Właściwości farmakokinetyczne
Figura 1 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę
Preparat Figura 1 zawiera listki senesu, których głównymi substancjami czynnymi są glikozydy hydroksyantracenowe (sennozydy). Sennozydy nie ulegają absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego i są metabolizowane dopiero w jelicie grubym przez mikroflorę bakteryjną do aktywnego metabolitu – antronu reiny, który jest wchłaniany w mniej niż 10%. Po absorpcji antron reiny ulega utlenieniu do reiny i sennidyn, które we krwi występują głównie w formie sprzężonej (glukuronidy i siarczany). Maksymalne stężenie reiny w osoczu po 7-dniowym podawaniu 20 mg sennozydów wynosi około 100 ng/ml, bez obserwowanej kumulacji. Metabolity przenikają w niewielkich ilościach do mleka matki oraz minimalnie przez barierę łożyskową, co ma znaczenie przy stosowaniu u kobiet karmiących i w ciąży.
Charakterystyka farmakokinetyczna preparatu Figura 1
Preparat Figura 1 zawiera jako substancję czynną listki senesu (Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl), które charakteryzują się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi ze względu na zawarte w nich glikozydy hydroksyantracenowe. Zrozumienie tych właściwości jest kluczowe dla właściwego stosowania leku i przewidywania jego działania w organizmie pacjenta. 1
Wchłanianie glikozydów hydroksyantracenowych
Glikozydy β-O-połączone (sennozydy) zawarte w preparacie nie ulegają absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego i nie są metabolizowane przez enzymy trawienne człowieka. Dopiero w jelicie grubym, pod wpływem flory bakteryjnej, zostają przekształcone w aktywny metabolit – antron reiny. Ten natomiast może być częściowo wchłaniany w górnym odcinku jelita. 2
Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych z zastosowaniem radioaktywnie znakowanych antronów reiny, wprowadzonych bezpośrednio do kątnicy, wykazały, że absorpcja systemowa jest niewielka – poniżej 10%. 3
Metabolizm
W wyniku kontaktu z tlenem, antron reiny ulega utlenieniu do reiny i sennidyn. Te metabolity można wykryć we krwi, głównie w formie związanej – jako glukuronidy i siarczany, co wskazuje na intensywne procesy sprzęgania zachodzące w wątrobie. 4
W badaniach farmakokinetycznych z udziałem ludzi, którym doustnie podawano strąki senesu zawierające 20 mg sennozydów przez okres 7 dni, maksymalne stężenie reiny w osoczu krwi osiągnęło poziom 100 ng/ml. Co istotne, nie zaobserwowano zjawiska kumulacji reiny w organizmie, co świadczy o efektywnej eliminacji tego metabolitu. 5
Dystrybucja
Aktywne metabolity preparatu Figura 1, w tym przede wszystkim reina, przenikają w niewielkich ilościach do mleka matki. Jest to istotna informacja kliniczna, którą należy uwzględnić przy zalecaniu preparatu kobietom karmiącym piersią. 6
Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że przenikanie reiny przez barierę łożyskową jest minimalne, co może mieć znaczenie przy rozważaniu stosowania preparatu u kobiet w ciąży, choć należy zachować szczególną ostrożność w tym przypadku. 7
Wydalanie
Po doustnym podaniu sennozydów, ich metabolity są wydalane dwiema głównymi drogami:
- Z moczem – około 3-6% metabolitów jest eliminowanych tą drogą 8
- Z żółcią – część metabolitów podlega wydzielaniu z żółcią, co wskazuje na udział krążenia wątrobowo-jelitowego w procesie eliminacji 9
Jednakże zdecydowana większość sennozydów (około 90%) jest wydalana z kałem w postaci polimerów (związków polichinonowych). W kale można również wykryć 2-6% niezmienionych sennozydów, sennidyn, antronu reiny oraz reiny. 10
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość/charakterystyka |
|---|---|
| Wchłanianie sennozydów w górnym odcinku jelita | Brak |
| Miejsce aktywacji metabolicznej | Jelito grube (mikroflora bakteryjna) |
| Aktywny metabolit | Antron reiny |
| Absorpcja antronu reiny | < 10% |
| Główne metabolity wykrywane we krwi | Glukuronidy i siarczany reiny i sennidyn |
| Maksymalne stężenie reiny we krwi | 100 ng/ml (po 7 dniach podawania 20 mg sennozydów) |
| Kumulacja reiny | Nie obserwowano |
| Przenikanie do mleka matki | W małych ilościach |
| Przenikanie przez łożysko | Niewielkie |
| Wydalanie z moczem | 3-6% metabolitów |
| Wydalanie z kałem | Około 90% (głównie jako polimery polichinonowe) |
| Niezmienione związki w kale | 2-6% (sennozydy, sennidyny, antron reiny, reina) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Figura 1 16,58
- Działania niepożądane – Figura 1 16,58
- Interakcje leku – Figura 1 16,58
- Profil bezpieczeństwa leku – Figura 1 16,58
- Przeciwwskazania – Figura 1 16,58
- Przedawkowanie – Figura 1 16,58
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Figura 1 16,58
- Skład i postać leku – Figura 1 16,58
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne – Figura 1 16,58
- Właściwości farmakokinetyczne – Figura 1 16,58
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Figura 1 16,58
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Figura 1 16,58
- Wskazania do stosowania – Figura 1 16,58