Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Rywaroksaban (Rivaroxaban Aurovitas) to substancja czynna o działaniu przeciwzakrzepowym, dostępna w postaci jasnoczerwonej, okrągłej, obustronnie wypukłej tabletki powlekanej o średnicy 6,1 mm, zawierającej 10 mg rywaroksabanu. Stosowanie tego leku należy bezwzględnie odradzić w określonych przypadkach, które stanowią przeciwwskazania do jego zastosowania.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania rywaroksabanu jest nadwrażliwość na substancję czynną (rywaroksaban) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z nietolerancją laktozy, gdyż jedna tabletka powlekana zawiera 25,75 mg laktozy jednowodnej.²³

Aktywne krwawienia

Rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym krwawieniem o znaczeniu klinicznym. Obecność aktywnego krwawienia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na mechanizm działania leku, który może nasilić istniejące krwawienie i prowadzić do poważnych powikłań.⁴

Stany związane z wysokim ryzykiem krwawień

Istnieje szereg nieprawidłowości i stanów klinicznych, które stanowią znaczące ryzyko wystąpienia poważnych krwawień i tym samym są przeciwwskazaniem do stosowania rywaroksabanu. Należą do nich:

• Owrzodzenia przewodu pokarmowego – czynne lub niedawno przebyte, które zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego⁵
• Nowotwory złośliwe z wysokim ryzykiem krwawienia – niektóre nowotwory charakteryzują się zwiększoną tendencją do krwawień, co w połączeniu z działaniem przeciwzakrzepowym rywaroksabanu może prowadzić do poważnych powikłań⁶
• Urazy ośrodkowego układu nerwowego – niedawno przebyty uraz mózgu lub kręgosłupa zwiększa ryzyko krwawienia wewnątrzczaszkowego lub zewnątrzoponowego⁷
• Zabiegi operacyjne wysokiego ryzyka – niedawno przebyte zabiegi neurochirurgiczne (mózgu, kręgosłupa) lub okulistyczne, które wiążą się z podwyższonym ryzykiem krwawienia pooperacyjnego⁸
• Krwotok wewnątrzczaszkowy – przebyty niedawno, który stanowi wysokie ryzyko nawrotu krwawienia w przypadku zastosowania leku przeciwzakrzepowego⁹
• Patologie naczyniowe – stwierdzona lub podejrzewana obecność żylaków przełyku, żylno-tętnicze wady rozwojowe, tętniak naczyniowy oraz poważne nieprawidłowości w obrębie naczyń wewnątrzrdzeniowych lub śródmózgowych¹⁰

Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych

Przeciwwskazane jest również jednoczesne leczenie innymi produktami przeciwzakrzepowymi, takimi jak:

• Heparyna niefrakcjonowana – z wyjątkiem szczególnego przypadku zmiany leczenia przeciwzakrzepowego lub gdy podawana jest w dawkach koniecznych do utrzymania drożności cewnika żył głównych lub tętnic¹¹
• Heparyny drobnocząsteczkowe – np. enoksaparyna, dalteparyna i inne¹²
• Pochodne heparyny – np. fondaparynuks¹³
• Doustne leki przeciwzakrzepowe – np. warfaryna, eteksylan dabigatranu, apiksaban i inne¹⁴

Choroby wątroby z koagulopatią

Rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą wątroby, która wiąże się z koagulopatią i ryzykiem krwawienia o znaczeniu klinicznym. Dotyczy to pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C według klasyfikacji Child-Pugh. U tych pacjentów występują zaburzenia krzepnięcia krwi, które w połączeniu z działaniem przeciwzakrzepowym rywaroksabanu mogą prowadzić do niekontrolowanych krwawień.¹⁵

Ciąża i karmienie piersią

Stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane podczas ciąży i karmienia piersią. Lek może przenikać przez łożysko i do mleka matki, co stwarza potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Dodatkowo, ryzyko krwawienia podczas porodu jest zwiększone u pacjentek przyjmujących leki przeciwzakrzepowe.¹⁶