Interakcje
Roksytromycyna

Interakcje roksytromycyny z innymi lekami

Roksytromycyna jest antybiotykiem makrolidowym, który wykazuje słabe działanie hamujące w stosunku do izoenzymu CYP3A4. Stopień i charakter interakcji z innymi produktami leczniczymi jest istotny z klinicznego punktu widzenia, szczególnie podczas terapii skojarzonej. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji roksytromycyny z innymi lekami oraz substancjami, uwzględniając poziom ich znaczenia klinicznego.¹

Leki przeciwwskazane do stosowania z roksytromycyną

Podczas stosowania roksytromycyny bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie alkaloidów sporyszu zwężających naczynia krwionośne. Interakcja ta może prowadzić do poważnych powikłań naczyniowych.²³

Leki niezalecane do stosowania z roksytromycyną

Istnieje grupa leków, których jednoczesne stosowanie z roksytromycyną jest niezalecane ze względu na ryzyko potencjalnych interakcji, mimo że bezpośrednie dowody na ich występowanie są ograniczone:

• Astemizol, cyzapryd, pimozyd – leki metabolizowane przez izoenzym wątrobowy CYP3A. Ich stosowanie wiązało się z wydłużeniem odstępu QT i/lub występowaniem arytmii (głównie zaburzenia typu torsade de pointes) w wyniku zwiększenia stężenia tych substancji w surowicy w następstwie interakcji z inhibitorami tego izoenzymu. Pomimo ograniczonej zdolności roksytromycyny do wiązania się z CYP3A, nie można wykluczyć potencjalnych interakcji.⁴⁵
• Terfenadyna – niektóre antybiotyki makrolidowe mogą wchodzić w interakcje farmakokinetyczne z terfenadyną, powodując zwiększenie jej stężenia w surowicy, co może prowadzić do ciężkich komorowych zaburzeń rytmu serca, szczególnie typu torsade de pointes. Mimo że w badaniach z ograniczoną liczbą zdrowych ochotników nie wykazano takich interakcji ani istotnych zmian w zapisie EKG, jednoczesne stosowanie roksytromycyny i terfenadyny nie jest zalecane.⁶⁷
• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III – należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych leków z roksytromycyną.⁸⁹

Leki wymagające zachowania ostrożności podczas stosowania z roksytromycyną

Produkty lecznicze mogące wydłużać odstęp QT – należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania roksytromycyny u pacjentów przyjmujących leki, które mogą wydłużać odstęp QT. Do tej grupy należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, prokainamid, dyzopiramid) i klasy III (np. dofetylid, amiodaron)
• Cytalopram
• Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne
• Metadon
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. fenotiazyny)
• Fluorochinolony (np. moksyfloksacyna)
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. flukonazol, pentamidyna)
• Niektóre leki przeciwwirusowe (np. telaprewir)¹⁰

Antagoniści witaminy K – mimo że w badaniach z udziałem ochotników nie obserwowano interakcji z warfaryną, u pacjentów leczonych jednocześnie roksytromycyną i antagonistami witaminy K odnotowano przypadki wydłużenia czasu protrombinowego lub zwiększenia wartości INR. Zjawisko to mogło być częściowo spowodowane samo zakażeniem. Podczas jednoczesnego stosowania roksytromycyny i antagonistów witaminy K (np. pochodnych kumarolu) zaleca się regularne monitorowanie wartości INR.¹¹¹²

Dyzopiramid – badania in vitro wykazały, że roksytromycyna może wypierać dyzopiramid związany z białkami osocza, co w warunkach in vivo może prowadzić do zwiększenia stężenia wolnego dyzopiramidu w surowicy. Z tego względu zaleca się monitorowanie zapisu EKG oraz, w miarę możliwości, stężenia dyzopiramidu w surowicy podczas jednoczesnego stosowania obu leków.¹³¹⁴

Digoksyna i inne glikozydy nasercowe – w badaniach z udziałem zdrowych ochotników stwierdzono, że roksytromycyna może zwiększać wchłanianie digoksyny. To działanie, często obserwowane w przypadku innych antybiotyków makrolidowych, może bardzo rzadko prowadzić do toksyczności glikozydów nasercowych. Objawy toksyczności mogą obejmować nudności, wymioty, biegunkę, bóle lub zawroty głowy, a także zaburzenia przewodzenia sercowego i/lub zaburzenia rytmu serca. U pacjentów przyjmujących jednocześnie roksytromycynę i digoksynę lub inny glikozyd nasercowy zaleca się monitorowanie czynności elektrycznej serca (EKG) oraz, w miarę możliwości, stężenia glikozydów nasercowych w surowicy. Takie postępowanie jest szczególnie istotne w przypadku wystąpienia objawów sugerujących przedawkowanie glikozydów nasercowych.¹⁵¹⁶

