Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Tegretol CR

Dane przedkliniczne dotyczące karbamazepiny, substancji czynnej preparatu Tegretol CR, pochodzą z szeregu konwencjonalnych badań laboratoryjnych, obejmujących ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, tolerancji miejscowej, właściwości genotoksycznych oraz potencjału rakotwórczego. Wyniki tych badań nie wskazują na szczególne zagrożenia dla pacjentów podczas stosowania leku w warunkach klinicznych, jednak badania dotyczące wpływu na reprodukcję nie wykluczają całkowicie potencjalnego działania teratogennego u ludzi.¹

Badania potencjału rakotwórczego

W ramach oceny bezpieczeństwa karbamazepiny przeprowadzono dwuletnie badanie rakotwórczości na szczurach. Uzyskane wyniki wykazały zwiększoną częstość występowania guzów komórek wątrobowych u samic oraz łagodnego guza jąder u samców. Istotnym jest jednak, że brak jest dowodów naukowych, które wskazywałyby, że odkrycia te mają bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo stosowania karbamazepiny u ludzi w warunkach terapeutycznych.²

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania toksycznego wpływu karbamazepiny na reprodukcję przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w tym:

• Myszy – wykazano działanie teratogenne, szczególnie wyraźne w tej grupie zwierząt
• Szczury – zaobserwowano wzrost śmiertelności zarodków i płodów
• Króliki – stwierdzono opóźnienia wzrostu płodów

Powyższe efekty obserwowano po doustnym podaniu karbamazepiny podczas organogenezy, przy zastosowaniu dawek dobowych, które wywoływały również toksyczne działanie u samic (powyżej 200 mg/kg masy ciała na dobę). Warto podkreślić, że u myszy efekt teratogenny był najbardziej wyraźny, natomiast u pozostałych badanych gatunków działanie to było nieobecne lub tylko nieznacznie zaznaczone przy dawkach istotnych klinicznie dla ludzi.³

W badaniach wpływu karbamazepiny na rozwój postnatalny zaobserwowano, że potomstwo szczurów karmione mlekiem matki, która otrzymywała karbamazepinę w dawce 192 mg/kg masy ciała na dobę, wykazywało zmniejszony przyrost masy ciała.⁴

Wpływ na płodność

W badaniach toksyczności przewlekłej prowadzonych na szczurach otrzymujących karbamazepinę zaobserwowano istotne zmiany w układzie rozrodczym samców, w tym:

• Zanik jąder – degeneracja tkanki jądrowej
• Brak spermatogenezy – zahamowanie procesu wytwarzania plemników

Powyższe zmiany były bezpośrednio związane z podawaniem leku. Ważnym aspektem jest fakt, że margines bezpieczeństwa dla tego działania nie został precyzyjnie określony, co oznacza, że nie jest znana dokładna zależność między dawką wywołującą te efekty u zwierząt a dawkami stosowanymi terapeutycznie u ludzi.⁵