Przeciwwskazania stosowania
Korzeń rzewienia

Przeciwwskazania stosowania korzenia rzewienia

Korzeń rzewienia (Rhei radix) stanowi jeden z komponentów złożonych preparatów leczniczych stosowanych w zaburzeniach trawiennych. Zawiera związki antranoidowe przeliczane na reinę, które determinują jego działanie przeczyszczające. Ze względu na specyficzne właściwości farmakologiczne, substancja ta posiada ściśle określone przeciwwskazania, które powinny być bezwzględnie przestrzegane przez personel medyczny przepisujący leki zawierające korzeń rzewienia.¹

Bezwzględne przeciwwskazania związane z układem pokarmowym

Stosowanie preparatów zawierających korzeń rzewienia jest bezwzględnie przeciwwskazane w przypadku stanów patologicznych przewodu pokarmowego takich jak:

• Niedrożność jelit – mechaniczna lub czynnościowa obstrukcja przewodu pokarmowego stanowi absolutne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nasilenia objawów i możliwych powikłań
• Stany zapalne jelit – ostre i przewlekłe zapalenia jelit, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego

²

Przeciwwskazania związane z układem żółciowym

Kamica żółciowa jest istotnym przeciwwskazaniem do stosowania korzenia rzewienia. Zawarte w nim związki antranoidowe mogą nasilać skurcze dróg żółciowych, potencjalnie prowadząc do nasilenia bólu, a w niektórych przypadkach do przemieszczenia złogów i zaostrzenia objawów choroby. W przypadku pacjentów z rozpoznaną kamicą żółciową należy kategorycznie odradzić stosowanie preparatów zawierających korzeń rzewienia, w tym preparatu Digestonic.³

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie preparatów zawierających korzeń rzewienia jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników preparatu. Dotyczy to zarówno samego korzenia rzewienia, jak i innych komponentów obecnych w preparatach złożonych. W przypadku preparatu Digestonic przeciwwskazanie to dotyczy nadwrażliwości na korzeń rzewienia oraz pozostałe składniki, takie jak ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc róży, owoc kopru włoskiego oraz owoc kolendry.^{4 5}

Przeciwwskazania wynikające z zawartości etanolu

Wiele preparatów zawierających korzeń rzewienia występuje w postaci wyciągów ekstrahowanych etanolem. Zawartość alkoholu etylowego w takich preparatach może być znacząca i determinuje dodatkowe przeciwwskazania. Przykładowo, Digestonic jest płynem doustnym zawierającym 60,0-68,0% (V/V) etanolu.⁶

Ze względu na wysoką zawartość etanolu, preparaty z korzeniem rzewienia są przeciwwskazane w następujących stanach klinicznych:

• Padaczka – etanol może obniżać próg drgawkowy i prowokować napady padaczkowe
• Choroba alkoholowa – stosowanie preparatów zawierających etanol może prowadzić do nawrotu uzależnienia
• Choroby wątroby – w przypadku upośledzonej funkcji wątroby metabolizm etanolu jest zaburzony, co może prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności

⁷

Szczególne grupy pacjentów

Oprócz wymienionych powyżej przeciwwskazań, należy zachować szczególną ostrożność lub unikać stosowania preparatów zawierających korzeń rzewienia w następujących grupach pacjentów:

• Pacjenci prowadzący pojazdy mechaniczne i obsługujący maszyny – ze względu na zawartość etanolu w preparatach typu Digestonic
• Kobiety w ciąży i karmiące piersią – związki antranoidowe mogą przenikać przez łożysko i do mleka matki
• Pacjenci z zaburzeniami wodno-elektrolitowymi – ze względu na działanie przeczyszczające korzenia rzewienia
• Pacjenci z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego – nawet bez jawnych stanów zapalnych

⁸

Podsumowanie przeciwwskazań

Podejmując decyzję o zaleceniu preparatu zawierającego korzeń rzewienia, lekarz powinien uwzględnić wszystkie wymienione przeciwwskazania i przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem. W przypadku preparatu Digestonic należy szczególnie zwrócić uwagę na przeciwwskazania związane z układem pokarmowym (niedrożność i stany zapalne jelit), układem żółciowym (kamica żółciowa), nadwrażliwością na składniki preparatu oraz obecnością etanolu jako rozpuszczalnika (padaczka, choroba alkoholowa, choroby wątroby).⁹

Należy pamiętać, że zawartość związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę (0,31-0,45 mg/ml w preparacie Digestonic) determinuje działanie przeczyszczające korzenia rzewienia, co stanowi podstawę jego stosowania w zaburzeniach trawiennych, ale jednocześnie wymaga wykluczenia stanów klinicznych, w których działanie to mogłoby być szkodliwe.¹⁰