Interakcje, które należy wziąć pod uwagę

Midazolam, triazolam – jednoczesne podawanie roksytromycyny (300 mg na dobę) i midazolamu (15 mg doustnie) zwiększa AUC midazolamu (wrażliwego substratu CYP3A4) o 47%, co może nasilać i wydłużać działanie midazolamu. Brak jest natomiast jednoznacznych dowodów potwierdzających występowanie interakcji pomiędzy roksytromycyną a triazolamem.¹⁷¹⁸

Teofilina – obserwowano niewielkie zwiększenie stężenia teofiliny w osoczu podczas jednoczesnego stosowania z roksytromycyną, jednak zazwyczaj nie ma konieczności modyfikacji dawkowania roksytromycyny.¹⁹²⁰

Bromokryptyna – roksytromycyna może zwiększać AUC i stężenie bromokryptyny w osoczu, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych tego leku.²¹

Cyklosporyna – w badaniu klinicznym u pacjentów po transplantacji serca leczonych cyklosporyną, którzy otrzymywali roksytromycynę w dawce 150 mg dwa razy na dobę przez 11 dni, zaobserwowano 50% zwiększenie stężenia cyklosporyny w osoczu. Stężenie to stopniowo zmniejszało się po zaprzestaniu podawania roksytromycyny. Zwykle nie ma konieczności modyfikacji dawkowania roksytromycyny w takiej sytuacji.²²²³

Inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny) – podczas stosowania roksytromycyny w skojarzeniu ze statynami, istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących mięśni, takich jak rabdomioliza, z powodu możliwego zwiększenia stężenia statyn. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas takiej terapii skojarzonej oraz monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych miopatii.²⁴²⁵

Ryfabutyna – roksytromycyna może zwiększać stężenie ryfabutyny w osoczu.²⁶

Leki metabolizowane przez CYP3A – jako słaby inhibitor izoenzymu CYP3A, roksytromycyna stosowana razem z lekami metabolizowanymi głównie z udziałem tego izoenzymu, może powodować najwyżej 2-krotne zwiększenie ogólnego wpływu tych leków na organizm. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania roksytromycyny z lekami metabolizowanymi przez CYP3A (takimi jak ryfabutyna i bromokryptyna).²⁷

Inne interakcje – nie wykazano klinicznie istotnych interakcji pomiędzy roksytromycyną a karbamazepiną, ranitydyną, wodorotlenkiem glinu lub magnezu oraz doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi estrogeny i progestageny.²⁸²⁹

Interakcje roksytromycyny z alkoholem

W dostępnej dokumentacji medycznej dotyczącej roksytromycyny nie ma jednoznacznych danych na temat interakcji tej substancji z alkoholem. W przeciwieństwie do niektórych innych antybiotyków (np. metronidazolu, który wywołuje reakcję disulfiramopodobną), roksytromycyna nie ma udokumentowanych bezpośrednich interakcji z alkoholem prowadzących do specyficznych efektów klinicznych.

Niemniej jednak, jako zasada ogólna, spożywanie alkoholu podczas antybiotykoterapii nie jest zalecane z kilku powodów:

• Wpływ na metabolizm wątrobowy – alkohol jest metabolizowany w wątrobie, podobnie jak wiele leków, co potencjalnie może wpływać na skuteczność terapii
• Osłabienie działania immunomodulującego – alkohol może osłabiać odpowiedź immunologiczną organizmu, co może zmniejszać skuteczność leczenia zakażeń
• Potencjalne nasilenie działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane, takie jak podrażnienie błony śluzowej żołądka czy zawroty głowy
• Ogólny wpływ na rekonwalescencję – alkohol może spowalniać proces zdrowienia podczas infekcji

Z klinicznego punktu widzenia, pacjentom przyjmującym roksytromycynę należy zalecić unikanie spożywania alkoholu podczas terapii, co pozwoli na osiągnięcie optymalnych efektów leczenia i zminimalizuje ryzyko potencjalnych interakcji.

Tabela interakcji roksytromycyny z innymi lekami