Właściwości farmakodynamiczne amlodypiny

Amlodypina należy do grupy farmakoterapeutycznej selektywnych antagonistów wapnia działających głównie na naczynia krwionośne, a dokładniej do pochodnych dihydropirydyny (kod ATC: C08CA01). Mechanizm działania amlodypiny polega na blokowaniu wolnych kanałów wapniowych, co hamuje napływ jonów wapnia do wnętrza komórek mięśnia sercowego i błony mięśniowej naczyń krwionośnych. Ten proces prowadzi do zmniejszenia puli wapnia w cytoplazmie, który jest niezbędny do prawidłowej czynności komórek mięśni gładkich.¹

Działanie naczyniodylacyjne

Amlodypina wykazuje właściwości naczyniodylacyjne, przy czym jej efekt jest bardziej wyrażony w stosunku do komórek mięśni gładkich ścian naczyń krwionośnych. Obniżenie ciśnienia tętniczego wynika bezpośrednio ze zmniejszenia oporu przepływu przez drobne naczynia krwionośne.² Substancja rozszerza także tętnice obwodowe, zmniejszając całkowity opór naczyń obwodowych, co wywołuje spadek obciążenia następczego (afterload) i zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen.³

Wpływ na ciśnienie tętnicze

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stosowanie amlodypiny w dawce od 2,5 do 10 mg raz na dobę powoduje znaczące obniżenie zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego ciśnienia krwi (o 10 do 18%), niezależnie od pozycji ciała (leżącej czy stojącej). Efekt hipotensyjny utrzymuje się przez 24 godziny po podaniu pojedynczej dawki dobowej.⁴

Skuteczność hipotensyjna amlodypiny jest porównywalna z efektywnością innych grup leków przeciwnadciśnieniowych, takich jak leki β-adrenolityczne, inne antagoniści wapnia, inhibitory ACE oraz leki moczopędne.⁵ Istotnym aspektem działania amlodypiny jest wolny początek i równomierność działania, co powoduje, że rzadko wywołuje ostre niedociśnienia.⁶

Efekt obniżenia ciśnienia tętniczego krwi zależy od wartości ciśnienia przed rozpoczęciem leczenia. Najsilniejsze działanie obserwuje się u pacjentów z wysokim ciśnieniem początkowym. U osób z umiarkowanym nadciśnieniem (ciśnienie rozkurczowe 105-114 mmHg) obniżenie ciśnienia jest około 50% większe niż u pacjentów z dławicą piersiową i prawidłowym ciśnieniem tętniczym.⁷

Badania kliniczne wykazały, że u znaczącej większości pacjentów (61-91%) leczonych amlodypiną obserwuje się normalizację ciśnienia tętniczego w trakcie terapii.⁸

Wpływ na funkcje nerek i układ sercowo-naczyniowy

U pacjentów z nadciśnieniem i prawidłową czynnością nerek amlodypina wykazuje działanie moczopędne. Jest to efekt zmniejszenia oporu nerkowego, zwiększenia szybkości przesączenia kłębuszkowego oraz zwiększenia przepływu krwi przez nerki.⁹ Istotne jest, że amlodypina nie wpływa na aktywność reninową osocza ani poziom aldosteronu.¹⁰

Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi wywołane przez amlodypinę nie wpływa na zmianę częstości akcji serca ani stężenie katecholamin w surowicy podczas długotrwałego stosowania produktu leczniczego.¹¹

Działanie w dławicy piersiowej

Mechanizm działania amlodypiny w dławicy piersiowej nie został jeszcze dokładnie wyjaśniony.¹² Jednakże wiadomo, że amlodypina powoduje rozszerzenie głównych pni tętnic wieńcowych zarówno w obszarze prawidłowo ukrwionym, jak i niedokrwionym.¹³

W przypadku pacjentów z anginą Prinzmetala (dławicą naczynioskurczową), amlodypina wywołuje relaksację obkurczonych tętnic wieńcowych przebiegających podnasierdziowo (tzw. tętnice epikardialne) oraz hamuje skurcz tętnic wieńcowych, co przyczynia się do zwiększenia podaży tlenu u tych chorych.¹⁴

Właściwości farmakodynamiczne – zestawienie efektów klinicznych