Dawkowanie i sposób podawania
Sennozyd B

Sennozyd B, będący głównym składnikiem aktywnym liścia senesu (Sennae foliolum), jest stosowany jako środek przeczyszczający w formie glikozydów hydroksyantracenowych. Maksymalna dawka dobowa sennozydu B wynosi 30 mg, co odpowiada 1 g liścia senesu lub odpowiedniej dawce w preparatach takich jak Senefol (4 tabletki po 7,5 mg), Xenna (1 saszetka zawierająca 30 mg) oraz Xenna Extra Comfort (1,5 tabletki po 20 mg). Preparaty te są przeznaczone wyłącznie dla pacjentów powyżej 12 roku życia i podawane doustnie, z różnicami w sposobie aplikacji zależnie od postaci farmaceutycznej (napar, tabletki, tabletki dojelitowe). Efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 8-12 godzinach od podania, a dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, zaczynając od najniższej skutecznej dawki w celu uzyskania miękkiego stolca.

Dawkowanie i sposób podawania substancji sennozyd B

Sennozyd B jest głównym składnikiem aktywnym preparatów zawierających liść senesu (Sennae foliolum), stosowanych jako leki przeczyszczające. Występuje w formie glikozydów hydroksyantracenowych, które są odpowiedzialne za działanie przeczyszczające. Dawkowanie tej substancji powinno być precyzyjnie określone i dostosowane do potrzeb pacjenta, aby uzyskać optymalny efekt terapeutyczny.1

Maksymalna dawka dobowa

Maksymalna dawka dobowa glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B wynosi 30 mg. Jest to kluczowy parametr, którego nie należy przekraczać podczas stosowania preparatów zawierających tę substancję. W zależności od postaci farmaceutycznej leku, maksymalna dawka dobowa odpowiada:23

  • 1 łyżce miarowej (1 g) liścia senesu (Liść Senesu) lub 1 saszetce zawierającej 1 g liścia senesu (Senes fix) – co daje około 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych
  • 4 tabletkom preparatu Senefol (każda tabletka zawiera 7,5 mg sennozydu B)
  • 1 saszetce preparatu Xenna (zawierającej 0,9-1,1 g liści senesu, co odpowiada 30 mg sennozydu B)
  • 1,5 tabletce preparatu Xenna Extra Comfort (każda tabletka zawiera 20 mg sennozydu B)

4567

Dawkowanie w poszczególnych grupach wiekowych

Preparaty zawierające sennozyd B mają ściśle określone wskazania co do wieku pacjentów, dla których są przeznaczone. Poniżej przedstawiono informacje dotyczące dawkowania w poszczególnych grupach wiekowych:89

Młodzież w wieku powyżej 12 lat, dorośli i pacjenci w podeszłym wieku

Dla tej grupy wiekowej zaleca się następujące dawkowanie:1011

  • Dawkowanie naparu z liści senesu (Liść Senesu, Senes fix, Red Senes Tea, Xenna): 1 saszetkę lub 1 łyżkę miarową (1 g) zalać szklanką (około 200 ml) gorącej wody, naparzać pod przykryciem przez około 10 minut, pić od około ½ do całej szklanki ciepłego naparu jednorazowo przed snem.
  • Dawkowanie tabletek (Senefol): 2-4 tabletki (15-30 mg sennozydu B) przed snem, popijając dużą ilością wody. Ze względu na zróżnicowaną wrażliwość osobniczą dawkowanie należy rozpocząć od najmniejszej dawki (1 tabletki), którą należy w razie potrzeby zwiększyć do ustalenia dawki skutecznej.
  • Dawkowanie tabletek dojelitowych (Xenna Extra Comfort): 1 tabletka dojelitowa (20 mg sennozydu B) raz na dobę, na godzinę przed snem.

12131415

Dzieci poniżej 12 lat

Preparaty zawierające sennozyd B są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia. Informacja ta jest zgodna dla wszystkich analizowanych preparatów i stanowi istotne ograniczenie w stosowaniu tej substancji.16171819

Sposób podawania

Wszystkie preparaty zawierające sennozyd B są przeznaczone do podania doustnego. Szczegółowy sposób podawania różni się w zależności od postaci farmaceutycznej:2021

Napar z liści senesu

W przypadku preparatów w postaci ziół do zaparzania (Liść Senesu, Senes fix, Red Senes Tea, Xenna), należy:2223

  • Zalać łyżkę miarową (1 g) lub saszetkę szklanką (około 200 ml) gorącej wody
  • Naparzać pod przykryciem przez około 10 minut
  • W przypadku preparatu Liść Senesu – przecedzić
  • Wypić od około ½ do całej szklanki ciepłego naparu wieczorem przed snem
  • Stosować zawsze świeżo przygotowany napar

2425

Tabletki

W przypadku preparatu Senefol w postaci tabletek:26

  • Przyjmować 2-4 tabletki przed snem
  • Lek należy popić dużą ilością wody
Tabletki dojelitowe

