pozycji leżącej jak i stojącej, utrzymujące się przez pełną dobę. Ze względu na powolny początek działania, po zastosowaniu amlodypiny nie obserwuje się ostrej hipotonii.⁴

W przypadku pacjentów z dławicą piersiową stosowanie amlodypiny raz dziennie skutkuje:

• Wydłużeniem całkowitego czasu wysiłku
• Wydłużeniem czasu do wystąpienia bólu dławicowego
• Wydłużeniem czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm
• Zmniejszeniem częstości występowania bólów dławicowych
• Redukcją zapotrzebowania na tabletki nitrogliceryny

⁵

Istotną zaletą amlodypiny jest brak niepożądanych działań metabolicznych oraz brak wpływu na stężenie lipidów w osoczu. Ta właściwość czyni lek odpowiednim do stosowania u szczególnych grup pacjentów, w tym chorych z astmą oskrzelową, cukrzycą i dną moczanową.⁶

Mechanizm działania bisoprololu

Bisoprolol jest wybiórczym lekiem blokującym receptory beta1-adrenergiczne, charakteryzującym się brakiem wewnętrznego działania agonistycznego oraz znaczącego działania stabilizującego błony komórkowe. Jego selektywność względem receptorów beta1 wykracza poza zakres dawek terapeutycznych, co stanowi istotną cechę kliniczną tego preparatu.⁷

Bisoprolol wykazuje jedynie niewielkie powinowactwo do receptorów beta2 zlokalizowanych w mięśniach gładkich oskrzeli i naczyń oraz receptorów związanych z regulacją metabolizmu. Dzięki temu lek zasadniczo nie wpływa na opór oskrzelowy ani na efekty metaboliczne zależne od receptorów beta2, co czyni go bezpieczniejszym dla pacjentów z chorobami układu oddechowego.⁸

Warto podkreślić, że bisoprolol nie wykazuje wyraźnego ujemnego działania inotropowego, co oznacza, że nie osłabia znacząco kurczliwości mięśnia sercowego.⁹

Efekty farmakodynamiczne bisoprololu

Profil farmakokinetyczny bisoprololu charakteryzuje się:

• Maksymalnym działaniem występującym po 3-4 godzinach od podania doustnego
• Okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym 10-12 godzin, co zapewnia 24-godzinną skuteczność przy dawkowaniu raz na dobę
• Maksymalnym działaniem przeciwnadciśnieniowym, które obserwuje się zwykle po 2 tygodniach stosowania

¹⁰

W przypadku doraźnego podania u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca bez przewlekłej niewydolności serca, bisoprolol wywołuje:

• Zwolnienie częstości pracy serca
• Zmniejszenie objętości wyrzutowej
• Redukcję pojemności minutowej serca
• Zmniejszenie zużycia tlenu przez mięsień sercowy

¹¹

Podczas przewlekłego podawania bisoprololu początkowy zwiększony opór obwodowy ulega zmniejszeniu, co stanowi korzystny efekt w terapii nadciśnienia tętniczego.¹²

Mechanizm przeciwnadciśnieniowego działania leków beta-adrenolitycznych, w tym bisoprololu, wynika między innymi ze zmniejszenia aktywności reninowej osocza, co wpływa na układ renina-angiotensyna-aldosteron regulujący gospodarkę wodno-elektrolitową i ciśnienie tętnicze.¹³

Synergistyczne działanie farmakodynamiczne preparatu złożonego

Połączenie amlodypiny i bisoprololu w produkcie Concoram umożliwia zwiększenie skuteczności terapeutycznej zarówno w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jak i dławicy piersiowej. Efekt ten osiągany jest dzięki uzupełniającym się mechanizmom działania obu substancji czynnych:¹⁴

• Amlodypina – jako naczyniowybiórczy antagonista wapnia zmniejsza opór obwodowy poprzez działanie bezpośrednio na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych
• Bisoprolol – jako kardioselektywny beta-adrenolityk zmniejsza pojemność minutową serca poprzez blokowanie receptorów beta1-adrenergicznych w mięśniu sercowym

Taka kombinacja zapewnia kompleksowe podejście do kontroli ciśnienia tętniczego i objawów dławicy piersiowej poprzez oddziaływanie zarówno na komponentę naczyniową, jak i sercową mechanizmów regulacyjnych układu krążenia.¹⁵