Właściwości farmakokinetyczne
Sennozyd B

Właściwości farmakokinetyczne sennozydu B

Sennozyd B to związek należący do grupy glikozydów hydroksyantracenowych, występujący w liściach i owocach senesu. Stanowi on główny składnik aktywny takich preparatów jak Liść Senesu, Red Senes Tea, Senefol, Senes Fix, Xenna oraz Xenna Extra Comfort. Profil farmakokinetyczny sennozydu B charakteryzuje się specyficznym mechanizmem wchłaniania, metabolizmu i wydalania, co warunkuje jego działanie przeczyszczające.^{1 2}

Wchłanianie

Sennozydy, będące β-O-glikozydami, nie ulegają wchłanianiu w górnej części przewodu pokarmowego ani rozkładowi przez ludzkie enzymy trawienne. Związki te docierają do jelita grubego w formie niezmienionej, gdzie dopiero pod wpływem bakteryjnej flory jelitowej przekształcane są w aktywne metabolity – przede wszystkim antron reiny (reinoantron).^{3 4}

Aglikony, powstałe w wyniku rozkładu sennozydów, są wchłaniane w górnej części jelita. Badania prowadzone na zwierzętach z wykorzystaniem radio-znaczonych antronów reiny podawanych bezpośrednio do kątnicy wykazały, że wchłanianie tych związków jest ograniczone i wynosi mniej niż 10%.<sup data-drug="Xenna Extra Comfort" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Doświadczenia na zwierzętach wykazały, że przy podaniu bezpośrednio do jelita ślepego absorpcja antronu reiny wynosiła 5 ⁶

Metabolizm

Po przekształceniu sennozydów do antronu reiny w jelicie grubym, związek ten w kontakcie z tlenem ulega utlenieniu do reiny i sennidyn. Te metabolity można następnie wykryć we krwi, głównie w formie skoniugowanej jako glukuronidy i siarczany.^{7 8}

Należy podkreślić, że sennozyd B jest w istocie prolekiem, który wymaga aktywacji metabolicznej przez bakterie jelitowe do wywołania efektu terapeutycznego. Dopiero powstały w wyniku tej transformacji antron reiny jest właściwym metabolitem o działaniu przeczyszczającym.⁹

Eliminacja

Wydalanie metabolitów sennozydu B przebiega kilkoma drogami, z dominującym udziałem wydalania z kałem. Po doustnym podawaniu sennozydów, około 3-6% metabolitów jest wydalanych z moczem, a pewna część także z żółcią.^{10 11}

Przeważająca część sennozydów (około 90%) jest wydalana wraz z kałem w postaci polimerów (polichinonów). Dodatkowo w kale znajduje się 2-6% sennozydów w postaci niezmienionej, a także sennidyny, antron reiny oraz reina.^{12 13}

Badania farmakokinetyczne u ludzi

W badaniach farmakokinetycznych przeprowadzonych u ludzi, którym przez 7 dni podawano doustnie sproszkowane strąki senesu zawierające 20 mg sennozydów, maksymalne stężenie reiny we krwi wynosiło 100 ng/ml. Istotnym aspektem tych badań było wykluczenie kumulacji reiny w organizmie przy codziennym stosowaniu preparatów zawierających sennozydy.^{14 15}

Przenikanie przez bariery biologiczne

Metabolity aktywne sennozydu B, w szczególności reina, przenikają w małych ilościach do mleka matki. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających sennozyd B u kobiet karmiących piersią.^{16 17}

Badania na zwierzętach wykazały również, że reina w niewielkim stopniu przenika przez barierę łożyskową. Ta właściwość ma znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających sennozyd B u kobiet w ciąży.^{18 19}

Podsumowanie właściwości farmakokinetycznych