Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kruszyna
Kora kruszyny (Frangulae cortex), zawierająca związki antranoidowe takie jak emodyna, frangulina, chryzofanol i fiscjon, jest składnikiem wielu preparatów leczniczych (np. Alax, Normosan, Radirex PLUS). Stosowanie tych leków jest przeciwwskazane w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczne wynikające z obecności antranoidów, mimo braku jednoznacznych danych klinicznych dotyczących wpływu na płodność czy przebieg ciąży. Dokumentacja produktów nie dostarcza szczegółowych informacji o wpływie na płodność, a przeciwwskazania opierają się głównie na wynikach badań eksperymentalnych. W przypadku karmienia piersią, preparaty te również są przeciwwskazane z powodu przenikania aktywnych metabolitów do mleka matki, w tym reiny, mimo że nie zaobserwowano efektu przeczyszczającego u niemowląt. Brak jest jednak wystarczających danych bezpieczeństwa, co uzasadnia zalecenie unikania stosowania tych leków w okresie laktacji.
Wpływ kruszyny na płodność, ciążę i laktację
Kora kruszyny (Frangulae cortex), będąca składnikiem wielu produktów leczniczych takich jak Alax, Normosan, Radirex PLUS czy Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, zawiera związki antranoidowe, które mogą mieć istotny wpływ na organizm kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Związki te wymagają szczególnej uwagi lekarzy przepisujących leki zawierające kruszynę wspomnianym grupom pacjentek.1
Wpływ na płodność
W dostępnej dokumentacji produktów leczniczych zawierających korę kruszyny, takich jak Normosan i Normosan fix, brak jest konkretnych danych dotyczących wpływu składników kruszyny na płodność. W charakterystykach tych produktów znajdują się jedynie odwołania do punktów dotyczących badań przedklinicznych.2 3 Podobnie w przypadku produktu Radirex PLUS, dokumentacja nie dostarcza szczegółowych informacji na temat potencjalnego wpływu na płodność.4
Wpływ na ciążę
Stosowanie produktów zawierających korę kruszyny jest przeciwwskazane w okresie ciąży. Chociaż w przypadku produktu Alax wskazano, że nie istnieją doniesienia o niepożądanych efektach na przebieg ciąży lub płód przy stosowaniu preparatów kory kruszyny w zalecanych dawkach, to jednak produkt ten nie jest zalecany dla kobiet w ciąży.5
Przeciwwskazanie to opiera się na wynikach badań eksperymentalnych dotyczących genotoksyczności niektórych związków antranoidowych obecnych w korze kruszyny. Szczególną uwagę zwraca się na takie związki jak:6 7
8 9
W przypadku produktu Radirex PLUS, jednoznacznie stwierdza się, że leku nie należy stosować w okresie ciąży, bez podawania szczegółowych wyjaśnień.10
Wpływ na laktację
Stosowanie produktów zawierających korę kruszyny jest również przeciwwskazane podczas karmienia piersią. Przeciwwskazanie to wynika z braku wystarczających danych dotyczących wydzielania metabolitów kruszyny z mlekiem matki.11
Badania wykazały, że po doustnym podaniu pochodnych antrachinowych (antrazwiązków), do których należą związki zawarte w korze kruszyny, w mleku karmiących kobiet stwierdza się niewielkie ilości aktywnych metabolitów, w tym szczególnie reinę.12 13 14
Warto zauważyć, że mimo przenikania tych substancji do mleka, w badaniach nie odnotowano efektu przeczyszczającego u karmionych piersią niemowląt.15 Jednak ze względu na potencjalne ryzyko i brak wystarczających danych bezpieczeństwa, wszystkie produkty zawierające korę kruszyny są przeciwwskazane podczas laktacji.16
Informacje, które lekarz musi przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią
Lekarz przepisujący leki powinien przekazać następujące informacje pacjentkom, które są w ciąży lub karmią piersią:
- Preparaty zawierające korę kruszyny (Frangulae cortex) są przeciwwskazane w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczne związane z obecnością związków antranoidowych
- Stosowanie tych preparatów w okresie karmienia piersią jest również przeciwwskazane z powodu przenikania aktywnych metabolitów do mleka matki
- Brak jest jednoznacznych danych dotyczących wpływu kruszyny na płodność
- W przypadku konieczności leczenia zaparć u kobiet ciężarnych lub karmiących piersią, lekarz powinien rozważyć alternatywne, bezpieczne metody leczenia
- Jeśli pacjentka stosowała nieświadomie preparaty zawierające kruszynę podczas ciąży, należy poinformować ją, że chociaż produkt jest przeciwwskazany, to nie istnieją konkretne doniesienia o jego szkodliwym wpływie na przebieg ciąży lub płód przy stosowaniu w zalecanych dawkach
17 18
Zalecenia dla lekarzy
Lekarze przepisujący leki zawierające korę kruszyny powinni szczególnie zwrócić uwagę na następujące aspekty:
- Przed przepisaniem jakiegokolwiek preparatu zawierającego kruszynę (Alax, Normosan, Normosan fix, Radirex PLUS, Tabletki przeciw niestrawności Labofarm) należy zawsze upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży ani nie karmi piersią
- W przypadku kobiet w wieku rozrodczym należy omówić kwestię stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii preparatami zawierającymi kruszynę
- Należy poinformować pacjentki o konieczności natychmiastowego przerwania stosowania preparatów z kruszyny w przypadku zajścia w ciążę
- W dokumentacji medycznej należy odnotować przekazanie pacjentce informacji o przeciwwskazaniach do stosowania kruszyny w ciąży i podczas karmienia piersią
19 20 21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania