Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Imikeraderm

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania imikwimodu, substancji czynnej kremu Imikeraderm (50 mg/g), pochodzą z szeregu konwencjonalnych badań, które nie wykazały szczególnego zagrożenia dla ludzi. Badania te obejmowały ocenę bezpieczeństwa stosowania, potencjału mutagennego oraz teratogennego substancji.¹

Badania toksyczności przewlekłej i tolerancji miejscowej

W toku badań przedklinicznych przeprowadzono czteromiesięczne badanie toksycznego działania imikwimodu aplikowanego na skórę szczurów. W przypadku stosowania dawek 0,5 i 2,5 mg/kg masy ciała zaobserwowano istotne zmniejszenie masy ciała zwierząt oraz zwiększenie masy śledziony. Interesujące jest, że analogicznych efektów nie stwierdzono w podobnym czteromiesięcznym badaniu prowadzonym na myszach.²

U obu gatunków zwierząt laboratoryjnych (szczury i myszy) odnotowano miejscowe podrażnienie skóry, przy czym nasilenie tego efektu było szczególnie widoczne podczas aplikacji większych dawek imikwimodu.³

Badania genotoksyczności i potencjału rakotwórczego

Przeprowadzono kompleksowe dwuletnie badanie oceniające potencjał rakotwórczy imikwimodu u myszy. Substancja była aplikowana na skórę zwierząt trzy razy w tygodniu. Wyniki badania nie wykazały indukcji powstawania nowotworów w miejscu aplikacji produktu. Zaobserwowano jednak wyższą zapadalność na guzy wywodzące się z komórek wątrobowych u zwierząt otrzymujących imikwimod w porównaniu do grupy kontrolnej.⁴

Mechanizm tego zjawiska pozostaje niewyjaśniony, jednakże ze względu na słabą absorpcję imikwimodu przez skórę u ludzi oraz brak działania mutagennego substancji, ryzyko dla ludzi związane z ekspozycją układową na lek jest prawdopodobnie niewielkie. Co istotne, w dwuletnich badaniach potencjału rakotwórczego u szczurów, którym podawano imikwimod drogą doustną, nie odnotowano występowania nowotworów w żadnej lokalizacji organizmu.⁵

Badania fotokarcynogenności

W ramach przedklinicznych badań bezpieczeństwa przeprowadzono również ocenę potencjalnego działania rakotwórczego kremu z imikwimodem w obecności promieniowania ultrafioletowego. Badanie to prowadzono na bezwłosych myszach albinosach, którym aplikowano krem z imikwimodem trzy razy w tygodniu, a następnie poddawano działaniu symulowanego słonecznego promieniowania ultrafioletowego (UVR) przez 5 dni w tygodniu przez okres 40 tygodni. Po zakończeniu fazy ekspozycji myszy obserwowano przez kolejne 12 tygodni, co dało łączny okres obserwacji wynoszący 52 tygodnie.⁶

W trakcie badania zaobserwowano wcześniejsze i liczniejsze występowanie nowotworów w grupie myszy otrzymującej samo podłoże kremu (bez substancji czynnej) w porównaniu z grupą kontrolną poddaną słabemu działaniu promieniowania UVR. Znaczenie tej obserwacji w kontekście bezpieczeństwa stosowania leku u ludzi nie zostało określone. Co ważne, miejscowe podawanie imikwimodu w postaci kremu, w porównaniu z podawaniem samego podłoża kremu, nie powodowało nasilenia wzrostu nowotworu niezależnie od zastosowanej dawki.⁷

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa stosowania

Na podstawie całokształtu danych przedklinicznych można stwierdzić, że imikwimod zawarty w kremie Imikeraderm (50 mg/g) wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa. Szczególnie istotny jest brak działania mutagennego oraz teratogennego, a także brak indukcji nowotworów w miejscu aplikacji. Obserwowane w badaniach na zwierzętach działania niepożądane, takie jak miejscowe podrażnienie skóry, stanowią znane ryzyko, które może również występować u ludzi i jest uwzględnione w informacji o produkcie leczniczym.⁸