Interakcje leku
Dilzem 180 retard 180 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji – Dilzem 180 Retard

Diltiazem chlorowodorek jest substancją czynną o potencjale wchodzenia w istotne klinicznie interakcje z innymi lekami. Mechanizm interakcji jest złożony i obejmuje zarówno działanie farmakodynamiczne (addytywne lub synergistyczne), jak i farmakokinetyczne (poprzez wpływ na metabolizm wątrobowy). Diltiazem jest metabolizowany przez CYP3A4 oraz sam jest umiarkowanym inhibitorem tego enzymu, co należy uwzględnić przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami.¹

Produkty lecznicze przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania

Istnieją leki, których jednoczesne stosowanie z diltiazemem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:

• Dantrolen (we wlewie dożylnym) – jednoczesne podanie może prowadzić do migotania komór zakończonego zgonem, co wykazano w badaniach na zwierzętach przy zastosowaniu innego antagonisty wapnia (werapamilu)²
• Iwabradyna – przeciwwskazanie wynika z uzupełniającego się działania obu leków, polegającego na zmniejszeniu częstości akcji serca, co może prowadzić do nadmiernej bradykardii³
• Lomitapid – diltiazem jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 może zwiększać stężenie lomitapidu w osoczu, co prowadzi do podwyższonego ryzyka hepatotoksyczności⁴

Interakcje wymagające szczególnej ostrożności

Liczne leki wchodzą w interakcje z diltiazemem, które wymagają zachowania szczególnej ostrożności, monitorowania parametrów klinicznych lub modyfikacji dawkowania:

• Lit – istnieje ryzyko nasilenia neurotoksycznego działania litu⁵
• Pochodne azotanów – jednoczesne stosowanie może nasilać działanie hipotensyjne oraz zwiększać ryzyko omdleń w wyniku addytywnego działania rozszerzającego naczynia krwionośne. U pacjentów przyjmujących diltiazem wprowadzanie terapii azotanami powinno odbywać się stopniowo, z powolnym zwiększaniem dawki⁶
• Teofilina – diltiazem może zwiększać stężenie teofiliny we krwi, co wymaga monitorowania poziomów leku⁷
• Leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne – mogą nasilać działanie hipotensyjne diltiazemu. Takie połączenie należy rozważać wyłącznie przy ścisłym monitorowaniu ciśnienia tętniczego⁸
• Amiodaron, digoksyna – zwiększają ryzyko bradykardii, szczególnie u osób starszych i przy wysokich dawkach⁹
• Leki beta-adrenolityczne – mogą prowadzić do zaburzeń rytmu serca (znaczna bradykardia, blok zatokowy), zaburzeń przewodzenia oraz niewydolności serca w mechanizmie synergistycznym. Takie połączenie wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i monitorowania EKG, zwłaszcza na początku terapii¹⁰
• Inne leki przeciwarytmiczne – nie zaleca się jednoczesnego stosowania z diltiazemem ze względu na dodatkowe ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony serca¹¹
• Karbamazepina – diltiazem może zwiększać stężenie karbamazepiny we krwi. Zaleca się monitorowanie stężenia karbamazepiny w osoczu i odpowiednie dostosowanie dawki¹²
• Ryfampicyna – jako induktor CYP3A4 może zmniejszać stężenie diltiazemu w osoczu. Należy monitorować stan pacjenta podczas rozpoczynania lub kończenia terapii ryfampicyną¹³
• Antagoniści receptora H2 (cymetydyna, ranitydyna) – mogą zwiększać stężenie diltiazemu w osoczu. Konieczne może być dostosowanie dawki dobowej diltiazemu podczas rozpoczynania lub kończenia leczenia antagonistą receptora H2¹⁴
• Cyklosporyna – diltiazem zwiększa stężenie cyklosporyny we krwi. Zaleca się zmniejszenie dawki cyklosporyny, monitorowanie czynności nerek i stężenia tego leku we krwi¹⁵

Interakcje wynikające z hamowania CYP3A4

Diltiazem jako inhibitor izoenzymów cytochromu CYP3A4 może wpływać na metabolizm wielu leków, powodując wzrost ich stężenia w osoczu:

• Benzodiazepiny (midazolam, triazolam) – diltiazem istotnie zwiększa stężenie tych benzodiazepin w osoczu i wydłuża ich okres półtrwania. Szczególna ostrożność dotyczy krótko działających benzodiazepin metabolizowanych przez CYP3A4¹⁶
• Kortykosteroidy (metyloprednizolon) – diltiazem hamuje metabolizm metyloprednizolonu poprzez CYP3A4 oraz aktywność glikoproteiny P. Należy monitorować pacjenta przy rozpoczynaniu terapii metyloprednizolonem i dostosować jego dawkę¹⁷
• Statyny – diltiazem może znacząco zwiększać pole powierzchni pod krzywą (AUC) niektórych statyn, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Preferowane jest jednoczesne stosowanie z diltiazemem statyn, które nie są metabolizowane przez CYP3A4. W przeciwnym razie konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów toksyczności statyn¹⁸
• Inhibitory ssaczego celu rapamycyny (mTOR) – po jednoczesnym podaniu diltiazemu z syrolimusem odnotowano zwiększenie stężenia tego ostatniego (Cmax i AUC). Podobny efekt może wystąpić z ewerolimusem, gdyż diltiazem może spowalniać jego metabolizm poprzez CYP3A4 lub zmniejszać wypływ z komórek jelitowych za pośrednictwem glikoproteiny P. Przy jednoczesnym stosowaniu diltiazemu z inhibitorem mTOR (syrolimus, temsyrolimus, ewerolimus) może być konieczne zmniejszenie dawki inhibitora¹⁹

Interakcje diltiazemu z alkoholem

Chociaż w dokumentacji produktu leczniczego Dilzem 180 Retard nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu ze względu na potencjalne interakcje farmakodynamiczne. Alkohol, podobnie jak diltiazem, wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co może prowadzić do addytywnego efektu hipotensyjnego. Połączenie to zwiększa ryzyko wystąpienia:

• Niedociśnienia ortostatycznego
• Zawrotów głowy
• Omdleń
• Zaburzeń koordynacji psychoruchowej

Z tego powodu zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności i unikanie spożywania alkoholu w trakcie terapii diltiazemem, szczególnie na początku leczenia oraz po każdej modyfikacji dawki leku.

Tabela interakcji diltiazemu z innymi lekami

Uwagi ogólne dotyczące interakcji

Ze względu na możliwość addytywnego działania, należy zachować szczególną ostrożność i stopniowo zwiększać dawki u pacjentów przyjmujących diltiazem jednocześnie z innymi lekami wpływającymi na kurczliwość mięśnia sercowego lub przewodzenie.²⁰

Stosowanie diltiazemu z innymi substratami CYP3A4 może powodować wzrost stężenia w osoczu każdej z substancji, natomiast jednoczesne stosowanie z induktorami CYP3A4 może prowadzić do zmniejszenia stężenia diltiazemu w osoczu.²¹