W przypadku preparatu Xenna Extra Comfort w postaci tabletek dojelitowych:27

  • Tabletkę należy połknąć popijając wystarczającą ilością płynu
  • Przyjmować na godzinę przed snem

Czas stosowania

Istnieją ścisłe wytyczne dotyczące czasu stosowania preparatów zawierających sennozyd B:2829

  • Nie należy stosować preparatów dłużej niż przez 1-2 tygodnie bez konsultacji lekarskiej
  • Zwykle wystarczające jest stosowanie produktu od 2 do 3 razy w tygodniu
  • Decyzję o stosowaniu przez okres dłuższy niż 1-2 tygodnie może podjąć wyłącznie lekarz
  • Jeśli objawy utrzymują się podczas stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą

303132

Czas działania

Preparaty zawierające sennozyd B charakteryzują się określonym czasem działania, co jest istotną informacją dla pacjentów:3334

  • Efekt przeczyszczający (wypróżnienie) występuje zazwyczaj po upływie 8-12 godzin od przyjęcia preparatu
  • W przypadku braku efektu przeczyszczającego, następną dawkę preparatu należy przyjąć po upływie 12 godzin

353637

Dawkowanie indywidualne

Preparaty zawierające sennozyd B powinny być dawkowane indywidualnie, zgodnie z następującymi zaleceniami:3839

  • Właściwą dawką indywidualną jest najniższa dawka niezbędna do uzyskania miękkiego stolca
  • Ze względu na zróżnicowaną wrażliwość osobniczą dawkowanie należy rozpocząć od najmniejszej dawki, którą należy w razie potrzeby zwiększyć do ustalenia dawki skutecznej

4041

Tabela dawkowania sennozydu B w różnych preparatach

Nazwa preparatu Postać farmaceutyczna Zawartość sennozydu B w jednostce dawkowania Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży >12 lat Maksymalna dawka dobowa Sposób podawania Czas działania
Liść Senesu Zioła do zaparzania 25-30 mg/g 1 łyżka miarowa (1 g) na szklankę wody 1 łyżka miarowa (25-30 mg) Napar, od ½ do całej szklanki wieczorem przed snem 8-12 godzin
Senes fix Zioła do zaparzania w saszetkach 25-30 mg/saszetkę 1 saszetka na szklankę wody 1 saszetka (25-30 mg) Napar, od ½ do całej szklanki wieczorem przed snem 8-12 godzin
Red Senes Tea Zioła do zaparzania w saszetkach 17-23 mg/saszetkę 1 saszetka na szklankę wody 1 saszetka (17-23 mg) Napar, przed snem 8-12 godzin
Senefol Tabletki 7,5 mg/tabletkę 2-4 tabletki 4 tabletki (30 mg) Doustnie, popijając dużą ilością wody, przed snem 8-12 godzin
Xenna Zioła do zaparzania w saszetkach 30 mg/saszetkę 1 saszetka na szklankę wody 1 saszetka (30 mg) Napar, od ½ do całej szklanki przed snem 8-12 godzin
Xenna Extra Comfort Tabletki dojelitowe 20 mg/tabletkę 1 tabletka 1,5 tabletki (30 mg) Doustnie, popijając płynem, na godzinę przed snem 8-12 godzin

Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania sennozydu B

Podczas wywiadu medycznego oraz przekazywania informacji pacjentowi należy zwrócić uwagę na następujące aspekty dawkowania sennozydu B:4243

  • Pacjent powinien być poinformowany o przeciwwskazaniu stosowania preparatów zawierających sennozyd B u dzieci poniżej 12 roku życia
  • Należy podkreślić, że preparaty powinny być stosowane doraźnie, a nie przewlekle
  • Pacjent powinien wiedzieć, że zwykle wystarczające jest stosowanie preparatu 2-3 razy w tygodniu
  • Należy poinstruować pacjenta, że właściwą dawką jest najniższa dawka niezbędna do uzyskania miękkiego stolca
  • Pacjent powinien być świadomy, że efekt przeczyszczający występuje po 8-12 godzinach od przyjęcia preparatu
  • Należy zalecić pacjentowi konsultację lekarską w przypadku, gdy objawy utrzymują się podczas stosowania preparatu
  • Pacjent powinien być poinformowany o konieczności konsultacji lekarskiej przed stosowaniem preparatu przez okres dłuższy niż 1-2 tygodnie

4445

W przypadku preparatów w postaci naparu należy dodatkowo poinformować pacjenta o konieczności:4647

  • Stosowania zawsze świeżo przygotowanego naparu
  • Naparzania ziół pod przykryciem przez około 10 minut
  • Przyjmowania naparu wieczorem przed snem

4849

W przypadku tabletek należy poinformować pacjenta o konieczności:5051

  • Popijania tabletek dużą ilością wody
  • Przyjmowania tabletek przed snem
  • W przypadku tabletek dojelitowych (Xenna Extra Comfort) – przyjmowania na godzinę przed snem
  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl