Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Roksytromycyna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania roksytromycyny

Roksytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany w preparatach takich jak Rolicyn i Rulid, została poddana szerokiej ocenie w badaniach przedklinicznych w celu ustalenia jej profilu bezpieczeństwa. Dane te obejmują badania toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływ na narządy docelowe, potencjał teratogenny, mutagenny oraz oddziaływanie na specyficzne tkanki u zwierząt laboratoryjnych.^{1 2}

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej roksytromycyna wykazała stosunkowo niską toksyczność po podaniu pojedynczych dawek. Wartości LD₅₀ (średnia dawka śmiertelna) po podaniu doustnym wynosiły:^{3 4}

• około 750 mg/kg masy ciała u myszy
• 1000-1700 mg/kg masy ciała u szczurów
• powyżej 2000 mg/kg masy ciała u psów

^{5 6}

Toksyczność przewlekła

W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu roksytromycyny, głównymi narządami docelowymi, w których obserwowano zmiany, były wątroba i trzustka. Reakcje te były gatunkowo zależne, z wyraźnymi różnicami między psami a szczurami.^{7 8}

Wpływ na wątrobę

Wpływ roksytromycyny na wątrobę był bardziej wyraźny i nasilony u psów niż u szczurów. U psów obserwowano zmiany po zastosowaniu dawek:^{9 10}

• 180 mg/kg masy ciała/dobę podawanych przez 1 miesiąc
• 100 mg/kg masy ciała/dobę podawanych przez 6 miesięcy

^{11 12}

Dla porównania, w równoważnych badaniach na szczurach zmiany w wątrobie obserwowano dopiero po zastosowaniu wyższych dawek:^{13 14}

• 400 mg/kg masy ciała/dobę (w badaniu 1-miesięcznym)
• 125 mg/kg masy ciała/dobę (w badaniu 6-miesięcznym)

^{15 16}

Nasilenie zmian hepatotoksycznych po podaniu tych dawek było również bardziej wyraźne u psów niż u szczurów, co wskazuje na większą wrażliwość psów na hepatotoksyczne działanie roksytromycyny.^{17 18}

Wpływ na trzustkę

Działanie roksytromycyny na trzustkę wykazywało znaczące różnice międzygatunkowe:^{19 20}

• U szczurów: wpływ głównie na gruczoły wewnątrzwydzielnicze trzustki
• U psów: wpływ głównie na gruczoły zewnątrzwydzielnicze trzustki

^{21 22}

Zmiany w trzustce obserwowano po zastosowaniu dużych dawek lub po długotrwałym stosowaniu leku, co wskazuje na zależność od dawki i czasu trwania ekspozycji.^{23 24}

Wpływ na zęby

W badaniach na szczurach odnotowano również wpływ roksytromycyny na zęby, choć szczegółowa charakterystyka tych zmian nie została dokładnie opisana w danych źródłowych.^{25 26}

Potencjał teratogenny i mutagenny

Wstępne dane toksykologiczne wykazały, że roksytromycyna nie ma działania teratogennego u badanych gatunków zwierząt: myszy, szczurów i królików. Nie stwierdzono również potencjału mutagennego substancji.^{27 28}

Wpływ na przewodnictwo sercowe

Roksytromycyna, podobnie jak inne antybiotyki makrolidowe, w tym erytromycyna, w badaniach in vitro powodowała zależne od stężenia wydłużenie czasu trwania potencjału czynnościowego serca. Istotne jest jednak, że efekt ten obserwowano wyłącznie po zastosowaniu dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.^{29 30}

Z tego względu istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo wystąpienia tego efektu podczas stosowania terapeutycznych dawek roksytromycyny u pacjentów.^{31 32}

Wpływ na płytki wzrostowe

W badaniach przeprowadzonych na młodych zwierzętach zaobserwowano zaburzenia płytki wzrostowej przy określonych stężeniach leku niezwiązanego w osoczu:^{33 34}

^{35 36}

Istotnym spostrzeżeniem jest fakt, że nie stwierdzono żadnych anomalii płytki wzrostowej przy stężeniach w osoczu leku niezwiązanego 10-15 krotnie przewyższających stężenia obserwowane podczas stosowania klinicznego. Wskazuje to na istnienie marginesu bezpieczeństwa w odniesieniu do potencjalnego wpływu roksytromycyny na rozwój kośćca u pacjentów pediatrycznych.^{37 38}