połykanie
Połykanie to złożony proces fizjologiczny, który umożliwia transport pokarmu i płynów z jamy ustnej do żołądka. Jest to czynność częściowo świadoma i częściowo odruchowa, angażująca skoordynowane działanie mięśni jamy ustnej, gardła, krtani i przełyku.
Proces połykania dzieli się na trzy fazy: ustną (dobrowolną), gardłową (odruchową) i przełykową (odruchową). W fazie ustnej pokarm jest formowany w kęs i przemieszczany językiem w kierunku gardła. Faza gardłowa rozpoczyna się odruchem połykania, podczas którego nagłośnia zamyka wejście do krtani, zapobiegając aspiracji, a perystaltyka gardła przemieszcza kęs do przełyku. W fazie przełykowej pokarm jest transportowany do żołądka dzięki ruchom perystaltycznym.
Zaburzenia połykania (dysfagia) mogą być objawem różnych schorzeń neurologicznych, mięśniowych lub strukturalnych. Do najczęstszych przyczyn należą udary mózgu, choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne, nowotwory głowy i szyi, achalazja oraz urazy. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, endoskopię, fluoroskopię, manometrię i pH-metrię. Leczenie dysfagii zależy od przyczyny i może obejmować rehabilitację, modyfikację diety, farmakoterapię lub interwencje chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przyczepienie języka (ankyloglossia) – Diagnostyka i diagnoza
Ankyloglossia, czyli przyczepienie języka, to wrodzona wada polegająca na skróceniu lub nadmiernym napięciu wędzidełka podjęzykowego, ograniczającym ruchomość języka i wpływającym na funkcje takie jak karmienie piersią, mowa czy połykanie. Częstość występowania wynosi 4-11% noworodków. Diagnostyka opiera się na ocenie anatomicznej i funkcjonalnej, z wykorzystaniem narzędzi takich jak skala Kotlowa, Hazelbaker (HATLFF), TABBY i BTAT, gdzie wynik ≤5 może wskazywać na potrzebę interwencji. Szczególnie trudne do rozpoznania jest tylne przyczepienie języka, które często wiąże się z problemami karmienia, ale nie zawsze wymaga leczenia chirurgicznego, gdyż około 80% niemowląt adaptuje się bez interwencji. Diagnostyka powinna uwzględniać wywiad, badanie fizykalne, obserwację karmienia oraz ocenę artykulacji u starszych dzieci, a także wykluczyć inne przyczyny zaburzeń funkcji jamy ustnej i karmienia, takie jak retrognacja, hipotonia czy niedrożność dróg oddechowych.
ankyloglossia, artykulacja, badanie fizykalne, badanie palpacyjne, dno jamy ustnej, frenotomia, frenulektomia, hipotonia, karmienie piersią, konsultant laktacyjny, mikrognathia, naddiagnostyka, otorynolaryngologia, perystaltyka, połykanie, refluks żołądkowo-przełykowy, retrognacja, rozszczep podniebienia, wędzidełko podjęzykowe - Leksykon chorób i schorzeń
Porażenie strun głosowych – Objawy
Porażenie strun głosowych to stan charakteryzujący się utratą kontroli nad ruchem jednej (unilateralne) lub obu (bilateralne) strun głosowych, co prowadzi do zaburzeń fonacji, oddychania i połykania. Porażenie jednostronne, najczęstsze, objawia się chrypką, bezdźwięcznym, słabym głosem, zmęczeniem podczas mówienia oraz ryzykiem aspiracji, natomiast porażenie obustronne, rzadsze, może powodować zwężenie dróg oddechowych, stridor i zagrożenie życia. W porażeniu obustronnym struny mogą być unieruchomione w pozycji przyśrodkowej, co skutkuje trudnościami w oddychaniu, lub w pozycji bocznej, co prowadzi do osłabienia głosu. Przebieg kliniczny jest zmienny, z możliwością samoistnej poprawy w ciągu 6-12 miesięcy, choć trwałe uszkodzenie wymaga interwencji. Diagnostyka opiera się na ocenie funkcji strun głosowych oraz objawów klinicznych, takich jak chrypka utrzymująca się ponad 3-4 tygodnie, dysfagia, stridor czy duszność.
aspiracja, droga oddechowa, dysfagia, fonacja, intubacja, krtań, niedotlenienie, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, odruch wymiotny, połykanie, porażenie jednostronne, porażenie obustronne, porażenie strun głosowych, projekcja głosu, regeneracja, sinica, stridor, struna głosowa, tchawica, tracheostomia, tracheotomia, unerwienie, zadyszka, zapalenie krtani, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gardła – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka raka gardła opiera się na wieloetapowym procesie, który rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, w tym oceny jamy ustnej, gardła, szyi oraz funkcji nerwów głowy i szyi. Kluczowe znaczenie mają badania endoskopowe, takie jak nazoendoskopia, laryngoskopia (pośrednia i bezpośrednia) oraz panendoskopia, umożliwiające wizualizację zmian nowotworowych. Potwierdzenie rozpoznania następuje poprzez biopsję (incyzyjną, cienkoigłową lub podczas endoskopii) z oceną histopatologiczną, w tym badaniem obecności HPV (test p16, DNA HPV), co ma istotne znaczenie rokownicze i terapeutyczne, zwłaszcza w raku gardła środkowego. Diagnostyka obrazowa obejmuje tomografię komputerową (TK), rezonans magnetyczny (MRI), pozytonową tomografię emisyjną (PET lub PET-TK), ultrasonografię szyi oraz zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, które pozwalają na ocenę lokalizacji, rozległości guza oraz obecności przerzutów regionalnych i odległych. Badania laboratoryjne, w tym morfologia, funkcje wątroby i nerek oraz elektrolity, służą ocenie ogólnego stanu pacjenta przed terapią.
badania molekularne, badanie fizykalne, biopsja, cfDNA, chirurg głowy i szyi, diagnostyka molekularna, dysfagia, endoskopia, endoskopia fluorescencyjna, krążące komórki nowotworowe, laryngoskopia, markery nowotworowe, mikroRNA, morfologia krwi, nazoendoskopia, obrazowanie dyfuzyjne MRI, otolaryngolog, panendoskopia, PET-MRI, połykanie, pozytonowa tomografia emisyjna, profilowanie genomowe, rak gardła, rezonans magnetyczny, system TNM, tomografia komputerowa, USG szyi, węzły chłonne, wirus brodawczaka ludzkiego, złośliwość histologiczna