Leki zawierające w składzie
imikwimod

Imikwimod to syntetyczny modulator odpowiedzi immunologicznej, który działa poprzez stymulację receptorów Toll-podobnych (TLR), głównie TLR-7. Wywołuje to kaskadę reakcji immunologicznych prowadzących do produkcji cytokin prozapalnych, w tym interferonu alfa, interleukiny-6 i czynnika martwicy nowotworu alfa. Dzięki temu mechanizmowi imikwimod wykazuje działanie przeciwwirusowe, przeciwnowotworowe i immunomodulujące.

Substancja ta jest stosowana miejscowo w leczeniu brodawek narządów płciowych i odbytu (kłykcin kończystych), rogowacenia słonecznego oraz powierzchownego raka podstawnokomórkowego skóry. Działa poprzez aktywację układu odpornościowego, który zwalcza komórki nowotworowe lub zainfekowane wirusem.

W Polsce imikwimod dostępny jest w preparatach takich jak Aldara, Zyclara i Imiquimod Generics. Występuje najczęściej w postaci kremu o stężeniu 5% lub 3,75%, aplikowanego bezpośrednio na zmienione chorobowo miejsca według ściśle określonego schematu dawkowania, zależnego od leczonego schorzenia.

Największą zaletą imikwimodu jest jego skuteczność w leczeniu schorzeń, które wcześniej wymagały bardziej inwazyjnych metod terapeutycznych. Miejscowe stosowanie minimalizuje ekspozycję ogólnoustrojową, co ogranicza działania niepożądane. Ponadto, terapia imikwimodem często pozwala uniknąć interwencji chirurgicznej, zwłaszcza w przypadku raka podstawnokomórkowego u pacjentów niekwalifikujących się do zabiegu.

Stosowanie imikwimodu wiąże się jednak z ryzykiem wystąpienia miejscowych reakcji zapalnych, które mogą być dość nasilone i obejmować zaczerwienienie, obrzęk, nadżerki, strup i ból w miejscu aplikacji. Te reakcje są w pewnym stopniu oczekiwanym efektem działania leku, ale mogą prowadzić do dyskomfortu i czasowego pogorszenia wyglądu skóry. Rzadziej występują reakcje ogólnoustrojowe, takie jak objawy grypopodobne, bóle głowy i mięśni. U pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi istnieje teoretyczne ryzyko zaostrzenia objawów, dlatego w tych przypadkach lek należy stosować ostrożnie.