Przedawkowanie leku Concoram

Przedawkowanie produktu leczniczego Concoram, zawierającego bisoprololu fumaran i amlodypinę (w postaci bezylanu), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na połączenie dwóch substancji aktywnych o odmiennych mechanizmach działania, obraz kliniczny przedawkowania charakteryzuje się złożoną symptomatologią wynikającą z nadmiernego działania zarówno blokera kanału wapniowego (amlodypina), jak i leku beta-adrenolitycznego (bisoprolol).¹

Objawy przedawkowania związane z amlodypiną

Amlodypina, jako antagonista kanałów wapniowych, w przypadku przedawkowania powoduje przede wszystkim nasilone efekty wazodylatacyjne. W obrazie klinicznym dominuje nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych z towarzyszącą, często odruchową tachykardią. W konsekwencji rozwija się znaczne i długotrwałe niedociśnienie ogólnoustrojowe, które może prowadzić do wstrząsu, włącznie z przypadkami zakończonymi zgonem.²

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania amlodypiny jest niekardiogenny obrzęk płuc, który może wystąpić z opóźnieniem, nawet 24-48 godzin po przyjęciu leku. Stan ten wymaga natychmiastowego wspomagania oddychania. Do czynników predysponujących do rozwoju tego powikłania zalicza się wczesne działania resuscytacyjne, zwłaszcza przeciążenie płynami, podejmowane w celu utrzymania perfuzji i pojemności minutowej serca.³

Objawy przedawkowania związane z bisoprololem

Bisoprolol, należący do selektywnych leków beta-adrenolitycznych, w przypadku przedawkowania wywołuje szereg charakterystycznych objawów związanych z zablokowaniem receptorów beta-adrenergicznych. Do najczęściej występujących należą: bradykardia, niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz hipoglikemia. Dotychczas zgłoszono jedynie kilka przypadków przedawkowania bisoprololu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i/lub chorobą niedokrwienną serca, przy czym głównie obserwowano bradykardię i/lub niedociśnienie. Wszyscy pacjenci w zgłoszonych przypadkach powrócili do zdrowia.⁴

Należy podkreślić, że istnieje znaczna zmienność osobnicza w zakresie wrażliwości na pojedynczą, dużą dawkę bisoprololu. Pacjenci z chorobą serca wykazują wyraźnie zwiększoną wrażliwość na działanie tego leku i są bardziej podatni na powikłania związane z jego przedawkowaniem.⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania Concoram wymaga kompleksowego podejścia, uwzględniającego złożony mechanizm działania obu substancji aktywnych.

Postępowanie w przedawkowaniu amlodypiny

W przypadku klinicznie istotnego niedociśnienia wywołanego przedawkowaniem amlodypiny konieczne jest wdrożenie aktywnego leczenia podtrzymującego czynność układu sercowo-naczyniowego, obejmującego:⁶

• Częstą kontrolę oddechu i czynności serca
• Uniesienie kończyn dolnych
• Monitorowanie objętości krwi krążącej
• Monitorowanie wydalania moczu

W celu przywrócenia prawidłowego napięcia naczyń i normalizacji ciśnienia tętniczego można zastosować leki obkurczające naczynia, o ile nie ma przeciwwskazań do ich podania. Istotne znaczenie ma również dożylne podanie glukonianu wapnia, który odwraca blokadę kanałów wapniowych wywołaną przez amlodypinę.⁷

W niektórych przypadkach wskazane może być płukanie żołądka. Badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że podanie węgla aktywnego do dwóch godzin od przyjęcia 10 mg amlodypiny skutecznie zmniejsza szybkość wchłaniania substancji czynnej.⁸

Ze względu na silne wiązanie amlodypiny z białkami osocza, hemodializa najprawdopodobniej nie przyniesie istotnych korzyści terapeutycznych.⁹

Postępowanie w przedawkowaniu bisoprololu

W przypadku przedawkowania bisoprololu należy niezwłocznie przerwać jego podawanie i wdrożyć leczenie podtrzymujące oraz objawowe. Z dostępnych danych wynika, że bisoprolol jedynie w niewielkim stopniu można usunąć za pomocą hemodializy.¹⁰

W zależności od dominujących objawów klinicznych, należy zastosować następujące postępowanie:

1. Bradykardia – dożylne podanie atropiny. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi zaleca się ostrożne podanie izoprenaliny lub innego leku o dodatnim działaniu chronotropowym. W niektórych przypadkach może być konieczne zastosowanie czasowej stymulacji serca przez dostęp dożylny.¹¹
2. Niedociśnienie – wymagane jest dożylne podanie płynów oraz leków obkurczających naczynia. Pomocne może być również dożylne zastosowanie glukagonu.¹²
3. Blok przedsionkowo-komorowy (drugiego lub trzeciego stopnia) – konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta. Zaleca się dożylny wlew izoprenaliny lub wszczepienie czasowego stymulatora serca.¹³
4. Ostre nasilenie niewydolności serca – wymagane jest dożylne podanie leków moczopędnych, leków działających inotropowo dodatnio oraz leków rozszerzających naczynia.¹⁴
5. Skurcz oskrzeli – zaleca się podawanie leków rozszerzających oskrzela, takich jak izoprenalina, beta2-sympatykomimetyki i/lub aminofilina.¹⁵
6. Hipoglikemia – konieczne jest dożylne podanie glukozy.¹⁶

Tabela objawów przedawkowania

Należy pamiętać, że przedawkowanie leku Concoram, ze względu na zawartość dwóch substancji czynnych o odmiennych mechanizmach działania, wymaga szczególnej czujności klinicznej i kompleksowego monitorowania stanu pacjenta. Objawy przedawkowania mogą się nakładać, a ich kombinacja może prowadzić do złożonego obrazu klinicznego, wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁷